Morgunblaðið - 08.12.2014, Page 16

16
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 8. DESEMBER 2014
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Hundruðmilljónakróna í er-
lendum gjaldeyri
hafa streymt úr
landi á þessu ári
vegna reglna um
lágmarkshlutfall endurnýj-
anlegs eldsneytis af seldu
eldsneyti. Frá þessu var sagt í
frétt hér í blaðinu á laugardag
og á tímum þegar mikil þörf er
á að halda í erlendan gjaldeyri
er umhugsunarvert að reglur
þvingi landsmenn til að aka
um á dýrara erlendu eldsneyti
en nauðsyn krefur.
Rótin að þessu er tilskipun
Evrópusambandsins sem tek-
in var upp á grundvelli EES-
samningsins á síðasta kjör-
tímabili og virðist hafa verið
tekin inn í íslensk lög með
meira íþyngjandi hætti en
nauðsynlegt var og er fjarri
því að vera eina dæmið um að
þannig hafi verið staðið að
málum.
Þá verður ekki séð að leitað
hafi verið eftir undanþágu frá
lágmarkskröfunum um end-
urnýjanlega orkugjafa í sam-
göngum þó að ekki sé loku fyr-
ir það skotið að Ísland hefði
getað samið sig frá þeim lág-
markskröfum á þeim grund-
velli að landið uppfyllir heild-
armarkmið
Evrópusambandsins um end-
urnýjanlega orkunotkun. Ís-
land nýtir raunar þegar marg-
falt meiri endurnýjanlega
orku en ríki Evrópusam-
bandsins hafa sett sér mark-
mið um að gera árið 2020,
þannig að Ísland hefur að
þessu leyti algera sérstöðu og
á í raun enga samleið með
ríkjum sem byggja orkubú-
skap sinn í meginatriðum á
kolum og olíu.
Liechtenstein fékk undan-
þágu frá tilskipuninni og af
þeim sökum er ekki fráleitt að
ætla að Ísland
hefði getað staðið
fyrir utan hana
einnig, einkum á
grundvelli hinnar
miklu notkunar
endurnýjanlegrar
orku. Til þess hefði þó þurft
pólitískan vilja og getu á þeim
tíma þegar tilskipun var tekin
upp í EES-samninginn, en lítil
viðleitni hefur verið í þá átt,
ekki síst eftir að Ísland gerð-
ist umsóknarríki og stjórn-
kerfið einhenti sér í aðlög-
unarvinnuna og þingið tók að
líta á sig sem stimpilpúða þeg-
ar kemur að tilskipunum ESB.
Það er mikil blóðtaka fyrir
Ísland að þurfa í ár að missa
úr landi jafnvirði um 700 millj-
óna króna í erlendum gjald-
eyri, svo vísað sé til mats
Glúms Björnssonar, fram-
kvæmdastjóra rannsóknar-
stofunnar Fjölvers, sem sinnir
einkum rannsóknum á elds-
neyti. Vegna aukinna krafna
ár frá ári til ársins 2020 um
hlutfall endurnýjanlegs elds-
neytis má búast við að þetta
óþarfa gjaldeyrisútstreymi
þrefaldist á næstu árum og
kunni þá að verða orðið jafn-
virði um tveggja milljarða
króna eftir sex ár.
Augljóst er að Ísland þarf
að vera betur á verði þegar
kemur að innleiðingu reglu-
verks ESB og þarf að standa á
bremsunni eins og unnt er og
reyna að komast undan óþörf-
um og íþyngjandi reglum og
leitast við að innleiða þær
reglur sem settar eru á eins
lítið íþyngjandi hátt og frek-
ast er unnt. Lítill vilji hefur
verið til þess á liðnum árum að
standa á bremsunni að þessu
leyti og þess verður því miður
ekki vart að sá vilji hafi aukist
eftir að yfirlýstir aðlög-
unarsinnar létu af stjórn-
artaumunum.
Reglur ESB sem
eru innleiddar hér á
landi geta verið dýr-
ar og óþarfar í senn}
Erlendum gjaldeyri
dælt úr landi
Tölur sem birtarvoru fyrir
helgi um lands-
framleiðslu á
fyrstu níu mán-
uðum ársins eru
nokkurt áhyggju-
efni. Samkvæmt þeim jókst
landsframleiðslan aðeins um
0,5% að raungildi frá sama
tímabili fyrra árs. Í fyrra var
vöxtur landsframleiðslunnar á
fyrstu níu mánuðum ársins yf-
ir 3%, – og er þróunin vísbend-
ing um að nú syrti í álinn.
