Listin að lifa - 01.12.2004, Page 28

Virðingarleysi fyrir öldruðum
Mér var sagt íirá öldruðum manni, sem fór í boðsferð til
Kína og sagði við heimkomuna ffá því sem kom
honum mest á óvart: En það var hvað öldruðum var
sýnd mikil virðing þar. Reynsla þeirra og Iífssýn var metin að
verðleikum. En hvernig er þessu varið hér hjá okkur?
Við starfslok er öldruðum ýtt til hliðar og markaður bás, þeim
er ætlaður ákveðinn lífsmáti, þeirra er ekki lengur þörf í athafna-
lífinu og þeir eiga að hafa hægt um sig. Þeir eru jafnvel taldir
byrði á þeim sem eru að koma sér fyrir í sólinni núna. Með því
að dæma þá úr leik og ýta þeim út í horn, gerir fjarlægðin þá að
einsleitum hópi, einangrar þá og býr til þröngsýnar staðalmyndir
af þeim.
Það er mikil sóun á lífsreynslu, menntun og hæfileikum þessa
fólks að gefa því ekki kost á sveigjanlegum starfslokum. Nýta
ekki krafta þeirra í ýmis verkefni, hlutavinnu eða sjálfboðin störf.
Það gefur efri árunum innihald og lífsfyllingu þegar eldri borg-
arar eru metnir hæfir til að leysa af hendi ýmis konar verkefni
og þegar þeir finna að þeir geta orðið einhverjum að liði. Það er
einfaldlega heilsuefling og sparar samfélaginu útgjöld.
„Besta vernd gegn geðsjúkdómum aldraðra er sennilega
að vinna bug á kreddum um þá og stuðla að meiri virkni
þeirra og þátttöku í samfélaginu meðan heilsa og kraftar
endast, “ heyrði ég haft eftir lcekni.
Það er tilhneiging til að setja alla aldraða undir einn hatt eins
og þeir séu ekki lengur einstaklingar. hver með sinn persónuleika,
lífsreynslu, áhugamál og óskir. Við eigum margt sameiginlegt,
en hvert og eitt okkar er alveg einstakt. Það er stórkostlegt. Við
eigum að hlú að einstaklingseðlinu og virða það.
Aldraðir sjást varla nokkurn tíma í sjónvarpi, þeir eru þó um
8% þjóðarinnar - og þegar þeir eru sýndir, t.d. í skemmtiþáttum,
eru þeir hoknir, tannlausir og nefmæltir. Slíkt stuðlar ekki að
æskilegri sjálfsmynd eldri borgara heldur niðurlægir þá og gefur
yngra fóllci ranga mynd af ellinni.
Það er til fuílt eftirlaunafólki sem lifir með reisn og tekur þátt
í íþróttum, ferðalögum, söng o.fl. eftir að það hefur hætt launaðri
vinnu. Það bætir árum við lífið og gæðir það um leið innihaldi.
Heldur áfram að mennta sig með því að sækja námskeið af ýmsu
tagi og leggja af mörkum sjálfboðna vinnu til þjóðfélagsins. Fjöl-
miðlar ættu að hafa áhuga á að segja frá viðfangsefnum þessa
hóps og upplýsa um hve efri árin geta verið ánægjuleg. Einnig
mættu fréttamenn leita álits eldri borgara á málefnum líðandi
stundar. Eldra fólkið býr yfir reynslu, yfirsýn og gildismati sem
hollt er fyrir yngra fólk að hlusta á. En það eins og alltaf sé verið
að tala við sama fólkið, miðaldra karlmenn helst. Það mætti láta
fleiri raddir heyrast.
Sýnum öldruðum virðingu og hlustum á það sem þeir hafa
til málanna að leggja. Leyfum þeim að lifa með reisn og vera
með í ákvarðanatöku um sín málefini. Kæfum þá ekki í forsjár-
hyggju eins og þeir séu óvita börn.
Pálína Jónsdóttir
RSVHDE ClgrNCOMfOBT- ecco
Ljósa, dökka en lipra þó
sem leika blítt við fótinn þinn,
ef þig vantar slíka skó
þá skelltu þér í Iljaskinn.
peáaq
sam/r/
Rccbok
Góðir skór og stuðningssokkar
HITAVEITA
SUÐURNESJA HF
jÉafiarameistarinru
xyjiLj^