Heimilisritið - 01.06.1950, Blaðsíða 15

nægír til að sýna, hversu mikill
munur er á viðhorfi fólks nú og
var árið 1914. Fyrir þrjátíu og
fhnm árum myndi þessi blaða-
grein ekki hafa verið skrifuð og
enn síð'ur birt. En heimsstyrjöld-
in fyrri, glundroðinn, sem henni
fylgdi næsta áratuginn, almenn
eymd, önnur heimsstyrjöld og
órólegt friðartímabil að henni
lokinni — allt þetta hefur átt
sér stað á aðeins þrem og hálf-
um áratug. Hafi efnalegt líf okk-
ar og afstaða breytzt, hafa við-
horfin og skoðanirnar ekki síður
tekið stakkaskiptum.
Það eru þessar breytingar,
sem valda Ann og Peg öllum
vandanum. Hinsvegar væri mjög
heimskulegt að segja, að þeim
hefði verið' borgið, ef þeir hefðu
aldrei horfið frá þeirri fáfræði,
sem áður fyrr þótti góður siður.
Það væri jafn vitlaust og að
segja, að engin umferðarslys
myndu eiga sér stað, ef engir
væru bílarnir.
Hver var nú staða „piparkerl-
ingarinnar“, eins og ógifta kon-
an var kölluð á þeim tímum?
Stúlka, sem þá var ógift 25 ára,
liórfði fram á það' að lifa í því
standi ævilangt. Þrjátíu ára
gömul átti hún varla von. „Pip-
arkerlingu“ var hægt að nota til
kennslu í skólum; hún gat orðið
saumakona, einstaka piparkerl-
ing gat unnið skrifstofustörf, en
aðrar voru bara eins og hverjar
óbrotnar „frænkur“ eða „tönt-
ur“, sem bjuggu hjá ættingjum
sínum eftir að foreldrarnir kom-
ust undir græna torfu.
Svo til engin stúlka lifði ein-
lífi af þeirri sök, að hún hefði
valið sér hlutskiptið. Sérhverju
bónorð'i var jafnan svarað ját-
andi, sökum óttans við það, að
ef til vill myndi tækifærið ekki
bjóðast á ný. Fyrirlitning þjóð-
félagsins var of hörð refsing til
þess, að hægt. væri að hætta á
það að bíða eftir einhverjum
betri biðli og verða svo kannske
ógift ævilangt fyrir bragðið.
Jafnhliða félagslegum ótta við
piparkerlingarörlögin, lágu einn-
ig fjárhagslegar ástæður fyrir
því, að stúlkur vildu giftast. Ein-
hver varð að sjá fyrir þeim; að
öðrum kosti varð faðirinn að
taka þær upp á eigin eyk.
„Þú hefur engin efni á því að
vera of vandlát“, var viðkvæði
mæð'ranna, er þær komust að
því sér til skelfingar, að dóttirin
hafði verið heldur kaldranaleg
við einhvern biðilinn.
Svo kom fyrri hehnsstyrjöld-
in, og allt breyttist. Konur fóru
að vinna fyrir sér sjálfar og héldu
því áfram eftir að stríðinu lauk.
Nú þurftu þær ekki lengur að
giftast þriðja flokks biðlum af
einskærum ótta við að pipra. Nú
höfð'u þær efni á því að vera
HEIMILISRITIÐ
13