Dagblaðið Vísir - DV - 01.05.2004, Blaðsíða 20

20 LAUGARDAGUR 30. APRÍL 2004
Fókus DV
Sigurður Á. Sigurbjörnsson, starfsmaður friðargæslusveita Sameinuðu Þjóðanna, eiginkona hans Auð-
björg Jakobsdóttir og börnin Egill og Anna Sigríður búa nú í Mezzeh-hverfinu í Damaskus í Sýrlandi.
Átökin í vikunni voru töluvert nær miðbænum en þau búa, í þeirra götu var og er ró og spekt, börnin
farin aftur í skólann. Fjölskyldan er ekki að kynnast átökum sem þessum í fyrsta sinn.
„Við höfum það mjög gott hér í
Damaskus," segir Sigurður Á Sigur-
björnsson, starfsmaður friðargæslu-
sveita Samemuðu Þjóðanna. „Sýr-
lendingar em ákaflega vinsamlegir,
gestrisnir og hlýir. Maður fmnur strax
að það ristir dýpra en bara að maður
er útlendingur, þetta viðmót er þeim í
brjóst borið. Þeir minna mig mikið á
íraka." Auðbjörg Jakobsdóttir, eigin-
kona hans, bætir við að einhveiju
sinni hafi hún orðið skelfingu lostin
eftir sprengingu í Bagdad, „ég var að
keyra, stoppaði bflinn og ráfaði út á
gangstéttina. íröksk kona, múslimi
auðvitað, sá hvernig mér leið og þaut
til mín með bannað koníak í þar til
gerðu glasi." Þau hjónin tala af tölu-
verðri reynslu, síðastliðin 15 ár hafa
þau búið á miklum átakasvæðum í
veröldinni, „eða öllu heldur ffiðar-
gæslusveitirnar koma á staðina eftir
að það versta er gengið yfir og ég
starfa við að koma upp samskipta-
kerfum fýrir þær. Ég byrjaði í Líbanon
og þá bjuggum við í ísrael, þaðan lá
leiðin tfl Kúvæt, írak, Líbanon aftur,
þá Líbería, svo Rúanda og þaðan fór
ég í vinnuferðir til Kenýa og Tansam'u,
síðan vorum við í Austur-Slavómu í
Króatíu, næst var það svo írak aftur og
Líbanon og áður en við komum hing-
að vann ég í Georgíu en Auðbjörg og
bömin bjuggu í Rússlandi."
Vinnur í Gólanhæðum
Sigurður er rétt rúman hálftíma
að keyra í vinnuna, suður í Gólan-
hæðir, Sýrlandsmegin. Þær eru á
landamærum Sýrlands, Líbanons og
fsraels en ísraelar hernámu hluta
hæðanna 1967. „Þetta er aðallega
grjót og fátækt fólk, mest Drúsar í
tveimur þorpum. Þeir hafa kallast á
við ættingja sína og fyrrum sveit-
unga, nú fsraela, yfir gaddavírsgirð-
ingarnar síðan '67. Og fénaður
þeirra bítur grasið við girðingarnar."
Sigurður er yfirmaður samskipta-
deildar, „íslendingurinn verkstýrir
mönnum frá Nepal, Jamaica, Rúss-
landi og Sýrlandi. Við tölum, eða töl-
um ekki saman á ensku. Því eins og
gefur að skilja getur gengið á ýmsu í
Höfuðkúpur Tútsa Úr fjöldagröf við Kigali
íRúanda
á dagblaði." Egill 7 ára og Anna Sig-
ríður 3 ára sækja sama alþjóðlega
skólann í Damaskus, Auðbjörg segir
kennsluna fara mest fram á ensku,
„en þeim er ætlað að læra arabísku
líka. Enn er Egill bestur í hebresku."
Fjölskyldan býr ákaflega vel í ríku
hverfi í Damaskus, á jarðhæð fjög-
urra hæða húss og er garðurinn á
tveimur hæðum, fullur af sítrónu-
og ólífutrjám og rósarunnum. í
íbúðinni er hátt til lofts og vítt til
veggja í ótal herbergjum, „hér höf-
um við það líka óvenjugott," játar
Auðbjörg, „en aðstæður okkar á
hverjum stað mótast auðvitað af að-
stæðum í landinu. Rússlandsdvölin
var okkur erfið, við bjuggum h'tið og
þröngt og börnunum gekk illa að
eignast vini. Hér blómstra þau með
leikfélögum í hverfmu og í skólan-
um."
