Fréttablaðið - 08.03.2012, Qupperneq 17

FIMMTUDAGUR 8. mars 2012 17
Við horfum á enn eina mar-tröðina. Á enn eitt ríki að
myrða borgara sína þúsundum
saman til varnar forréttindum
klíkunnar sem ræður. Við höfum
séð þetta svo oft og svo víða að
við vitum að þetta hefur ekkert
með menningu eða trúarbrögð að
gera þótt málsatvik litist alltaf af
þess háttar efnum. Og við spyrj-
um alltaf þess sama. Af hverju
stöðvar alþjóðasamfélagið ekki
myrkraverkin?
Alþjóðasamfélagið
Stutta svarið er einfalt. Alþjóða-
samfélagið er ekki til sem fyrir-
bæri. Þótt hugtakið sé notað á
hverjum degi er ekki einfalt
að ljá því merkingu umfram
umdeildar fræðilegar tilvís-
anir sem hafa lítið að gera með
daglega notkun þess. Alþjóða-
samfélagið hefur hvorki skoðanir
né getu til athafna. Það er í eðli
sínu hugmynd en ekki fyrirbæri.
Hugtakið er ofnotað og einnig
stundum misnotað.
Úrskurðarvald
Til staðar er þó formlegt kerfi
til gæslu friðar. Dómstóll þess er
öryggisráð SÞ sem getur heim-
ilað stríð til varnar friði. Nokkur
stórveldi hafa hins vegar neitun-
arvald í ráðinu og beita því eftir
eigin hagsmunum. Ekki alþjóða-
samfélag þar. Kerfið er líka
undantekning frá þeirri megin-
reglu að ríki séu fullvalda og að
enginn geti hlutast til um innri
málefni þeirra. Kínverjar hafa
reynst miklir gæslumenn þeirrar
reglu enda á varðbergi gagnvart
afskiptum annarra ríkja af því
sem þau telja kínversk innan-
landsmál. Rússar hafa svipaða
sýn en aðra hagsmuni gagnvart
Sýrlandi að auki.
Verktakar
Ef öryggisráðið samþykkir stríð
eða viðskiptabann treystir það
á einstök ríki til framfylgd-
ar þeirri stefnu. Stríð Breta,
Frakka og fleiri ríkja gegn stjórn
Gaddafís í Líbýu byggðist á slíkri
ályktun. Rússar og Kínverjar
sátu þá hjá en í tilviki Sýrlands
beittu þau neitunarvaldi. Það
eru þannig herveldi sem fara í
stríð eða beita þvingunum í nafni
öryggisráðsins. Herveldin sem
til greina koma njóta afar lítils
trausts í Sýrlandi.
Óheppilegur tilbúningur
Sýrland varð til í kringum breska
og franska stórveldahagsmuni og
er óheppileg smíði. Eðlilegra og
líklega stórum heppilegra hefði
verið að gera landið að hluta mun
stærra ríkis Araba eða þá að
skipta því enn meira upp eins og
til stóð um tíma. Hvorugt pass-
aði Bretum eða Frökkum. Né
Tyrkjum sem fengu sína sneið
af landi. Það hentaði hins vegar
Frökkum að taka í her sinn fólk
úr sýrlenskum minnihlutahópi,
samfélagi alavíta, sem lengi hafði
verið nokkuð utangarðs. Þessi
hópur, um 12% þjóðarinnar, varð
því sterkur í sýrlenska hernum
og náði að lokum algeru forræði
yfir herafla landsins með valda-
ráni Assadfjölskyldunnar.
Trúin
Þrír fjórðu hlutar Sýrlendinga
eru súnní múslímar. Þótt flestir
séu hófsemdarmenn ríkir almenn
tortryggni í garð alavíta sem í
trú sinni skera sig talsvert frá
súnnítum og að minna leyti shíít-
um. Vegna ríkrar leyndarhyggju
alavíta ganga líka alls kyns sögur
um trúna sem oft eru ósannar.
Til mjög blóðugra átaka kom á
milli íhaldssamra trúarhreyfinga
súnní múslíma og hersins eftir
að hann lenti undir stjórn alavíta.
Þau enduðu með fjöldamorðum
hersins á súnnítum. Það er því
eðlilegt að alavítar óttist hefndir
ef þeir missa stjórn á hernum og
landinu. Stórt samfélag kristinna
manna óttast líka um sinn hag ef
íhaldssamir súnní múslímar ná
völdum. Stjórnin kyndir undir
þennan ótta.
Hagsmunir
Ekkert stórveldi hefur sérstak-
an hag af falli sýrlensku stjórn-
arinnar. Rússar telja Sýrland
áhrifasvæði sitt. Ísraelsmenn
hafa ríkan hag af því að lýðræði
komist ekki á í löndum Araba.
Bandaríkjamenn myndu fagna
endalokum bandalags Sýrlands
við Íran en þeir óttast hins vegar
að lýðræði í Sýrlandi gæti leitt
til óheppilegrar niðurstöðu fyrir
þá og Ísrael eins og gerðist með
sigri Hamas í Palestínu og trú-
manna í Egyptalandi. Bretar og
Frakkar eiga ekki olíuhagsmuni í
Sýrlandi eins og í Líbýu og Írak.
Hvati til íhlutunar er því lítill.
Hvað á að gera
Kjósi Tyrkir, ríki Araba og ein-
hver ríki Vesturlanda að sjá upp-
reisnarmönnum fyrir vopnum
gæti það leitt til mjög blóðugra
bardaga sem her alavíta gæti
hugsanlega unnið. Griðasvæði
verða heldur ekki búin til án inn-
rásar í Sýrland. Harðar refsiað-
gerðir geta bitnað á þeim sem
síst skyldi eins og gerðist í Írak
og þétt raðir stjórnarliða eins
og gerst hefur í Íran. Stjórnar-
andstaðan í Sýrlandi er klofin í
afstöðu til erlendrar íhlutunar.
