Morgunblaðið - 13.03.2014, Blaðsíða 30

30 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 13. MARS 2014
HAMRABORG 10, KÓPAVOGI – SÍMI: 554 3200 – OPIÐ: VIRKA DAGA 9:30-18
FRÁBÆR TILBOÐ
Í GANGI
SJÓNMÆLINGAR
MIKIÐ ÚRVAL AF
UMGJÖRÐUM
SJÓNMÆLINGAR
LINSUMÁTANIR
TRAUS
T
OG GÓ
Ð
ÞJÓNU
STA
Í 17 ÁR
Sú auðsöfnun sem á
sér stað hjá lífeyris-
sjóðunum er hættuleg
með tilliti til framtíð-
arinnar. Þegar hagn-
aður sjóðanna er allt
að þrefaldur umfram
greiðslur á ári hverju
er eitthvað bogið við
stefnu þeirra og
stjórnun.
Ég er hér með fyrir
framan mig tölur úr
ársreikningi Lífeyrissjóðs versl-
unarmanna og þar standa þessar
tölur undir dálkinum Breytingar á
hreinni eign:
Milljónir
Iðgjöld +17.997
Lífeyrir -8.141
Fjárfestingatekjur +47.468
Hvað segja þessar tölur okkur?
Í fyrsta lagi þá eru fjárfestinga-
tekjur sjóðsins fimm sinnum meiri
en útgjöld til öryrkja og lífeyr-
isþega. Þessar 39.327 milljónir
(47.468 – 8.141) er eignaaukning
sjóðsins umfram iðgjöld sjóðs-
félaga. Ef þessari upphæð er deilt
niður á alla meðlimi sjóðsins, líf-
eyrisþegana 11.330 og sjóðsfélaga,
32.708 =44.038, þá ætti hver ein-
stakur af þessum fjölda, 44.038
meðlimir sjóðsins, að fá að jafnaði
894 þús. kr. í uppbót úr fjárfest-
ingatekjum sjóðsins á liðnu ári.
Greiðslur árið 2012 til lífeyr-
isþega eru að jafnaði 718.535 kr.
en ávöxtun sjóðsins á hvern með-
lim er 894.000 kr., sem er um
175.465 kr. meira en greiðslur að
jafnaði til hvers lífeyrisþega. Og
þá kemur spurning:
Hvert fara þessar 175.465 kr.?
Samtals 175.535 sinnum fjöldi elli-
lífeyrisþega, 11.330, gera samtals
1.988.812 kr.
Því kemur önnur spurning: Er
ekki gamla fólkið, ellilífeyrisþeg-
arnir, með þessu að leggja tæpa
tvo milljarða í sjóð hinna yngri fé-
laga sjóðsins umfram fjárfestinga-
tekjur hans?
Þessar tölulegu staðreyndir sem
að framan greinir sýna að svo sé.
Svonefnd tryggingafræðileg staða
sjóðanna er gerð af trygginga-
fræðingum. For-
sendur þær, sem þar
eru lagðar til grund-
vallar held ég að séu
ekki réttar, alltof
varfærnislegar og
gera ekki annað en
að safna fé langt um-
fram þörf til reksturs
lífeyrissjóða. Þessu
til sönnunar má
benda á fjölmörg at-
riði.
Sjóðurinn hefur
stöðugt vaxið, þó svo
að hann hafi náð
hærri aldri en sem svarar með-
alstarfsævi manna, þ.e. meira en
50 ár og aldrei vaxið meir en nú.
3,8% ávöxtunarkrafa á eignir
sjóðsins er langt yfir þörfum mið-
að við lífeyrisgreiðslur 2012. Þar
hefði dugað 2,1% ávöxtun, þ.e.
402.205 milljarðar.
