Húsfreyjan - 01.04.1961, Blaðsíða 13

Fyrir um það bil fjörutíu árum reið
alda norrænna hugsjóna háct í löndum
vorum. Bókmenntir og listir blómguð-
ust. Rithöfundar okkar áttu sér næman
lesendahóp í hinum norrænu iöndum.
Klassískar, norrænar bókmenntir voru
i heiðri hafðar vegna þess, að þær veittu
okkur ómetanlega fjársjóði og sýndu okk-
ur sannar myndir af lífi fortiðar og nú-
tíðar. Við minnumst Eemil Siljenpáá,
nóbelsskáldsins, skáldverk hans spruttu
úr finnsku þjóðlífi, Selmu Lagerlöf, sem
rifjaði upp forna siði í Gösta Berlings
sögu og öðrum Vermalandssögum sínum.
Einnig vil ég nefna sögu Borgarættarinn-
ar eftir íslenzka rithöfundinn Gunnar
Gunnarsson, ævintýri og sögur H. C. And-
ersen, bernskuminningar Pontoppidan,
sem veitti okkur nýjá innsýn í danska
þjóðarlund og danska náttúru. Björn-
stjerne okkar Björnsson, sem einnig hlaut
Nóbelsverðlaun, hefur drjúgum aukið
skilning á norskum lyndiseinkennum.
Það er hróplegt að við skulum ekki
sýna nútímahöfundum okkar sömu hrifn-
ingu. Afsökun okkar er léleg. Við segj-
umst ekki lengur skilja hvers annars
tungu. Hvað er þá um samnorrænt sam-
nám, norræn námskeið, norræna bóka-
klúbba, norræn bókasöfn? Allt á þetta
að auðvelda okkur að njóta norrænna
bókmennta, sem enn sem fyrr hafa mik-
inn auð að bjóða.
Stofnun Norræna félagsins var eðlileg
afleiðing af hinu nána, andlega sambandi,
sem ríkti á Norðurlöndum fyrir fjörutíu
árum og að námsmenn og húsmæður tóku
upp náið norrænt samstarf. Húsfreyjurn-
ar stofnuðu Húsmæðrasamband Norður-
landa 1920 og við fáum aldrei fullþakkað
þeim brautryðjendum, sem að því stóðu.
Sambandið hefur skapað möguleika til
að norrænar húsmæður tengdust sam-
starfsböndum, sem fjölgar árlega og leiða
okkur nær hverri annarri. Á þessu ára-
bili hefur verið komið á norrænum ríkis-
borgararétti, samnorrænum tryggingum,
sameiginlegum vinnumarkaði, efnahags-
samvinnu, samræmingu í kennslukerfi,
svo að nokkur stórmál séu nefnd. Alltaf
er verið að koma á fót fleiri opinberum
stofnunum til að auðga samstarfið. Þeirra
merkust eru Norðurlandaráðið, Norræna
menningarmálanefndin og endurskoðun-
arnefnd hjónabandslöggjafar.
Megum við ekki segja, að nú sé með
okkur náin samvinna, sem eigi engan
sinn líka annars staðar í heiminum, sam-
vinna, sem einnig skapar skyldur? Þessi
samvinna er orðin svo náin, að hún leyfir
enga kyrrstöðu, við verðum að halda á-
fram og endurbæta í starfi, við verðum að
afla okkur enn meiri virðingar, við verð-
um að gerast varanlegt dæmi þess hvaða
árangri má ná með lýðræðislegri sam-
vinnu.
Fyrir okkur er nærtækt að beina at-
hyglinni að Húsmæðrasambandi Norður-
landa og starfi þess. Samvinna norrænu
húsmæðrafélaganna beinist í dag að
skólamálum, hjónabandslöggjöf, eftii--
laryjum, störfum utan heimilis stund úr
degi, málefnum neytenda og fjármálum
heimilanna. Fylgja félög okkar þessum
málefnum fast eftir? Eg er ekki alveg viss
um að svo sé, þrátt fyrir að þau skipta
öll meginmáli fyrir heimili okkar og hin
norrænu þjóðfélög.
Enn líður að 10. marz og þetta ár fellur
mér sú ánægja í skaut að mega senda
hinum norræna húsmæðradegi kveðju.
Kveðjunni fylgja innilegustu óskir um,
að þessi dagur, sem er orðinn mörgum
hefðbundinn minningardagur, sameini
okkur, norrænar húsfreyjur, í umræðum
um vandamál norrænna þjóða og þau
mörgu mál, sem eru okkur sameiginleg.
Þessi dagur leggur okkur þá skyldu á
herðar, að hafa víðari sjónhring en svo,
að eingöngu taki til eigin fjölskyldu, eigin
félags, eigin heimkynna og ættlands. Dag-
urinn opnar okkur víðan sjónhring.
Látum ekki smæstu hversdagssjónar-
mið verða til þess, að við gleymum hinum
voldugu öflum, sem hrærast með öllu
mannkyni.
Alette Engelhart.
(S. Th. þýddi).
13
H ú sf r ey j an