Læknablaðið : fylgirit - 01.04.2012, Síða 35

VÍSiNDI Á VORDÖGUM
FYLGIRIT 70
Markmiðið var að kanna áhrif ónæmisglæðanna CpG1826 og LT-K63
á virkjun kímstöðva, FDC og myndun AbSC við bólusetningu nýbura-
músa með próteintengdri pneumókokkafjölsykru (Pnc-TT).
Aðferðir: Nýburamýs voru bólusettar með Pnc-TT eingöngu eða með
CpG1826 eða LT-K63, saltvatn var notað sem viðmið. 14 dögum eftir
bólusetningu voru miltu einangruð og vefjasneiðar flúorlitaðar með
PNA, FDC-Ml, FDC-M2, MOMA-1 og TNFa. Fjöldi IgG+ AbSC í milta,
sértækra fyrir fjölsykru- eða próteinhluta bóluefnisins var metinn með
ELISPOT.
Niðurstöður: CpG1826 og LT-K63 juku Pnc-TT sértækt mótefnasvar
nýburamúsa sambærilega, svo og fjölda IgG+ AbSC m.v. Pncl-TT eitt og
sér. LT-K63, en ekki CpG1826, jók marktækt fjölda virkra kímstöðva og
FDCM2 litun, sem einkennir fullþroskaðar FDC og varðveislu mótefna-
fléttna á yfirborði þeirra. Flutningur MOMA-l+ átfrumna (MMM) frá
jaðarsvæðum inn í virku kímstöðvarnar jókst einnig, en MMM taka upp
mótefnafléttur og flytja til FDC. Staðsehiing FDC og MMM frumna í
kímstöð er háð TNFa og lymphotoxin ferlum. Kannað var hvort áhrif LT-
K63 á þroska FDC tengist áhrifum á tjáningu TNFa m.v. CpG1826 hafði
ekki áhrif á þroska kímstöðvarfrumna. LT-K63, jók verulega TNFa í þeim
FDC frumum sem greindust með aukna FDCM2 tjáningu í kímstöðvum
nýburamúsa, en CpG1826 hafði engin áhrif.
Alyktun: LT-K63 er fyrsti og eini ónæmisglæðirinn sem sýnt hefur verið
að yfirvinnur takmörkun í þroska kímstöðvafrumna í nýburamúsum,
sem tengist m.a. aukinni TNFa tjáningu.
79 Endurbólusetning með fjölsykrubóluefni (23-gilt) gegn
pneumókokkum skerðir fjölsykrusértækt mótefnasvar sem myndast
við frumbólusetningu nýburamúsa með 10-gildu prótíntengdu
fjölsykrubóluefni
Hreinn Benónísson1-2, Stefanía P. Bjarnarson'-, Ingileif Jónsdóttir1-2'3
’Ónæmisfræði Landspítala, dæknadeild HÍ, 3íslenskri erfðagreiningu, Reykjavík
hreitmb@landspitali.is
Inngangur: Rannsóknir hafa sýnt að endurbólusetning með hreinni fjöl-
sykru í ungum börnum og öldruðum skerðir ónæmisvar sem myndaðist
við frumbólusetningu með próteintengdri fjölsykru. Við höfum sýnt að
endurbólusetning með hreinni pneumókokkafjölsykru (PPS) af gerð 1
skerðir PPS-sértækt mótefnasvar og mótefnaseytandi frumur sem hafa
myndast við frumbólusetningu með próteintengdu fjölsykrubóluefni
(PCV) í nýburamúsum. Einnig hefur verið sýnt að bólfesta pneumó-
kokka í nefkoki fyrir fyrstu bólusetningu ungbarna með 7- og 11 gildu
PCV dregur úr mótefnasvari gegn þeim hjúpgerðum bóluefnisins sem
ræktuðust.
Markmið: Meta hvort endurbólusetning með PPS-23 skerði ónæmissvör
minnisfrumna sem hafa myndast við frumbólusetningu með PCV-10,
samanborið við endurbólusetningu með saltvatni eða PCV-10.
Efni og aðferðir: Nýburamýs (1 vikna) voru frumbólusettar undir húð
með V4 mannaskammti af PCV-10, og endurbólusettar 16 dögum síðar
með PCV-10, PPS-23 eða saltvatni. Blóðsýni voru tekin á viku 2, 3, 4,
5, 6 og 12 eftir fyrstu bólusetningu. Magn IgG mótefna sértækra gegn
fjölsykrum PCV-10 voru mæld með ELISA.
Niðurstöður: Nýburamýs sem voru frumbólusettar með PCV-10 og
endurbólusettar með PPS-23 höfðu marktækt lægra magn sértækra
IgG mótefna gegn öllum mældum fjölsykrum PCV-10 en mýs sem voru
endurbólusettar með saltvatni eða PCV-10, bæði sex og tólf vikum eftir
frumbólusetningu.
Ályktun: PPS-23 endurbólusetning olli skertu ónæmisvari gegn öllum
mældum fjölsykrum PCV-10 í nýburamúsum, sem voru frumbólusettum
með PCV eins og áður var sýnt fyrir PPS af hjúpgerð 1. Niðurstöðurnar
benda til að ekki sé ráðlegt að endurbólusetja ung börn með hreinu
fjölsykrubóluefni.