Skoðum fleira. Ef hlutfall greið-
enda og þiggjenda í sjóðnum héld-
ist óbreytt, þ.e. 11.000 þiggjendur
og 33.000 greiðendur, þá er hlut-
fallið einn á móti þremur. Ef fé-
lagi greiðir í sjóðinn í 45 ár (með-
al-starfsævi) og ellilífeyrisþegi
þiggur laun úr sjóðnum í 15 ár (á
aldrinum 67-82) þá er þar einnig
hlutfallið einn á móti þremur. Þ.e.
fyrir hvern einn sem deyr kemur
einn í staðinn, þannig að með
sama fyrirkomulagi myndi sjóð-
urinn stöðugt vaxa og vaxa og
hvað þá? Og það sem meira er,
samkvæmt sömu tölum úr upp-
gjöri sjóðsins greiddi hver aðili til
sjóðsins árið 2012 550.232 kr.
(17.997.000.000 deilt með 32.708
greiðendum), sem gerir eigna-
stöðu hvers greiðanda eftir 45 ár
með 3% ávöxtun sjóðsins yfir 50
milljóna eign. Þetta þýðir að hver
lífeyrisþegi ætti að fá röskar þrjár
milljónir greiddar á ári í 15 ár þ.e.
frá 67 ára aldri til 82 ára aldurs
og er þetta án vaxta af eigninni.
Þessi þróun er komin út í algera
vitleysu, eign lífeyrissjóðanna orð-
in þrisvar sinnum meiri en fjárlög
íslenska ríkisins. Ég veit að árið
2012, sem ég miða við, er ekki
óvanalegt hvað varðar hagnað
sjóðsins, því svipaðar tölur eru
fyrir árið 2013. Og það er stað-
reynd sem ekki er hægt að hrekja
að sjóðurinn hefur stöðugt vaxið.
Eignastaða sjóðsins er orðin svo
sterk að hann getur nú greitt full-
ar lögbundnar örorku- og lífeyr-
isgreiðslur til bótaþega, sem eru
um tvær milljónir á ári.
Heildargreiðslur yrðu þá tvær
milljónir sinnum 11.000= 22 millj-
arðar eða um helmingur af fjár-
festingartekjum sjóðsins, sem var
47 milljarðar 2012 og 42 millj-
arðar 2013.
Ef kafað er dýpra í þessa þró-
un þá eru lífeyrissjóðirnir að
sjúga út úr ríkinu í gegnum
Tryggingastofnun milljarða með
því að greiða minna en þeir geta,
því það sem á vantar til að lög-
bundinn lífeyrisframfærsla náist,
þarf ríkissjóður að greiða, þ.e.
mismuninn á 718.535 kr. og lög-
bundinni lífeyrisframfærslu sem
er rúmar tvær milljónir, þannig
að Tryggingastofnun greiðir að
jafnaði röska eina milljón til sér-
hvers ellilífeyrisþega Lífeyris-
sjóðs verslunarmanna = 11.330
milljónir.
Hefði ekki verið sanngjarnara
að láta ellilífeyrisþega sjóðsins fá
ávöxtunartekur sjóðsins, sem
voru 894.000 kr. í stað 718.535 og
spara Tryggingastofnun þar rúm-
ar 11.330 milljónir því þetta
skerðir ekkert ávöxtunartekjur
annarra sjóðseigenda? Þessar
11.330 milljónir kæmu sér eflaust
vel, t.d. í heilbrigðisgeiranum.
Allt það sem að framan er sagt
er byggt á ársreikningum sjóðs-
ins og þeim staðreyndum, sem
þær segja og heilbrigðri dóm-
greind, sem erfitt er að véfengja.
Lífeyrissjóðir ríkis- og bæjar-
starfsmanna eru hreinir gegn-
umstreymissjóðir með enga
tryggingafræðilega eignastöðu
aðra en skatttekjur þeirra.
Slíkt hið sama á að vera í öllum
lífeyrissjóðum, þó með lágmarks
eignastöðu, t.d. með tveggja ára
iðgjaldatekjum sjóðsins.
