Húsfreyjan - 01.04.1961, Blaðsíða 12

Norrœna bréfið
10. marz 1961
„Samskipti manna“ var það efni, sem
hið ágæta þing norrænna húsmæðra í
Visby síðastliðið sumar, fjallaði um. Um
það efni verður aldrei fjallað til hlýtar,
það heldur áfram að leita á huganri, í
því eru fólgin mörg okkar alvarlegustu
vandamál. Hvernig má okkur takast að
koma á því samstarfi milli sundraðra
þjóða heims, sem er svo nauðsynlegt? I
dag virðist það vonlaust, en þó er óend-
anlega mikilvægt fyrir okkur að það tak-
ist, ef friður á að ríkja í framtíðinni.
Sú friðarbraut, sem vörðuð var fyrir
tæpum tvö þúsund árum, hefur verið
þyrnum stráð og lokamarkið virðist engu
nær nú en þá. Sé skyggnzt um í heimin-
um í dag, ber víða dökka skugga á. Við
sjáum sveltandi manngrúa og óttaslegna
flóttamenn, nýjar þjóðir, sem engjast í
fæðingarhríðum, menn vera ofsótta og
undirokaða vegna kynþáttar síns.
Er það ekki harmsaga, að margir hin-
ir vísindalegu landvinningar vorra daga
hafa, í stað þess að veita okkur öryggi
og fögnuð, fyllt okkur ótta og ugg um
framtíðinna? Þrátt fyrir alvarlegar aðvar-
anir vísindamanna er hin mikla tækni-
þróun ekki einungis hagnýtt í þjónustu
friðarins. Við höfum kynnst þeim beiska
sannleika, að þessi náttúruöfl má einnig
beizla til að tortíma verðmætum, sem
skapast hafa á mörgum öldum.
Þó má eygja ljós í myrkrinu, ef menn
vilja. Síðan seinni heimsstyrjöldinni lauk
höfum við getað fagnað auknum skiln-
ingi og samúð með þjóðum og löndum,
sem verr eru sett en við sjálf. Samtök
húsmæðra hafa af alhug tileinkað sér
hugsjónina, sem mannréttindayfirlýsing
Sameinuðu þjóðanna er reist á og sú hug-
sjón nálgast raunveruleikann æ meir í
hugum okkar. Við skulum fagna þvi
starfi, sem innt er af höndum í sambandi
við ,,flóttamannaárið“, við hljótum að
telja það tákn þess, að þjóðir heims finni
til vaxandi samábyrgðar. Meðal velmeg-
andi þjóða hefur ábyrgðartilfinningin
aukizt gagnvart þeim, sem búa við óblíð
kjör, vanþekkingu, þvingun og fátækt..
Þrátt fyrir það, að við óskum þess
stundum að geta skotið okkur undan á-
byrgðinni, sem á okkur hvílir, sem borg-
urum nútímaþjóðfélags, þá vitum við með
sjálfum okkur, að það er ekki hægt.
Jafnskjótt og við viðurkennum það, rís
spumingin: Hvað getum við sem ein-
staklingar gert til þess að hamla að
minnsta kosti gegn þróun, sem leiðir til
styrjalda, ógæfu og tortímingar? Hvernig
geta hinar fámennu norrænu þjóðir lagt
sitt af mörkum? Við getum ekki hlaupið
í felur, hin furðulega og síaukna tækni
fréttaburðar nútímans sér um það.. Ef
við eigum að geta gefið jákvætt svar við
þessari grundvallarspurningu, verðum við
að grandskoða hið norræna lýðræði eins
og það er í dag. Og þá ber okkur fyrst að
spyrja sjálf okkur: Er gagnrýni okkar
vakandi í öllu því, sem saurgað getur
lýðræðið? Reynum við að kæfa í fæðing-
unni allar tilhneigingar til einræðisbrölts,
sem láta á sér bæra? Metum við nægilega
það frelsi, sem við lofsyngjum? Finnum
við hvaða ábyrgð fylgir því, að geta ó-
hindrað rætt um þær hættur, sem ógna
meðbræðrum okkar og sjálfum okkur?
Hljómar rödd okkar snjallt og einarðlega
á alþjóðavettvangi. Reynum við til dæmis
að halda mannréttindayfirlýsinguna í
heiðri?
12
Uúsfreyjan