Víkurfréttir - 19.12.1996, Blaðsíða 38

A sumarsól-
” stöðum,
A
föstudaginn
21.júni 1996
kl. 22.30
safnaðist fólk
saman á upp-
fyllinguna
við skútann
(Heiti: Stóri skúti eða Svarti
skúti) í Grófinni.
Þaðan hafði verið auglýst
„Jónsmessuganga á Bergið".
Eysteinn Eyjólfsson hafði í
símtali beðið mig að leiða
gönguna, sem var liður í
„Sumar á Suðumesjum". 1
víkurgróf).
Nafnið Stóri skúti kemur ef-
laust til af því að hér fyrir inn-
an var minni skúti, „Litli
skúti", en eins og sjá má hefur
Bergið hér, verið sprengt nið-
ur.
í Stóra skúta gætti sjávarfalla,
áður en uppfyllingin, sem við
stöndum á kom. Grillaðstöð-
una í skútanum, efni og vinnu,
gáfu Keflavíkurverktakar.
Hér fyrir ofan er Háaberg sem
stundum var kallað Hekkið,
því fjær að sjá
líkist það algengustu gerð aft-
urenda báta, sem kölluð voru
kölluð var Stíflan. Fyrir ofan
hana varð til tjörn, úr vatni
sem rann af aðhallandi land-
inu þar um kring.
í Stíflunni var rauf, umgerð
hennar var steypt og þannig
búin að liægt var að stjóma
vatnshæðinni og ráða nokkru
um hvemig frysi á vatninu.
Isinn var fluttur á sleðum í ís-
húsið hjá Duus. Hér nokkuð
innarlega í suðurbakkanum
átti Ingiber Olafsson ís-
geymslu sem kölluð var Jarð-
húsið.
SKIPAKVÍ
Jónsmessu
ganga
hinu besta veðri voru þar
mættir 130 til 150 manns, á
öllum aldri og nokkurrir út-
lendingar. Ráðgert var að
ganga frá skútanum og fara
gömlu þjóðleiðina út skagann,
að kirkjugarðinum og þaðan
niður í Helguvík.
Þar yrði „brugðið á leik ..." og
síðan haldið heim eftir göngu-
stígnum.
Ég skoðaði þessa leið, gekk
Gróftna að kartöflugörðunum
og fór eina af fremri götunum
sem liggur í gegnum þá.
Nokkuð fyrir ofan garðlönd-
inn, í átt að Klifinu sést gamla
þjóðleiðin, sem liefur verið
fjölfarin, þar sem verslanirnar
voru í Keflavík og Útskála-
kirkja sóknarkirkja Kellvík-
inga. í símtali sent E.E. átti
við ntig, fyrir gönguna, kom
okkur saman um að fara ekki
þessa leið. en ganga frá skút-
anum, göngustfginn að
Helguvík.
VIÐ STÓRA SKÚTA
Ég bauð fólkið velkomið og
lýsti ánæju með fjölda þátttak-
enda.
Svæði hér á langa sögu sem
mig langar að drepa aðeins á.
Nyrstu mörk bæjarins voru
lengst af í miðja Gróf (Kefla-
hekk. Ketlavíkurbjarg er hér
út Keflavíkina en landið út frá
bjargbrúninni heitir Hólms-
berg. Búið er að ryðja niður
bakkanum sem var hér fyrir
innan. Hann veitti nokkuð
skjól fyrir norðanátt. í honum
var einstígi upp Bergið sent
kallað var Lambastígur.
Grasigróin brekka lá upp
Bergið, hún gekk undir nafn-
inu Kartönugarðurinn, því
þar höfðu verið ræktaðar kart-
öflur. A þrjá vegu frá berg-
brún var hlaðinn garður um
hann.
ÍSFRAMLEIÐSLA
Innarlega í Grófmni var fyrir-
hleðsla, úr torfí og grjóti, sem
Nokkuð fyrir neðan Stífluna
var Síkið, í því gætti flóðs og
tjöru.
Unt 1920 átti að gera þar
„skipakvf‘, því verki varð
ekki lokið. Vélbátar þess
tíma komust þangað á háflæði
og hægt að dytta að þeinr þar.
Grófarbryggjan var byggð
(1939) út frá steyptum garði,
senr var hluti af skipakvínni.
