Bændablaðið - 27.01.2006, Blaðsíða 25

25Þriðjudagur 31. janúar 2006
Nýr sýslu-
maður í
Búðardal
Sneri ekki
aftur til
Reykjavíkur
Um áramótin tók Áslaug Þór-
arinsdóttir við sem sýslumað-
ur í Búðardal en hún hafði
verið sýslumaður á Hólmavík
síðastliðin fjögur ár. Áslaug
er borin og barnfæddur
Reykvíkingur og vann um
árabil sem lögfræðingur í
dómsmálaráðuneytinu.
,,Svo var það árið 1998 að
ég var beðin um að fara og
leysa af sýslumanninn á
Hólmavík í stuttan tíma. Í fram-
haldi af því var ég beðin um að
fara til Neskaupstaðar og leysa
þar af og svo losnaði Hólmavík
og ég sótti um og fékk. Þegar
ég fór út á land að vinna upp-
götvaði ég alveg nýjan streng í
brjósti mínu og því flutti ég úr
borginni og hef verið úti á landi
síðan. Áður var ég dæmigert
Reykjavíkurbarn og hafði unnið
í stjórnarráðinu lengi,“ sagði
Áslaug í samtali við Bænda-
blaðið.
Hún sagði að sýslumanns-
starf úti á landi væri erilsamt.
Hún tók sem dæmi Hólmavík
þar sem sýsluskrifstofan er með
öll mál er varða ríkið, mál sem
fólk á höfuðborgarsvæðinu þarf
að leita með til margra mismun-
andi stofnana. Hún sagðist vera
svo nýkomin til Búðardals að
hún gæti ekki dæmt um hvort
málin standa eins þar en stað-
reyndin væri sú að fólk úti á
landi leitaði mjög með sín er-
indi á sýsluskrifstofuna.
,,Ef við tökum Strandasýslu
sem dæmi þá er þar enginn lö-
glærð manneskja nema sýslu-
maðurinn og það gefur því
augaleið að margir þurfa að
ræða við sýslumanninn,“ sagði
Áslaug.
Nú stendur fyrir dyrum mikil
breyting á málum sýslumanna
og löggæslu í landinu. Áslaug
var spurð hvort hún vissi hvert
yrði hlutverk sýslumannsins í
Búðardal þegar löggæslan flyst
þaðan?
Hún sagðist ekki geta skýrt
frá því á þessari stundu hvert
verði hlutverk sýslumannsins í
Búðardal en sagðist vera bjart-
sýn á og raunar vita að embætt-
ið fengi næg verkefni.
Athygli kúabænda skal vakin á
því að þeir eiga rétt á bótum úr
Bjargráðasjóði vegna kálfa-
dauða. Á heimasíðu Bjargráða-
sjóðs, www.samband.is er að
finna upplýsingar um verðlagn-
ingu tjónanna og bætur vegna
þeirra. Þá er þar og að finna
umsóknareyðublað til sjóðsins,
ásamt nánari upplýsingar um
sjóðinn, lög sjóðsins, úthlutun-
arreglur og reglugerð um hann.
Í meðfylgjandi töflu má sjá
hvernig verðlagningu tjóna er
háttað og hverja bótafjárhæðir
eru. Eigin áhætta í afurða- og
gripatjónum er 5% miðað við bú-
stofn. Eigin áhætta er reiknuð
einu sinni á almanaksári. Lág-
mark eigin áhættu er 40.000 og
hámark 100.000 miðað við styrk-
verð sjóðsins.
Bætur reiknast miðað við
þessa verðlagningu gripa og af-
urða. Notað er fast verð á hvern
grip og mjólkurframleiðsla jafn-
framt áætluð á hvern grip miðað
við meðalframleiðslu hvers bús
skv. upplýsingum frá Bændasam-
tökum Íslands.
Styrkur vegna gripatjóna er
67% af verði gripa og vegna af-
urðartaps eru bætur 15% af af-
urðastöðvaverði. Gert er ráð fyrir
að beitt verði sértækum aðferðum
við útreikninga tjóna þegar um
sérstakar aðstæður er að ræða,
t.d. sölubann afurða vegna sjúk-
dóma. Stjórn sjóðsins tekur
ákvarðanir um verðlagningu og
afgreiðslu þeirra tjóna hverju
sinni.
