Almanak Hins íslenska þjóðvinafélags - 01.01.1968, Page 156
efni væru grillur einar. Marat hafði engu gleymt, og honum var
hefnd í huga. Gerði hann allt til að spilla fyrir Lavoisier og
bar hann hinum fáránlegustu sökum. Ásamt öðrum eigendum
skattheimtunnar var Lavoisier einnig sakaður um alls konar
afbrot, s.s. okurlánastarfsemi, að hafa blandað vatni í tóbak
til að drýgja það og þar með stuðlað að vanheilsu reykinga-
manna, o.fl. o.fl. Loks voru þeir kallaðir fyrir byltingar-
dómstólinn, en það jafngilti í sjálfu sér dauðarefsingu. Um
miðnættið 7. maí 1794 var hverjum fanganna afhent nær
ólæsilegt ákæruskjal, og klukkan tíu næsta morgun voru þeir
færðir fyrir dómstólinn.
Þegar hér var komið sögu rákust byltingarmenn á smá-
vægilegan formgalla. Byltingardómstóllinn hafði sem sé aðeins
úrskurðarvald í gagnbyltingarmálum, en slíka starfsemi hafði
skattheimtan ekki verið sökuð um. En forseti dómstólsins
reyndist vandanum vaxinn. Hann bað kviðdóminn að hafa
það í huga, hvort ekki mætti teljast sannað, að eigendur
skattheimtunnar hefðu gerzt sekir um samsæri gegn alþýðunni
með því misferli að draga undan af skattfénu og nota pen-
ingana til að styrkja óvini lýðveldisins. Þessi ásökun hafði
hvergi komið fram áður, né heldur nein gögn, sem bentu í
þessa átt. Þrátt fyrir það komust kviðdómendur allir sem
einn að þeirri niðurstöðu, að sakborningamir væru sekir og
bæri að hegna þeim með dauðarefsingu. Voru þeir leiddir
út samdægurs og hálshöggnir.
Þannig lét lífið mesti vísindamaður Frakklands. Hinn mikli
stærðfræðingur, Joseph Lagrange, komst svo að orði næsta
dag hryggur í bragði: „Það tók aðeins augnablik að höggva
þetta höfuð af, en óvíst er, að hundrað ár nægi til að skapa
jafningja þess“.
(154)