Auðsöfnun lífeyrissjóðanna
Eftir Hafstein
Sigurbjörnsson » Svonefnd trygg-
ingafræðileg staða
sjóðanna er gerð af
tryggingafræðingum.
Hafsteinn
Sigurbjörnsson
Höfundur er eldri borgari.
Eins og fram hefur
komið í opinberri fjöl-
miðlaumfjöllun und-
anfarna daga hefur
verið staðfest að Már
Guðmundsson seðla-
bankastjóri þáði
gjafagjörning frá
vinnuveitanda sínum í
formi greiðslu kostn-
aðar við einka-
málarekstur gegn
vinnuveitanda sínum. Reyndar er
hæpið að sá sem tók ákvörðun um
umræddan gjafagjörning hafi haft
umboð eða heimild til útdeilingar á
þessum almannafjármunum. Um
þetta má sjálfsagt deila með alls
kyns rökum og rökleysum. Hins
vegar verður ekki deilt um það að
gjafagjörningur þessi hefur farið
fram og þá óskar undirritaður eftir
því að ríkisskattstjóri upplýsi á op-
inberum vettvangi hvaða skatta-
lega meðferð þessi gjafagjörningur
fær. Mun ríkisskattstjóri fylgja því
eftir að seðlabankastjóri, sem þáði
umræddan gjafagjörning, telji
þennan gjörning fram sem skatt-
skyldar tekjur og greiði tekjuskatt
í samræmi við það eða hyggst hann
horfa fram hjá þessu þannig að við-
komandi verði liðið að svíkja um-
ræddan gjörning undan skatti? Ef
ríkisskattstjóri hyggst horfa fram
hjá þessu þá hlýtur það að vera
fordæmisgefandi varðandi alla
stjórnendur fyrirtækja í landinu.
Það er þá alveg spurn-
ing hvort hinar hefð-
bundnu launagreiðslur
til starfsmanna líði
ekki undir lok að
mestu leyti en í stað-
inn komi að vinnuveit-
endur standi þá frekar
straum af einkakostn-
aði starfsmanna sinna
skattfrjálst! Annars er
þetta mál með hrein-
um eindæmum, að
maður sem er stjóri
fyrirtækis fari í mál
við vinnuveitanda sinn vegna
meintra vanefnda á ráðning-
arsamningi án þess þó að segja upp
þegar ljóst er að hann hefur tapað
málinu. Manni dettur helst í hug
þeir fjölmörgu sem hvíla í kirkju-
görðunum og voru sannfærðir allt
fram í andlátið um að þeir væru al-
gjörlega ómissandi og samfélagið
myndi hreinlega stöðvast að þeim
gengnum – en samt snúast hjólin
enn.
Opið bréf til
ríkisskattstjóra
Eftir Örn
Gunnlaugsson
Örn Gunnlaugsson
»Mun ríkisskattstjóri
fylgja því eftir að
seðlabankastjóri, sem
þáði umræddan gjafa-
gjörning, telji þennan
gjörning fram sem skatt-
skyldar tekjur eða …
Höfundur er atvinnurekandi.
fyrsti eins kvölds tvímenningurinn af
fjórum.
Efstu pör: (% skor)
Hermann Friðrikss. – Stefán Jónsson 60,5
Svala K. Pálsd. – Harpa Fold Ingólfsd. 57,1
Ísak Örn Sigurðss. – Sigurjón Harðars. 56,8
Pétur Sigurðss. – Ólafur Þór Jóhannss. 51,9
Halldór Einarsson – Þórarinn Sófuss. 51,9
Hulda Hjálmarsd. – Halldór Þórólfss. 51,9
Veitt verða verðlaun fyrir þrjú
bestu kvöldin af fjórum, svo að ný
pör geta auðveldlega komið inn og
spilað til verðlauna.
BH spilar á mánudagskvöldum í
Flatahrauni 3, Hafnarfirði og byrjar
spilamennska kl. 19.