Bjargráðasjóður er til húsa að
Borgartúni 30 í Reykjavík og
síminn þar er 515 4900. Aðal-
starfsmaður sjóðsins er Birgir L.
Blöndal. Netfang hans er birg-
ir@samband.is. /BHB
Afurðartjón nautgripa Verð 20% styrkur
Almenn afgreiðsla afurðatjóns 43 9 krónur
67% styrkur
Mjólkurkýr 120.000 80.400
Kvíga, 18 mán. og eldri 100.000 67.000
Kvíga, 12-18 mánaða 60.000 40.200
Kvíga, 9-12 mánaða 50.000 33.500
Kvíga, 6-9 mánaða 40.000 26.800
Kvíga, 3-6 mánaða 30.000 20.100
Kvíga, 2-3 mánaða 20.000 13.400
Kvíga, 0-2 mánaða 10.000 6.700
Naut, 30 mánaða og eldra 40.000 26.800
Naut, 18-30 mánaða 50.000 33.500
Naut, 12-18 mánaða 45.000 30.150
Naut, 9-12 mánaða 40.000 26.800
Naut, 6-9 mánaða 20.000 13.400
Naut, 3-6 mánaða 15.000 10.050
Naut, 0-3 mánaða 5.000 3.350
Mjólkurkýr nýtt til innleggs 50.000 33.500
Kelfd kvíga nýtt til innleggs 40.000 26.800
Bætur úr Bjargráðasjóði vegna kálfavanhalda
Helgi segir að það sé margt sem
valdi þessum erfiðleikum. And-
rúmsloftið í gripahúsunum, upp-
gufunin af skepnunum, rykið í
loftinu og fleira sem gerir það erf-
itt að finna heppilegt
brunaviðvör-
unarkerfi, sem
þolir þessar að-
stæður.
Björn Karls-
son brunamála-
stjóri benti á að í
fyrra hafi orðið
alvarlegir brunar
í gripahúsum þar
sem skepnur dráp-
ust. Hann segir það
vekja menn til um-
hugsunar, hvað sé
hægt að gera í þess-
um málum, þegar 8
ára gamalt barn
hringir í brunamála-
stjóra eftir að kindur brunnu inni
og spurði hvort kindin hafi meitt
sig. Hann segir bruna í útihúsum
því miður of tíða. Bændur fá enga
viðvörun fyrr en birta ef eldinum
kemur á glugga í íbúðarhúsinu.
Þegar litið er út er oft allt orðið um
seinan. „Þess vegna vil ég endilega
koma þeim skilaboðum til bænda
að kynna sér það nýjasta sem í
boði er varðandi brunaviðvörunar-
kerfi í gripahúsum,“ sagði Björn.
Helgi sagði að til þessa hafi það
verið ávísun á vandræði að setja
upp viðvörunarkerfi í gripahúsum
og því hafi seljendur slíkra tækja
ekki sóst eftir að setja þau þar upp.
Það hafa heldur ekki verið neinar
kröfur frá tryggingarfélögum eða
yfirvöldum um að bændur komi
sér upp svona búnaði samkvæmt
einhverjum reglugerðum. En nú
hafa komið fram nýjar lausnir sem
sannað hafa gildi sitt, m.a. í Nor-
egi.
Reyksogskerfi
„Í Noregi er það þáttur í starfsleyfi
bónda að brunaviðvörunarkerfi sé í
gripahúsum. Þetta hefur orðið til
þess að Norðmenn hafa lagt í
mikla vinnu við rannsóknir á því
hvað hægt er að gera
o g
telja sig nú vera búna að finna
lausnir sem duga. Þar er um að
ræða svokölluð reyksogskerfi,“
sagði Helgi.
Hann segir að VESDA reyk-
sogskerfið sé afar vandað og henti
vel við ólíkar aðstæður, t.d. í tölvu-
rými, íþróttahús, frystigeymslur og
gripahús. VESDA reyksogskerfið
virkar í stórum
dráttum þannig að
öflug sogdæla
sogar látlaust loft-
sýni frá hinu
varða rými um
s é r h a n n a ð a
sýnatökulögn.