80 Notkun rafrænna ættfræðigrunna í krabbameinserfðaráðgjöf
Vigdís Stefánsdóttir1'6, Óskar Þ. Jóhannsson2, Hrafn Tulinius3, Guðríður H.
Ólafsdóttir4, Laufey Tryggvadóttir4-5, Jón Jóhannes Jónsson1-6
'Erfða- og sameindalæknisfræðideild, 2lyflækningasviði Landspítala, 3erfðafræðinefnd HÍ,
1Krabbameinsskrá íslands, 5læknadeild HÍ,6lífefna- og sameindalíffræðistofu læknadeildar HÍ
vigdisst@landspitali. is
Inngangur: Ættartré eru mikilvæg verkfæri í erfðaráðgjöf þar sem þörf
er á nákvæmum upplýsingum fyrir áhættumat. Upplýsingar ráðþega
sjálfra eru oft ónákvæmar og ónógar. Hér á landi er aðgangur að upp-
lýsingum úr ættfræðigagnagrunni erfðafræðinefndar og greiningarupp-
lýsingum úr Krabbameinsskrá. Þessar upplýsingar er hægt að nota til að
búa til nákvæmt þriggja kynslóða ættartré fyrir erfðaráðgjöf.
Efniviður og aðferðir: Gagnagruimur erfðafræðinefndar geymir opin-
berar upplýsingar um íslendinga allt aftur til 1840 og Krabbameinsskrá
geymir upplýsingar um krabbameinsgreinda einstaklinga frá 1955, utan
brjóstakrabbameinsupplýsinga sem ná aftur til 1910. Náin samvinna er
á milli þeirra og erfða- og sameindalæknisfræðideildar LSH (ESD). Á
tímabilinu nóvember 2006 janúar 2012 leituðu rúmlega 600 ráðþegar
krabbameinserfðaráðgjafar á ESD. Flestir hittu erfðaráðgjafa og lækni
í 3-4 skipti. Ráðþegi undirritar leyfi til ættrakningar í gagnagrunni
erfðafræðinefndar og könnunar á greiningu krabbameina í ættingjum
í Krabbameinsskrá. Allar upplýsingar eru meðhöndlaðar með trúnaði.
Niðurstaða: Ættartré sem gerð eru eftir upplýsingum ráðþega sjálfra
geyma að jafnaði 10-25 einstaklinga en eftir að fengar hafa verið viðbótar-
upplýsingar úr ofantöldum gagnagrunnum eru þeir á bilinu 40-2000,
oftast 3-500. Erfðaráðgjöfin hefur fundið 40 ættir með BRCA2 stökk-
breytingu (999del5) og fimm ættir með BRCAl (G5193A) stökkbreytingu.
Algengi BRCA2 stökkbreytingarinnar er talið vera 0.6% hjá þjóðinni.
Erfðaprófaðir voru 550 einstaklingar á tímabilinu og reyndust 130 vera
með annað hvort BRCAl eða BRCA2 stökkbreytingu eða 23%.
Ályktun: Notkun ættfræðigagnagrunns erfðafræðinefndar og Krabba-
meinskrár bæta mjög við upplýsingar í ættartrjám og gerir að verkum að
hægt er með talsverðri nákvæmni að meta líkur á því hvort um arfgengt
krabbamein er að ræða. Hátt hlutfall stökkbreytinga meðal prófaðra
bendir til þess að notkun ofangreindra gagnagrunna geri val á ein-
staklingum til prófunar markvissara.
81 Fjöldi skammta af próteintengdu fjölsykrubóluefni gegn
pneumókokkum (PCV) og tegund endurbólusetnigar við 12 mánaða
aldur getur haft áhrif á ónæmissvar við Prevenar13 á barnsaldri
Sigurveig Þ. Sigurðardóttir1'2, Kimberly Center3, Katrín Davíðsdóttir, Vilhjálmur
A. Arason4, Bjöm Hjálmarsson4, Ragnheiður EKsdóttir4, Gunnhildur Ingólfsdóttir1,
Ingileif Jónsdóttir1-2
'Ónæmisfræðideild Landspítaia,1 læknadeild HÍ, 'Pfizer Vaccine Research, Collegeville, PA og
Pearl River NY USA, 'Miðstöð heilsuverndar barna, heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins
veiga@lamtspitali.is
Inngangur: Tveir eða þrír skammtar af 9-gildu-próteintengdu bóluefni
gegn pneumókokkum (PCV9) mynduðu ónæmisminni hjá ungbörnum
sem sýnt var fram á með minnissvari við pneumókokka fjösykrubóluefni
(PPSV23) og PCV9 við 1 árs aldur. Svör sömu hópa við 13-gildu prótein-
tengdu fjölsykrubóluefni (PNC13) við 7 ára aldur voru lægri hjá þeim
sem fengu PPSV23 en þeim sem fengu PCV9 við 1 árs aldur. Hér skoðum
LÆKNAblaðið 2012/98 35