Læknablaðið : fylgirit - 01.04.2012, Síða 20

VÍSINDI Á VORDÖGUM
FYLGIRIT 70
áhrifum á nýrnastarfsemi meðal eldra fólks.
Tilgangur: Markmið rannsóknar var að skoða áhrif styrktaræfinga og
próteindrykkja á nýmastarfsemi hjá eldra fólki.
Aðferð: Þátttakendur vom fengnir með auglýsingu (N = 237, 73,7±5,7
ára, 58,2% konur) þar sem óskað var eftir þátttakendum í 12 vikna
styrktaræfingar (3 sinnum í viku; 3 sett, 6-8 endurtekningar með 75-80%
álag m.v. hámarksstyrk). Styrktaræfingamar voru þannig samsettar
að aukning á vöðvastyrk og vöðvamassa myndi eiga sér stað í stærstu
vöðvahópum líkamans. Eftir hverja æfingu fengu þátttakendur nær-
ingardrykk sem innihélt mysuprótein (20 g), mjólkurprótein (20 g) eða
kolvetni (40 g) og var þátttakendum raðað tvíblint í næringardrykkja-
hópana. Nýrnastarfsemi sem GFR fyrir og eftir íhlutun var mæld.
Niðurstöður: Ekki varð martæk breyting á orkuneyslu þátttakenda
á meðan íhlutun stóð yfir. GFR jókst eftir 12 vikna íhlutun (+4,4ml/
mín/l,73m2; P<0,001), þar sem breytingin varð sambærileg hjá báðum
kynjum og í mismunandi aldurshópum. Breyting í GFR eftir íhlutun
hafði ekki tengsl við líkamssamsetningu þátttakenda, næringardrykk né
heildarneyslu próteins.
Ályktun: Styrktaræfingar með próteinviðbót hafa ekki neikvæð áhrif á
nýrnastarfsemi hjá eldra fólki.
33 Tengsl styrktarþjálfunar og CRP hjá eldra fólki
Alfons Ramel', Atli Amarson', Ólöf Guðný Geirsdóttir'1, Kristín Briem/
Pálmi V. Jónsson3A, Inga Þórsdóttir'
'Rannsóknarstofu í næringarfræöi, Landspítala, matvæla- og næringarfræöideild
heiibrigöisvísindasviði HI, 3námsbraut í sjúkraþjálfun HÍ, 3öldrunarsviði Landspítala og
læknadeild HÍ,4rannsóknarstofu HÍ og Landspítala í öldrunarfræðum
alfons@landspitali.is
Inngangur: CRP- bólguþáttur hefur verið tengdur auknum líkum á
hjarta- og æðasjúkdómum. Rannsóknir á tengslum CRP og hreyfingar
hafa verið misvísandi sérstaklega með tilliti til þyngdartaps og breytinga
áCRP
Tilgangur: Markmið þessarar rannsóknar var að skoða áhrif 12 vikna
styrktarþjálfunar á CRP-blóðgildi hjá eldra fólki.
Aðferðarfræði: Þátttakendur voru fengnir með auglýsingu (N=237,
73,7±5,7 ára, 58,2% konur) þar sem óskað var eftir þátttakendum í 12
vikna styrktaræfingar (3 sinnum í viku; 3 sett, 6-8 endurtekningar með
75-80% álag m.v. hámarksstyrk). Styrktaræfingarnar voru þannig sam-
settar að aukning á vöðvastyrk og vöðvamassa myndi eiga sér stað í
stærstu vöðvahópum líkamans. Líkamssamsetning, styrkur yfir hné,
gripstyrkur, hreyfifærni og CRP voru mæld við upphaf og við lok íhlut-
unar.
Niðurstöður: Meðalgildir CRP var í upphafi 7,1±4,6 mg/dL og var leið-
rétt fyrir BMI (r=0,287, P<0,001), quadriceps styrk (r=-0,182, P=0,007) og
6 mínútna gönguhraða (r=-0,238, P<0,001). Fjölþátta tölfræðigreining
sýndi að CRP hefur neikvætt spágildi fyrir 6 mínútna gönguhraða hjá
konum (B=-2,9, P=0,029, leiðrétt fyrir aldri og BMI) en þetta sást ekki
hjá körlum. Meðalgildi fyrir CRP breyttist ekki marktækt eftir íhlutunar-
tímabilið, hinsvegar sást tilhneiging hjá þeim sem voru með hátt CRP að
lækka meira CRP eftir íhlutun (r=0,569, P<0,001).
Ályktun: Niðurstöður okkar sýna ákveðin tengsl CRP við vöðvastyrk
og hreyfifæmi hjá eldri íslendingum, sem er þó að hluta til skýrt af aldri
þátttakenda og BMI. Þessi íhlutun sýndi ekki fram á að styrktarþjálfun
hefði áhrif á CRP hjá eldri íslendingum, hins vegar eru vísbendingar um
að einstaklingar með hátt CRP gætu haft gagn af styrktarþjálfun.