Þessi loftsýni
fara í gegnum
tveggja þrepa
síu. Fyrra síu-
þrepið fjar-
lægir ryk og
önnur óhreinindi úr loftsýninu
áður en það fer inn í Laser reyk-
skynjarahólfið. Seinna síuþrepið
hleypir til viðbótar hreinu lofti inn
í skynjarann til að halda ljósnæm-
um hluta hans lausum við óhrein-
indi, til að tryggja stöðuga næmni-
stillingu og lengri líftíma. Frá sí-
unum fer loftsýnið um skynjara-
hólfið þar sem það er metið með
Laser ljósgjafanum. Ef reykagnir
finnast í loftsýninu, endurkastast
ljósið í skynjarahólfinu sem næm-
ur móttökubúnaðurinn nemur sam-
stundis. Merkið er síðan túlkað og
það sýnt t.d. sem forviðvörun eða
viðvörum með ljósum, súluritum á
skjá eða myndrænum hætti.
VESDA skynjarar geta einnig
tengst venjulegum brunaviðvörun-
arkerfum með ýmsum hætti.
Boðbúnaður.
Helgi segir að til séu þráðlaus
brunaviðvörunarkerfi með þráð-
lausum skynjurum og jaðarbúnaði,
sem m.a. geti sent boð frá reyk-
sogskerfi í gripahúsi til stjórn-
stöðvar í íbúðarhúsinu. Þessi bún-
aður er viðurkenndur samkvæmt
EN 54 Evrópustaðlinum en er
nokkuð dýr lausn og er helst not-
aður í friðuðum húsum og þar sem
erfitt er að koma fyrir lögnum.
Heppilegasta lausnin til að
koma boðum frá brunaviðvörunar-
kerfi í útihúsum, sem standa fjarri
íðbúðarhúsi, gæti verið að nota
sömu aðferð og nú er gjarnan not-
uð til að koma boðum frá öryggis-
kerfum sumarhúsa hér á landi.
Þá væri komið fyrir svokallaðri
GSM einingu tengdri reyksogs-
kerfi viðkomandi gripahúss, ef boð
berast frá reyksogskerfinu hringir
GSM búnaðurinn í fyrirfram
ákveðin símanúmer. Hægt er að
setja inn allt að 4 símanúmer sem
hringt er í eftir ákveðinni röð. Ef
fyrsta númerið svarar ekki þá
hringir hann í það næsta og þannig
koll af kolli og flytur boð um eld,
forviðvörun eða bilun. Notandi
þarf að staðfesta móttöku skila-
boðanna og þannig er tryggt að
boð komast til skila.
Helgi og Björn eru sammála um
að þetta sé líklega einfaldasta
lausnin, ef ekki er hægt að koma
fyrir lögnum á milli bygginga sem
er í öllum tilfellum besti kosturinn
til að koma boðum milli húsa.
Til viðbótar reyksogskerfi í úti-
húsi er æskilegt að koma fyrir
fleiri skynjurum tengdum bruna-
viðvörunarkerfi, t.d. í mjólkurhúsi,
vélageymslu. Þetta fer þó allt eftir
aðstæðum á hverjum stað og nauð-
synlegt er að skoða hvert tilfelli
fyrir sig, en Öryggismiðstöðin
býður ýmsar lausnir sem eiga að
henta flestum aðstæðum.
Björn bendir á að hér á landi sé
ekki skylda að hafa viðvörunar-
kerfi í gripahúsi og að bændur ráði
því alveg sjálfir hvaða kerfi þeir
velja í þessum efnum. Þess vegna
er þessi GSM lausn í lagi hér á
landi.
Brunaviðvörunar-
kerfi fyrir gripahús
Bændablaðið ræddi á dögunum við þá Björn Karlsson brunamála-
stjóra og Helga Guðmundsson, vörustjóra brunavarna hjá Öryggis-
miðstöðinni, um brunaviðvörunarkerfi í gripahúsum. Helgi sagði að
það hefði verið mikið vandamál að finna heppilegan brunaviðvörun-
arbúnað fyrir gripahús, mikið hafi verið skoðað og prófað í því sam-
bandi.
Auglýsingar
Áhrifaríkur auglýsingamiðill
Sími 563 0300
Netfang augl@bbl.is