Öllum slíkum tölum ber vita-
skuld að taka með fyrirvara en
það þýðir ekki að hægt sé að
horfa framhjá
þeim, enda eru
ákveðnar vísbend-
ingar í atvinnulíf-
inu sem styðja töl-
urnar.
Vonir standa til
að leiðrétting ríkisstjórn-
arinnar í skuldamálum muni
stuðla að því að fjör færist í
leikinn í efnahagslífinu, en
meira þarf til. Lækkun skatta
og einföldun regluverks er
nokkuð sem stjórnvöld þurfa
að setja ofar á verkefnalistann
til að tryggja viðunandi vöxt
efnahagslífsins á komandi ár-
um.
Tölum um takmark-
aðan vöxt ætti að
taka sem hvatningu
um að gera betur}
Áhyggjuefni
M
ikið sem ég alltaf dáðist að
þessum sortum sem amma
mín bakaði og útdeildi til fjöl-
skyldunnar. Þeir hlaupa á
hundruðum pistlarnir sem
hafa verið skrifaðir um það hvað fólk þarf að
koma miklu í verk fyrir jólin og það sé aldrei
hægt að gera allt. Ég vissi samt engan veginn
hvað það er sem fólk virðist í alvöru vera að
gera fyrir jólin fyrr en ég fór að skoða int-
ernetið og annað hvort er internetið lygi eða
þetta með að baka sortirnar og gera jóla-
hreingerninguna frá húsgrunni til þakloftnets
er hreinlega trassaskapur miðað við það sem
það er mögulega hægt að vera að gera.
Ég var nefnilega að hugsa um að velja mér
eitthvað eitt umfram þetta venjulega sem
myndi sýna metnað og hafði helst í huga piparkökuhús
sem ég hef aldrei prófað að líma saman. Í leit að innblæstri
fór ég á stúfana til að skoða hvað fólk með keppnisskap
væri samkvæmt internetinu að aðhafast á aðventunni og
seríukarlinn í Ártúnsholtinu má hreinlega fara að vara sig
því þarna úti er urmull af upprennandi senuþjófum.
Meðan við vorum að skera okkur ávexti í skál með
kvöldfréttunum rakst ég á par sem útbýr jólatrésturn úr
niðurskornum ávöxtum og grænmeti. Til að fá greniútlit á
turninn sem samanstendur af jarðarberjum, vínberjum og
melónu, lögðu þau ferskar fjallasteinseljugreinar í lögum
reglulega á milli ávaxtanna en turninn sjálfur var gulrót
og ávextina festu þau í með tannstönglum. Efst var sett
niðurskorin stjarna úr melónu.
Þá sá ég að það er hægt að útbúa aðventu-
krans sem er í laginu eins og hreindýr og er
hreinlega hreindýr. Ég get ekki útskýrt hvern-
ig þetta var gert en upp úr hornum skepn-
unnar stóðu kertin og hreindýrið sjálft, sem
annars var fremur hefðbundið í útliti, var í
jólarauðu tútúpilsi og á grenigrænum táskóm.
Þessu fylgdi ljósmynd sem sannaði þetta. Í
öðru húsi voru öll heimilistækin færð í jóla-
legan búning ef undan er skilin eldavélin. Ís-
skápurinn var færður í búning snjókarls með
aðstoð límiða, trefils og gulrótar sem stóð
beint fram úr frystihólfshurðinni að ofan og
hafði verið límd á. Þvottavélin var jólasveinn
og hvítt filt stóð eins og skegg fram af þvotta-
vélarhurðinni.
Þetta gæti verið flökkusaga en ég hef líka
heyrt, reyndar ekki séð, af kattarfjölskyldu sem túberar
loðinn heimiliskött sinn á aðventunni og klæðir hann í
tötralegar strigaflíkur. Grimmur er hann fyrir á svipinn
en svona útlítandi kalla þau hann jólaköttinn enda er hann
sérstaklega útbúinn til að vera sú andstyggðarvera á þess-
um árstíma. Gott ef það er ekki sama fjölskylda þar sem
heimilisfaðirinn klæðir sig í jólasveinabúning á hverju ein-
asta kvöldi þá 13 daga sem sveinkar eiga að gefa í skóinn
og fer í alvörunni inn um gluggann á 2. hæð til að gera
þetta sem raunverulegast.
Það er sem sagt engin ástæða fyrir neinn að vera að
agnúast úti í þá sem ná að þrífa allt, baka og setja upp úti-
seríur á hvern runna. Það fólk er ofureðlilegt.
julia@mbl.is
Júlía Margrét
Alexandersdóttir
Pistill
Þeir sem þarf að hafa áhyggjur af
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjórar:
Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Útgefandi:
Óskar Magnússon
BAKSVIÐ
Björn Jóhann Björnsson
bjb@mbl.is
Vonast er til að fram-kvæmdir við kísilverþýska fyrirtækisins PCC áBakka við Húsavík getist
hafist snemma á næsta ári. Til stóð
að hefja framkvæmdir núna í desem-
ber en fjármögnun hefur tafist.
