Jökull


Jökull - 01.12.1974, Side 77

Jökull - 01.12.1974, Side 77
Hjá Móum á Kjalarnesi féll niður brú á ræsi og lijá Mógilsá rauf framburður úr Mógili jarð- símann. Þá hlupu miklar skriður i nágrenni Tind- staða á Kjalarnesi. Tvær skriður tóku sig upp i Dýjadalshnúk í 720 m hæð. Þær féllu niður í Þverá, sem rennur þarna frá austri til vest- urs miðhlíðis, stífluðu hana um stund, þar til vatnsþunginn sprengdi stífluna og leirmettuð vatnsaldan um 15 m há ruddist vestur 50 m breiðan farveginn, beygði síðan í norður og flæmdist yfir mela og móa niður í Kiðafellsá og svo eftir farvegi hennar til sjávar. A þessari leið sinni gróf hlaupið á kafla nýtt gljúfur, 5—6 m djúpt og um 3 m breitt, alveg niður í blátt berg. I skriðu þessari fórst eitthvað af fé. Þann 26. júlí var búið að finna 9 kindur dauðar eða limlestar, en vafalaust hafa fleiri farizt. Um kl. 4 þennan sama dag féllu tvær skrið- ur úr fjallshlíðinni upp af Ytri-Tindstöðum, sín hvoru megin við bæinn í 20—30 m fjarlægð. Þetta var rétt áður en skriðurnar hlupu í Þver- ána, sem fyrr er getið. Vestari skriðan tók af veginn heim að bænum á löngum kafla, enn- fremur rétt og girðingaraðhald við hana. Skrið- ur þessar fóru líka yfir hluta af túninu. Innar í dalnum er bærinn Miðdalur, sem telst til Kjósar. Þar hlupu tvær skriður á túnið og ollu nokkrum spjöllum. I skriðuföllum þess- um fór mikið land undir aur og grjót. Þá hlupu skriður á Dragaveg og að Kambs- hóli í Svínadal í Strandarhreppi. Kom sú síðar- nefnda úr fjallinu upp af bænum og rann rétt meðfram honum. Bar hún um fets þykkt lag af aur og grjóti á mikið af túni. Fólkið flýði að Eyri, sem er næsti bær utan við Kambshól. Veðráttan segir ennfremur, að skriður hafi fallið úr Akrafjalli og hafi ein stíflað Berja- dalsá, að miklar skemmdir liafi orðið á vatns- veitu Borgarness undir Hafnarfjalli og að skrið- ur hafi fallið á Vestfjarðaleið og í Norðurárdal nyrðri, en vafamál er þó, að þar hafi skriðu- föll verið að verki. Loks féll skriða á sumarbústaðaland við Helgafell í Mosfellssveit og urðu þar spjöll á garði og girðingum. (Skriður á Siglufjarðarskarði. Heimild: Morg- unblaðið.) I aftaka úrfelli og hrakviðri er gerði norðan- og austanlands laugardaginn 23. júlí, snjóaði víða til fjalla. Þá lokaðist Sigluf jarðarskarð af snjó og aurskriðum, sem féllu á veginn. (Skriða á Hellisheiði. Heimild: Tíminn 25. ágúst.) Miðvikudaginn 24. ágúst féll skriða á veginn sunnan við Skíðaskálann á Hellisheiði, skammt frá vatnsbóli tkálans. Hægt var að klöngrast yfir skriðuna á stórum bifreiðum. 1967 (Berghlaup úr Innstahaus við Steinholtsjökul. (Heimildir: Náttúrufr. 1967, 120—169, Jökull s. á„ 249-262 o. fl.) Þann 15. jan. hljóp skyndilega vöxtur mikill í Markarfljót, en varaði skamma liríð. Þessu olli berghlaup mikið, er orðið hafði úr fjallinu Innstahaus við Steinholtsjökul. Hafði mikil skák klofnað úr fjallinu, sem er úr móbergi. Hlaupið hafði að nokkru sprengt upp jökul- sporðinn og fyllt lón, sem þarna var, svo að vatnið hafði tæmzt úr því. Lá slóðin af stórum ís og bergstykkjum með farveginum alveg niður á Krossáraura. Guðmundur Kjartansson áætlar, að þarna hafi hlaupið fram um 15 millj. m3 af bergi. Um nánari fræðslu af hlaupi þessu vísast til framangreindra heimilda. Eitthvert tjón á varnargörðum varð af vexti Markarfljóts, en þó ekki verulegt, vegna þess hve fljótt hann þvarr. (Skriðuföll i norðanverðri Strandasýslu. Heirn- ild: Vísir 10. júlí.) Laugardaginn 8. og aðfaranótt sunnudagsins 9. júlí var stórrigning í norðanverðri Strandar- sýslu. Rigndi um 71 mm. Féllu þá skriður á tveimur stöðum í Árneshreppi, nyrzta hreppi sýslunnar. Við Veiðileysiskleif og Kúvíkurkleif. Lokaðist vegurinn á báðurn stöðum, en þá var rétt búið að hreinsa hann vegna nýafstaðinna skriðufalla. Smáskemmdir urðu á vegurn annars staðar í sýslunni. 1968 ('Ólafsvíkurenni og Búlandshöfði. Heimild: Morgunbl. 28.-29. febr. JÖKULL 24. ÁR 73

x

Jökull

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.