SUNDKENNSLA
Við lagagerð ungmennafé-
lagsins, (stofnaðl929) var
hvatt til þess að bændaglíma
nyti forgangs í íþróttum ung-
mennafélaga landsins. Það
leist stofnendum U.M.F.K.
ekki á og settu sund í staðinn,
þar sem það kæmi sér betur í
sjávarplássi. Vel var unnið að
sundkennslu á þess vegum og
fór kennslan fram í sjónum
hér, búningsaðstaða var í
„Sundskálanunr" sem stóð
neðarlega í Kartöflugarðinum.
Hinar síungu Maria Kjartans-
dóttir (Malla) og Halla Þor-
steinsdóttir vor í göngunni,
hér lærðu þær sund í „gamla-
daga", ásamt vinkonum og
vinum. Haldin voru sundmót,
sem þær tóku þátt í og á Halla
metalíu frá þessurn tíma.
(U.M F.K. stóð fyrir byggingu
sundlaugar sem var vígð
1939, í dag er hún Sundhöll
Keflavíkur).
HUGSJÓN RÆTIST
Dráttarbraut Keflavíkur var
hér, byggingamar handan
hafnarinnar tilheyrðu henni.
Uppsátur „Slippsins", Grófar-
bryggjan og það sem eftir var
af lokubúnaði skipakvíarinnar
hurfú þegar sprengt var og
grafíð fyrir þessari nútíma
smábátakví, sem við sjáum
hér.
ÞÁ HÓFST GANGAN
Haldið var frá Stóra skúta á
Háaberg. Útsýni er þar gott.
Vakin var athygli á að hér er
einn af þeim stöðum, sem tek-
ið var grjót í hinar miklu og
fallegu hleðslur sem prýddu
Keflavík, af þeim er mikill
sjónarsviptir. Verklag þess
tímam er þar mög sýnilegt.
Ef horft er í norður, sérst
steyptur stöpull. þar eru stéttar
klappir.
í þeim em pollar sem sagt var
að þomuðu ekki upp, í þeim
lifðu homsíli.
Þar er líka "Brunnur", sér-
stök náttúrusmíð.
Fyrsti ábúandi Bergsins Niko-
lai Elíasson nýtti vatnið hér til
að brynna kúnurn sínum. Nú
var haldið eftir göngustígnum
út í Stekkjarlá. Á vegi okkar
eru sléttar klappir, á þeim eru
brotnir kuðunga, mávamir
velja svona aðstæður og láta
kuðunga falla á þær, svo þeir
brottni, við það ná þeir í krab-
bana sem em í kuðungununt.
I Stekkjalánni var áð og stigið
í „Ræðustólinn". Eldri maður
sagði mér að á hans yngri
árunt hefði fólk kontið hér
saman, haft nteð sér nesti og
farið í leiki.
Nafnið ber það nteð sér að hér
hefur verið stekkur og hér em
rústir. Ekki er vitað hvort
stekkurinn var, Leirumanna
eða Keflvíkinga, en eins og
fram hefur kornið var einstígi
upp Bergið kallað Lambastíg-
ur og ntá ætla að það liafi ver-
ið lömb fjáreigenda í Keflavík
sem rekin vom eftir honum,
til yfirsetu í Stekkjarlá. Hér
rétt utar er Skálinn (hvilft í
stein), þar var þorstanum sval-
að ef í henni var vatn, en alltaf
gert krossmark yfir það áður.
Einhver athafnamaður hefur
múrhúðað Skálina að innan.
Næst var Nýpan (Brennu-
nýpa), sagt er að þar hafi eldar
verið kveiktir, til að vísa skip-
um inn á Keflavíkina.
Þegar hér er komið er nokkurt
los á hópnum, fólk er dreift og
heldur í átt til Helguvíkur.
Nokkrir höfðu staðnænrdst
við heillegt skotbyrgi, á norð-
ursvæði Hellumiða. Skot-
veiðimenn áttu sín byrgi, í þá
daga skutu menn sér til matar.
Sagt var að maður, sent stund-
aði ntikið skotveiði og átti eitt
af byrgunum, sem við ltann
var kennt, hafi sagt „fór nteð
eitt (skot) kem með tvo
(fugla)“.
ÚTUNDIR HELGUVÍK
Útundir Helguvík þakkaði ég
fyrir mig og gat þess að Berg-
ið væri friðlýst urn 120 metra
inná Bergið hér, í beina línu
unt 120 metra inná Bergið
fyrir utan Nýpu og um 120
metra inná Bergið frá Kefla-
víkurbjargi, niður í byggð á
Berginu.
Nú tók jarðfræðingurinn Ægir
Sigurðason við og lýsti jarð-
sögu svæðisins.
Eftir það var kveikt í bálkesti í
JOLABLAÐ 1996
Víkurfréttir