Þjóðarráðið vill hana en ýmis
samtök sem virðast vel tengd inn
í sýrlenskt þjóðfélag eru meira
efins.
Vonir
Foringjar sýrlenska hersins eru
nær allir alavítar en meirihluti
hermanna er það ekki. Stjórnin
treystir því ekki nema hluta
hersins. Á alþjóðavettvangi er
Kína í mótsögn við eigin stefnu
um forystu svæðisbundinna
samtaka um lausn deilna. Kína
hefur líka hag af auknu sam-
starfi við Arababandalagið. Jarð-
vegur virðist geta skapast fyrir
vaxandi alþjóðlega hörku gegn
ríkisstjórn sem kann að veikj-
ast innan frá með sundrungu í
hernum. Víðtækur vilji er meðal
ýmiss konar stjórnmálahópa til
einhvers konar sátta. Engin leið
er auðveld. Allar valda þjáning-
um. En flestar skárri en van-
hugsað stríð.
Og við spyrjum
alltaf þess sama.
Af hverju stöðvar alþjóða-
samfélagið ekki myrkra-
verkin?
Í DAG
Jón Ormur
Halldórsson
dósent
Sýrland og heimurinn AF NETINUFullkomin speki – eftir á
Nokkuð ljóst er af framburði Davíðs, ef frá er skilin eftiráspeki hans, að
hann varaði Geir H. Haarde alls ekki við yfirvofandi bankahruni vegna þess
að hann gerði sér enga grein fyrir því sjálfur að það væri
framundan. Sama gildir um vitnisburð Arnórs Sighvatssonar,
aðstoðarseðlabankastjóra. Hann sagði frammi fyrir Lands-
dómi í gær að allt frá 2005 hafi verið of seint að bjarga
íslenska bankakerfinu. Ekkert bendir til þess að Arnór hafi
öðlast þessa speki fyrr en eftir hrun.
Hví er Mervyn King, bankastjóri Englandsbanka, ekki á vitnalista saksóknara
Alþingis? Er það vegna þess að hann talar ekki íslensku? Má ekki ómaka
svona fína menn? Hann gæti varpað ljósi á merkingu bréfsins sem Davíð
Oddsson túlkar á sinn einstaka hátt. Dettur nokkrum manni í hug að
King myndi fallast á þá skýringu að boð hans um að gera allt í sínu valdi
til að aðstoða Íslendinga við að minnka bankakerfið hafi verið marklaust
kurteisishjal?
http://www.pressan.is/pressupennar/LesaOlafArnarson
Ólafur Arnarson
LSR – sjóðfélagafundur
Í tilefni af nýlegri skýrslu um úttekt á fjárfestingarstefnu,
ákvarðanatöku og lagalegu umhverfi lífeyrissjóðanna í
aðdraganda bankahrunsins 2008 boðar stjórn LSR til
fundar með sjóðfélögum.
Miðvikudaginn 14. mars kl. 16:30
Hilton Reykjavík Nordica
Suðurlandsbraut 2, Reykjavík
Skýrslu úttektarnefndar má nálgast
á heimasíðu sjóðsins www.lsr.is
Stjórn LSR
Bankastræti 7 101 Reykjavík Sími: 510 6100 Fax: 510 6150 lsr@lsr.is www.lsr.is
* Brimborg og Ford áskilja sér rétt til að breyta verði og búnaði án fyrirvara. Útbúnaður og gerð bílanna getur verið frábrugðin myndunum í auglýsingunni. Nánari upplýsingar veita ráðgjafar.
Komdu í kaffi á
greiðslukjörin
nýttu verðmætin
í gamla bílnum
við kaupum hann
kaupir þú nýjan
milli kl. 9 og 17
skoðaðu
Komdu í kaffi og spjallaðu við okkur. Segðu okkur
hvað þú ert að pæla og við finnum örugglega
hagstæða fyrirtækjalausn fyrir þig.
Notaðu sérþjónustu atvinnubíla Ford
Verð með vsk. frá 5.990.000 kr. (áður 6.590.000 kr.)
FordTransit 8-9 sæta
fyrir leigubílstjóra / bílaleigur
FordTransit 14-18 sæta
fyrir hópferðaleyfishafa
FordTransit 6 sæta
með palli, fyrir vinnuflokka
Verð án vsk. frá 4.772.908 kr. (áður 5.250.996 kr.)
Brimborg Reykjavík: Bíldshöfða 6, sími 515 7000 | Brimborg Akureyri: Tryggvabraut 5, sími 515 7050 | ford.is
FordTransit
Stilltu klukkuna að kvöldi og þú
byrjar daginn heitur að morgni.
Tímastillanleg olíumiðstöð er
staðalbúnaður í Transit. Vertu í
hópi þeirra bestu. Kauptu Ford.
Standard heitur alla morgna

Verð án vsk. frá 3.338.645 kr. (áður 3.577.690 kr.)
Ford Transit sendibíll
Ford Transit Connect sendibíll
Verð án vsk. frá 2.382.470 kr. (áður 2.541.833 kr.)
Verð með vsk. frá 4.190.000 kr. (áður 4.490.000 kr.)
Verð með vsk. frá 2.990.000 kr. (áður 3.190.000 kr.)
Ford Transit fjórhjóladrifinn (AWD) sendibíll
300.000 kr. lækkun
600.000 kr. lækkun
200.000 kr. lækkun