Sendinefnd frá PCC var stödd hér
á landi fyrir helgi og átti fundi með
heimamönnum á Húsavík, verktök-
um og hönnuðum. Þar var farið yfir
stöðu verkefnisins, hverju væru lok-
ið og hvaða enda ætti eftir að leysa.
Að sögn Snæbjörns Sigurðssonar,
verkefnisstjóra hjá Norðurþingi, var
þetta í fyrsta skipti sem allur þessi
hópur var saman kominn á einn stað.
Aðalverktaki við byggingu verk-
smiðjunnar er þýskt fyrirtæki sem
síðan mun ráða til sín íslenska und-
irverktaka. Verkfræðistofan EFLA
hefur til þessa unnið að hönnun verk-
efnisins fyrir PCC.
Lífeyrissjóðir með 10 milljarða
Að sögn Snæbjörns á eftir að ljúka
viðræðum við íslenska lífeyrissjóði
um aðkomu þeirra. Stærstur hluti
verksins er fjármagnaður af þýska
sparisjóðabankanum, með baktrygg-
ingu frá þýska ríkinu, en íslenskir líf-
eyrissjóðir munu að öllum líkindum
fjármagna þriðjung. Það gera um 10
milljarða króna af 25-30 sem bygg-
ing verksmiðjunnar er talin kosta.
Snæbjörn segir fjármögnunina er-
lendis frágengna, en hún hafi verið
gerð með þeim fyrirvörum að PCC
tækist að ljúka fjármögnun hér á
landi.
Heildarfjárfesting vegna kís-
ilversins er 70-80 milljarðar króna, ef
með er talin orkuöflun, hafnarmann-
virki, vegagerð og fleiri innviðir.
PCC BakkiSilicon hf. ráðgerir að
reisa verksmiðuna í tveimur áföng-
um, með framleiðslugetu upp á 66
þúsund tonn á ári á kísilmálmi. Í
fyrri áfanga er miðað við 33 þúsund
tonna verksmiðju og orkuþörf upp á
52 MW. Snæbjörn segir orkuöflun
frágengna í samningum við Lands-
virkjun en orkan á að mestu að koma
frá Þeistareykjavirkjun.
Mest 700 störf á verktíma
Mat á umhverfisáhrifum vegna
verksmiðjunnar liggur fyrir. Ráðast
þarf í endurbyggingu hafnarmann-
virkja á Húsavík og leggja þaðan veg
að verksmiðjunni í landi Bakka. Búið
er að hanna og gera útboðsgögn fyrir
þær framkvæmdir og aðeins beðið
eftir því að PCC gangi frá sínum
málum.
Hefjist framkvæmdir á fyrstu
mánuðum nýs árs er búist við að
mestur þungi verksins verði á árinu
2016 og að framkvæmdum verði lok-
ið um mitt árið 2017. Að sögn Snæ-
björns er gert ráð fyrir að kísilverið
og tengdar framkvæmdir muni
skapa um 700 störf þegar mest læt-
ur. Vonast er til að framleiðsla á kís-
ilmálmi geti hafist haustið 2017.
Áætlað er að verksmiðjan muni
skapa um 127 störf til framtíðar.
Þetta yrði fyrsta kísilver PCC en
fyrirtækið er umsvifamikið í Evrópu
í flutningastarfsemi og rekstri virkj-
ana og efnaverksmiðja.
Heimild ráðherra framlengd
Eins og kom fram á mbl.is nýverið
þá upplýstu forsvarsmenn PCC ís-
lensk stjórnvöld um að fjármögnunin
hefði tafist. Lagði meirihluti atvinnu-
nefndar fram frumvarp þar sem
heimild til handa ráðherra er fram-
lengd um eitt ár til að fjármagna
uppbyggingu innviða vegna atvinnu-
starfsemi á Bakka.
Samsett mynd/EFLA-PCC
Bakki Kísilverksmiðjan verður skammt norðan Húsavíkur, á lóð Bakka. Beðið er eftir því að fjármögnun ljúki.
Enn beðið á Bakka
Morgunblaðið/Hafþór Hreiðarsson
Sendinefnd Fulltrúar PCC, verktaka, hönnuða og Norðurþings á lóðinni á
Bakka við Húsavík, þar sem kísilverksmiðjan á að rísa á næstu árum.