Neytendablaðið


Neytendablaðið - 01.04.1989, Blaðsíða 10

Neytendablaðið - 01.04.1989, Blaðsíða 10
TIL UMFJOLLUNAR getur verið mjög gott og mjög lélegt Kvörtunardeild Neytendasam- takanna berst mikið affatnaði sem hefur skemmst íþvotti eða efnalaug. Mikið afþessum fatnaði er úr efnum sem eru vandmeðfarin, eins og t. d. viskós, en það efni er mikið í tísku um þessar mundir. Ýmis vandamál hafa komið upp í þessu sambandi, - föt hafa hlaupið, litur hefur runnið til ofl. Til að fræða lesendur um þettafataefni, fengum við Pétur Sigurjónsson fyrrverandi for- stöðumann Trefjadeildar Iðn- tæknistofnunar, en hann er lœrður trefjaefna-verk- fræðingur. ... Litarefnin renna til, einkum vegna þess aö þau eru ekki nógu góð. í Austurlöndum eru oft notuð ódýr, léleg litar- efni sem reynast ekki halda litnum þegar kemur að þvotti.. Pétur Sigurjónsson segir margt að varastþegar um viðkvœm efni eins og viskós erað rœða. „Viskós-efni geta verið mjög góö, en einnig mjög léleg," sagði Pétur. „Gæðin fara eftir því hvaða hráefni og spunaað- ferð var notuð við framleiðsluna og hvaða meðferð efnið fékk við spuna, vefnað, lit- unogfrágang." Um framleiðsluaðferðina sagði Pétur: „Viskós-efni eru endurunnin úr cellulose eða tréniefnum og eins og allsstaðar eru gæði hráefnisins ákvarðandi fyrir gæði fullunninar vöru. Tréniefnum í bómull eða kurluðum viðartegundum er breytt í spunaþykkni og úr því spunnir fínir þræðir. Það er gert á þann hátt að trénið er leyst upp þannig að sem minnst stytting verði á fjölliðun hráefnisins. Þykkninu sem þannig fæst er síðan sprautað í gegn- um gatasíur niður í efnalausnir sem fella og herða það í fína þræði. Um leið er átaki beitt á þræðina, þeir togna og fjölliðunar- einingarnar leggjast meir samsíða og þráðurinn verður sterkari. Margar gerðir af viskós eru framleiddar og eru eiginleikarnir mjög misjafnir. Venjulegt viskós nær aðeins 35-75% af togþoli bómullar, sérstaklega ef efnið er blautt. Rakadrægnin er hins vegar meiri, svo og krumpun. Með stöðugum rann- sóknum hefur tekist að ná lengri fjölliðun og meiri samsíðun fjölliðanna í viskós. Nýjustu efnin líkjast því bómull æ meir. Má þar nefna „High - Tenacity" viskós (HTV), „HWM" og „Polynosic" viskós. Þessi efni hafa mjög gott þurrtogþol, blauttogþol og minni rakadrægni en eldri gerðir. En þrátt fyrir að miklar framfarir hafi orðið í framleiðslunni, eru þessi nýju efni ekki eins sterk og þolin og bómull. Þau hafa hins vegar þann kost fram yfir bómull að háralengdin er mun meiri og er það til mikilla bóta því þá er mögulegt að spinna mýkra og linsnúnara garn og fá meiri fjölbreytni í gerð vefnaðar eða prjónless. 10

x

Neytendablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Neytendablaðið
https://timarit.is/publication/904

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.