Til starfa út í heim
Að loknu námi í rafeindavirkjun
starfaði Sigurður hjá Pósti og síma
„með manni sem hafði starfað við
þetta og sagði mér oft frá. Ég sótti
um starfið árið 1981. Leið svo og
beið til ársins 1989, ég var eiginlega
hættur að hugsa um þetta þegar ég
var boðaður í próf til Genfar. Ég fór
þangað, tók prófið og fór heim. Enn
leið og beið en svo fékk ég allt í einu
símhringingu, einskonar svar við
skammarbréfi sem ég átti að hafa
sent en kannaðist ekki við. Auðbjörg
hafði sent þeim skeyti og spurt hvað
þetta ætti eiginlega að þýða, að
liggja með starfsumsókn í m'u ár! En
þetta dugði og við héldum til ísrael,
rekin álram af ævintýraþrá."
„Hvergi í veröldinni
hefur verið stolið af
mér eins mörgum bíl-
um og í Rúanda. Við
komum oftar en ekki
að samfélögum í upp-
lausn þar sem lög-
leysa, rán og morð
ráðaríkjum."
Að lifa umhverfið af
Að mati Sigurðar er aðeins ein
leið til að lifa með því sem þau hjón-
in hafa orðið vitni að á ferðum sín-
um, „maður setur blöðkur fyrir aug-
un og sálina eins og hestur. Þegar við
komum til Rúanda eftir fjöldamorðin
þar 1994 var ég búin að læra það. Svo
vinn ég auðvitað aðallega með friðar-
gæslusveitunum, lítið með heima-
mönnum." Auðbjörg umgengst
heimamenn mun meira, „og kunn-
ingjar og nágrannar í Rúanda sögðu
mér ýmislegt en ég hef lært að nota
sömu aðferð og Sigurður." Hútúar
voru við stjórn í Rúanda og höfðu
skömmu áður útrýmt um 800 þús-
und Tútsum á þremur mánuðum, að
talið er. „Friðargæslusveitirnar voru
því nær Hútúum og þótt maður ótt-
aðist ekki beirflínis um líf sitt andaði
afar köldu til okkar frá Tútsum," Sig-
urður lætur hugann reika og bætir
við: „Hvergi í veröldinni hefur verið
stolið af mér eins mörgum bflum og í
Rúanda. Við komum oftar en ekki að
samfélögum í upplausn þar sem lög-
leysa, rán og morð ráða rflcjum,
menn gera hver öðrum það sem
þeim dettur í hug."
Framtíðin
Auðbjörg og Sigurður segjast
hafa búið á frekar öruggum svæð-
um síðan börnin fæddust, „yfir-
mennirnir virðast taka tillit til fjöl-
skyldustærðar þegar þeir senda
mann af stað. En við Auðbjörg hug-
leiðum æ oftar hvort ekki sé rétt að
halda heim og koma börnunum
gegnum íslenskt skólakerfi og í
faðm stórfjölskyldunnar. Því hing-
að komu ákaflega einmana, lítil
börn frá Rússlandi. En við vitum vel
að sá flutningur yrði okkur foreldr-
unum töluvert átak, heima erum
við einhvern veginn alltaf á ská og
skjön í dægurþrasinu. Miðað við
það sem við höfum séð, heyrt og
reynt á undanförnum hálfum öðr-
um áratug er fjaðrafokið heima oft-
ast frernur léttvægt. Ævintýra-
þránni sem rak okkur af stað hefur
verið svalað í bili en við vitum að
það þarf lítið til að kveikja hana aft-
ur.“
rgj@dv.is
samskiptum fólks af svo ólíkum
uppruna. Það sem einum finnst sið-
ferðlega rétt eða réttlætanlegt finnst
öðrum ekkert annað en lygi og
óheiðarleiki." Sigurður segir þó
ákveðnar samskiptareglur í gangi,
„en menn grípa til ýmissa ráða til að
halda völdum og virðingu. Þá verð
ég að miðla málum í hópnum, með-
al fólks sem hefur unnið við sam-
skiptakerfi og friðargæslu árum
saman og sumir taka gagnrýni illa,"
segir Sigurður, glottir og telur kost í
þessu starfi að fara sér hægt, rólega
en þrælákveðið.
Heimilið og fjölskyldan
Auðbjörg starfar fyrir Hafrann-
sóknarstofnunina á íslandi, „í eins-
konar íjarvinnu að verkefni styrktu
af Evrópusambandinu. Ég brá mér
heim á fyrri hluta tíunda áratugarins
og lauk námi í tölvunarfræðum frá
HÍ, en í Kúvæt vann ég við setningu
Vinnustaður Sigurðar Gólanhæðir og Sýr-
land, séð frá Hermonfjalli.