Aðalsveitakeppni Brids-
félags Reykjavíkur hafin
Að loknu fyrsta kvöldi aðalsveita-
keppni BR 2014 er staðan þessi:
Málning 35,39
JE skjanni 34,60
Skinney-Þinganes 32,55
Helgi Sigurðsson og Haukur
Ingason sigruðu í aðaltvímenningi
BR 2014. Þeir tryggðu sér sigurinn
með mjög góðri skor síðasta kvöldið
(65,2%).
Helgi Sigurðsson – Haukur Ingason 1760
Oddur Hjaltason – Hrólfur Hjaltason 1708
Snorri Karlsson – Kristján Blöndal 1692
Spilað er í Síðumúla 37.
Sextán borð í Gullsmáranum
Spilað var á 16 borðum (að venju) í
Gullsmára mánudaginn 10. mars.
Úrslit í N/S:
Pétur Antonsson – Guðlaugur Nielsen 332
Leifur Kr. Jóhanness. – Ari Þórðarson 307
Jón Stefánsson – Viðar Valdimarsson 284
Örn Einarsson – Sæmundur Björnsson 283
Jónína Pálsd. – Þorleifur Þórarinss. 281
A/V:
Sigurður Njálsson – Pétur Jónsson 360
Gunnar M. Hanss. – Hjörtur Hanness. 345
Magnús Marteinss. – Óskar Ólason 330
Samúel Guðmss. – Jón Hannesson 293
Guðbjörg Gíslad. – Sigurður Sigurðsson 260
Mánudaginn 17. mars er Reykvík-
ingum boðið í spilamennsku. Spilað
verður á 10 borðum frá hvorum að-
ila.
Bridsfélag eldri borgara
í Hafnarfirði
Föstudaginn 7. mars var spilaður
tvímenningur með þátttöku 32 para.
Efstu pör í N/S:
Guðm. Sigursteinss. – Auðunn Guðmss. 62,7
Ólafur Ingvarsson – Magnús Jónsson 60,9
Bjarni Þórarinss. – Ragnar Björnsson 57,7
Sverrir Jónsson – Sæmundur Björnss. 56,7
Örn Ingólfsson – Örn Isebarn 56,7
A/V:
Svanh. Gunnarsd. – Magnús Láruss. 62,7
Bergljót Gunnarsd. – Sveinn Snorras. 62,0
Axel Láruss. – Hrólfur Guðmundss. 60,9
Björn Svavarss. – Tómas Sigurjónss. 55,4
Sigr. Benediktsd. – Sigurður Þórhallss. 54,4
Bridsfélag eldri borgara spilar á
þriðjudögum og föstudögum í félags-
heimili eldri borgara, Flatahrauni 3 í
Hafnarfirði.
Allir spilarar eru velkomnir og er
stökum spilurum hjálpað til við
myndun para.
Bridsfélag nýliða
Spilað var á sex borðum 10. mars
og efstu pör urðu þessi:
121 Óskar Ólafsson – Guðfinna Konráðsd.
119 Unnur Bjarnad. – Valgerður Karlsd.
111 Fanney Júlíusd. – Eygló Karlsdóttir
110 Kristín Bjarnad. – Rán Sturlaugsdóttir
109 Haukur Magnússon – Hrefna Harðard.
Næsta spilakvöld verður fimmtu-
daginn 27. mars kl. 19 í Síðumúla 37.
Sjá einnig heimasíðuna á face-
book, myndir væntanlegar. Endilega
gangið í hópinn:
https://www.facebook.com/gro-
ups/1395240690728458/
Heimasíða Bridgefélags nýliða
http://bridge.is/felog/reykjavik/
bridgefelag-nylida/
Tvímenningur hjá Brids-
félagi Hafnarfjarðar
Mánudaginn 10. mars var spilaður
BRIDS
Umsjón Arnór G.
Ragnarsson| norir@mbl.is
Aukablað alla
þriðjudaga