34 Næringarmeðferð of þungra og of feitra 20-40 ára íslendinga:
áhrif af 8 vikna upphafsátaki og/eða eftirfylgni og rafrænni leiðsögn í
12 mánuði
Óla Kallý Magnúsdóttir, Alfons Ramel, Inga Þórsdóttir
Rannsóknarstofu í næringarfræði, Landspítala, Háskóla íslands
olakally@landspilali.is
Inngangur: Tíðni ofþyngdar og offitu hefur aukist mikið síðustu áratugi
en of feitir einstaklingar eru í aukinni hættu á áhættuþáttum hjarta- og
æðasjúkdóma. Þörf er fyrir hagkvæmar aðgerðir til að takast á við
offitufaraldurinn.
Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að kanna áhrif 8 vikna upp-
hafsátaks, með 30% orkuskertu mataræði, og/eða 12 mánaða eftirfylgni
og rafrænni leiðsögn í næringarfræði, á mataræði, líkamsþyngd og
áhættuþætti hjarta- og æðasjúkdóma hjá of þungum 20-40 ára ein-
staklingum.
Aðferðir: Þátttakendum (20-40 ára, BMI=27,5-32,5 kg/m2) var skipt í
þrjá hópa. Hópur 1 var á 8 vikna orkuskertu fæði án frekari eftirfylgni.
Hópur 2 var á 8 vikna orkuskertu fæði og fékk auk þess 12 mánaða eftir-
fylgni með vikulegri leiðsögn um mataræði í gegnum tölvupóst. Hópur
3 fékk einungis 12 mánaða leiðsögn um mataræði með vikulegum tölvu-
póstum. Mataræði, líkamssamsetning og blóðsýni voru metin í upphafi
og lok rannsóknar.
Niðurstöður: 44 þátttakendur kláruðu íhlutunina. Þyngdartap eftir 12
mánuði var marktækt hjá hópi 1 (3,1 kg, P=0,046) og 2 (3,8 kg, P=0,006),
en ekki hópi 3 (1,8 kg, P=0,204). 29% þátttakenda í hópi 1,36% í hópi 2 og
27% í hópi 3 misstu >5% af upphaflegri þyngd. Þeir sem misstu >5% af
upphafsþyngd minnkuðu marktækt neyslu á fitu, mettuðum fitusýrum
og transfitusýrum og viðbættum sykri. Jákvæðar breytingar sáust á
blóðfitugildum hjá öllum hópum.
Ályktun: Átta vikna upphafsátak með orkuskertu fæði skilaði sér í lægri
líkamsþyngd 12 mánuðum síðar. Næringarfræðileg leiðsögn með tölvu-
póstum í 12 mánuði hafði ekki aukin áhrif. Þátttakendur sem misstu
meira en 5% af upphafsþyngd sinni eftir árið breyttu mataræði sínu í átt
að Norrænu næringarráðleggingunum.
35 Fæðuvenjur og fylgni við blóðþrýsting meðal eldri íslendinga
Atli Arnarson', Ólöf Guðný Geirsdóttiru, Alfons Ramel1 * * * * 6 * * * * * *, Pálmi V. Jónsson13, Laufey
Steingrímsdóttir, Inga Þórsdóttir1
’Rannsóknarstofu í næringarfræði, Landspítala, heilbrigðisvísindasviði, matvæla- og
næringarfræðideild, HÍ, 2öldrunarsviði Landspítala og læknadeild HÍ,3rannsóknarstofu HÍ og
Landspítala í öldrunarfræðum
atlia@landspitali.is
Tilgangur: Tíðni langvinnra kvilla, eins og háþrýstings, eykst með
auknum aldri en bættar fæðuvenjur og aðrir lífstílsþættir geta hægt á
þessari þróun. Þar sem háþrýstingur er einn helsti áhættuþáttur hjarta-
og æðasjúkdóma meðal aldraðra eru tengsl mataræðis og blóðþrýstings
mikilvægt rannsóknarefni. Tilgangur rannsóknarinnar var að kanna
áhrif fæðuþátta á blóðþrýsting meðal eldri íslendinga á höfuðborgar-
svæðinu og meta fæðuneyslu þeirra með samanburði við íslenskar og
norrænar ráðleggingar um mataræði og næringarefni.
Efniviður og aðferðir: Þátttakendur voru 236 talsins, 65 ára og eldri, en
eftir brottfall og útilokun vegna vanskráningar á mataræði varð endan-
legur fjöldi 160 (68%). Mataræði var metið með þriggja daga veginni
fæðuskráningu og blóðþrýstingur mældur eftir 12 tíma föstu.
Niðurstöður: Flestir þátttakendur voru yfir lágmarksneyslu. Hinsvegar
voru 19% undir lágmarksneyslu fyrir D-vítamín, 13% fyrir joð, 17% karla
fyrir B6-vítamín, og 26% karla og 12% kvenna fyrir járn. Fáir voru undir
20 LÆKNAblaðið 2012/98