Landneminn - 01.07.1955, Blaðsíða 11

Landneminn - 01.07.1955, Blaðsíða 11
.1 O II r¥ II K E 1» Frá rússnesku byltingunni Það rökkvaSi óðum og hjá Nevskí sást hvar kom löng tvöföld röð hjól- reiðamanna með byssur um öxl. Þeir námu staðar. Mannf jöldinn ruddist að þeim og spurði 'þá spjör- unum úr. „Hverjir eruð þið? Hvaðan kom- ið þið?" spurði aldraður digur maður og reykti vindil. „Tólfti herinn; frá vígstöðvunum. ViS komum til aS stySja ráSin gegn bölvaSri borgarastéttinni!" Ofsaleg hróp. „Bolsévískir her- l'ögreglumenn! Bolsévískir kósakk- ar!" Smávaxinn liSsforingi í leSur- jakka kom hlaupandi niSur þrepin. „SetuliSiS er aS snúast," hvíslaði hann að mér. „Þetta er upphafið ;1 endalokum bolsévíkka .Langar yð- ur að sjá straumhvörfin? HaldiS áfram". Hann hljóp við fót upp MikaílovskístrætiS, og við urðum samferða. „Hvaða hersveit er það?" „Brunnóvfkarnir ..." Hér var al- varlegt á seyði. Brunnóvíkarnir voru brynvagnasveitirnar, undir þeim var allt komið. Sá sem réð brunnóví'k- unum réð borginni. „Fulltrúar frá Björgunarráðinu og dúmunum hafa ávarpað þá. Þeir eru á fundi núna til aS taka ákvörðun. „Hvers konar ákvörðun? Hvorum megin þeir ætli að berjast?" „0, nei. Ekki er nú svo. Það er engin leið aS fara þannig að þeim. Þeir munu al'drei berjast móti bolsévíkum. Þeir greiða atkvæSi meS hiutleysi -— en þá munu júnk- ararnir og kósakkarnir —." John Reed var ameriskur að œtt, vel menntur og skáldrhæltur. Hann relt margt uim dagana, bæðl ljóð og blaðagreinar. Bækur reit hann einnig en írægust hef- ur orðið frásögn hans af rússnesku bylt/- ingunni ,,Tíu dagar, sem hristu heim- lnn," enda má segja, að hún sé sígllt meistaraverk í blaðamennsku. Þegar Lenín las hana, varð hann svo hrifinn, að hann kvaðst vilja sjá þessa bók þýdda á aliar þjóðtungur heims. Kafli sá, sem hér fer á eftir lýsir vel hve lágstéttabyltingar eru lýðræðislegar. Dúma: rússneskt þing. Dauðasveitirnar: Þær myndaði Ker- enski til að rétta við agann í gamla rússneska hernum. 1 beim voru aðallega synir efnamanna. Júnkarar: hersveitir myndaðar af liðs- foringjum. Kadettar: íhaldssamur flokkur. Kaledfn og Korniloff voru einhverjir þekktustu gagnbyltingarforingjar á þess- um tíma. Korenskf var forsætisráðherra bráða- blrgðarstjórnarinnar, sem bolsévlkar steyptu af stóll, Mensévíkar voru rússnesku sósíaldemó- kratarnir nefndir. Þjóðbyltingarmenn voru ihaldssamur bændaflokkur. Björeunarráðið: Þegar i öll skjól var fokið, stofnuðu öll gagnbyltlngarslnnuð öfl Rússlands nefnd tll að vera i farar- broddi barattunnar gegn bolsévlkum, og var oftast nefnd Björgunárráð ættjarðar- innar og byltingarinnar. VHHmannasveitin var hersvelt sklpuð mönnum frá Mið-Asíu og alræmd fyrlr grimmd. Agústsævintýrið var misheppnuð gagn- byltingartilraun sem aöallinn og borg- arastéttin gerðu I ágúst 1917. Korniloff var foringl hennar. Hlið hins mikla Mikaílovskí reið- skóla gein við kolsvart. Tveir verðir reyndu að stöðva okkur, en við þust- um hjá og létumst ekki heyra reiði- legar áminningar þeirra. Inni log- aði aðeins á einu kolbogaljósi uppi undir þaki hins geysistóra forsals, en háar súlur hans og gluggabogar hurfu í rökkrinu. Ægilegir, dökkir brynvagnar voru meðfram veggjun- um. Einn stóð sér miðsvæðis, og kringum hann höfðu safnazt um tvö þúsund veðurteknir hermenn, og lá við, að þeir hyrfu í þessari geysilegu byggingu. Tylft manna, liðsforingj- ar, formenn hermannanefndanna og ræSumenn höfðu verið settir upp á vagnþakið, og frá fallbyssuturnin- um hélt hermaður ræðu. ÞaS var Kanjúnoff, sem hafði veriS forseti landsþings brunnóvíka, haldiS síS- astlíSiS sumar. Hann stóS þarna, liS- legur maSur laglegur, klæddur leð- urjakka með axlaskúfum HSsfor- ingja og mælti ákaft með hlutleysi. „Það er hræðilegt," sagði hann, „fyrir Rússa að vega rússneska bræð- ur sína. Það má aldrei verða, að þeir hermenn berjist innbyrðis, sem sneru bökum saman gegn keisaranum og sigruSu útlenda óvini í orustum, sem lengi munu verSa uppi í sögunni. HvaS varSar okkur hermennina um orSaskak stjórnmálaflokkanna? ÞaS eru ekki mín orS, að bráðabirgSa- stjórnin hafi veriS lýSræSisleg stjórn, við viljum enga sambræðslu viS borgarastéttina, ég held nú síS- ur. En viS verSum aS fá stjórn allra lýSræSisflokkanna sameinaSra eða Rússland er glatað. Fáist slík stjórn þá þarf ekki lengur borgarastyrjöld og bræðravíg." Þetta hljómar skynsamlega. Hinn LANDNEMINN H

x

Landneminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Landneminn
https://timarit.is/publication/893

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.