Morgunblaðið - Sunnudagur - 29.05.2016, Qupperneq 8

Í PRÓFÍL
8 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 29.5. 2016
EINKALÍF Elísabet ávarpaði
bresku þjóðina 14 ára gömul árið
1939 í tengslum við seinni heims-
styrjöldina og þótti þá þegar sýna
mikla stillingu og styrk. Allar göt-
ur síðan hefur hún verið samein-
ingartákn þjóðarinnar og ætíð
sýnt stillingu og yfirvegun.
Áhugamál Elísabetar eru marg-
vísleg, t.d. lestur sakamála-
bóka, ljósmyndun sem hún
deilir með manni sínum og
hún er mikið fyrir hunda. Þá
hefur hún gaman af að ráða krossgátur og lærði semma að aka bíl. Í
einkalífinu hafa skipst á skin og skúrir en drottningin talaði um an-
nus horribilis árið 1991 þegar Karl, Anna og Andrew skildu. Fil-
ippus prins hefur oft komist í fréttir fyrir óviðeigandi ummæli og
þegar maður miðaði á hana byssu og hleypti af, byssan var óhlað-
in, sýndi Filippus henni engan stuðning. Það hleypti af stað orð-
rómi um að hjónabandið væri ekki gott. Hún tók mjög nærri sér
þegar fjölskyldumeðlimur lést í hryðjuverkaárás IRA og hún fékk
harða gagnrýni fyrir að sýna ekki hluttekningu þegar Díana prinsessa lést.
Síðan hefur hún sýnt sonum hennar mikinn stuðning.
Það vantar ekki hefðirnar hjá bresku
konungsfjölskyldunni. Skikkja, kóróna og
rándýrt skart fylgir embættinu.
AFP
FERILL Elísabet hlaut menntun
heimavið. Hún fór til Suður-Afríku
árið 1947 og sagði þar í ræðu að
hún ætlaði sér að helga krafta sína
þjóðmálum. Elísabet tók við krún-
unni 1952 eftir að faðir hennar dó
og ári síðar fór hún í sína fyrstu
heimsókn til ríkja breska samveld-
isins, sem tók sex mánuði. BBC
gerði heimildarmynd um daglegt
líf konungsfjölskyldunnar árið
1996. Árið 1974 var Elísabet kölluð
heim frá Indónesíu vegna skyndi-
legra þingkosninga og drottningin
hóf að greiða skatta af persónu-
legum eigum sínum árið 1993 að
eigin ósk.
Við völd
í 64 ár
ELÍSABET ENGLANDSDROTTNING fæddist árið 1926 og fagnaði 90 ára
afmæli sínu 21. apríl síðastliðinn. Elísabet hefur setið lengst allra þjóðhöfð-
inga Breta á valdastóli en langamma hennar, Viktoría drottning, átti lengi
metið. Til samanburðar má geta þess að 12 Bandaríkjaforsetar hafa setið á
valdastóli meðan Elísabet hefur gegnt embætti sínu, allt frá Eisenhower til
Obama.
Elísabet giftist Philip Mountbatten, Filippusi prinsi og hertoga af Ed-
inborg, árið 1942. Þau eru bæði afkomendur Kristjáns 9. Danakonungs og
Viktoríu Englandsdrottningar. Hún tók svo við krúnunni 26 ára gömul.
Elísabet var í opinberri heimsókn í Kenía ásamt manni sínum árið 1952
þegar hún varð að fara heim og taka við krúnunni eftir að faðir hennar lést.
Hann var dáður konungur og hafði leitt Breta í
gegnum seinni heimsstyrjöldina. Þeim Bretum
fer fækkandi sem muna annan á konungsstóli en
Elísabetu. Hún hefur átt farsælan feril í þau 64
ár sem hún hefur verið við völd.
Konungsfjölskyldan dvelur löngum í Wind-
sor-kastala sem er eitt opinberra heimila fjöl-
skyldunnar og stærsti kastali í heimi sem er í
notkun. Árið 1992 kom upp mikill eldur í kast-
alanum og var hann opnaður aftur 1997 eftir
miklar umbætur. Elísabet hefur þótt sýna mikla
yfirvegun frá fyrstu tíð í embætti en var þó
gagnrýnd harðlega þegar Díana prinsessa lést
árið 1997. Hún lá þá undir ásökunum um að
hafa staðið á móti því að Díana fengi konunglega
útför. Elísabet þótti sýna tilslökun þegar Karl
Bretaprins og Camilla Parker Bowles giftu sig í
Windsor-kastala árið 2005 en Camilla var ástkona Karls til margra ára.
Drottningin nýtur vinsælda í heimalandi sínu og hún hefur alltaf þótt afar
alþýðleg. Henni er eignaður sá siður að ganga meðal fólksins og heilsa og
spjalla, sem margir þjóðhöfðingjar hafa síðar hermt eftir. Elísabet er sögð
hafa gert þetta fyrst árið 1970 þegar hún heimsótti nýlenduþjóðir Breta. Þá
vildi hún komast nær fólkinu og tala við það þegar hún var í opinberum heim-
sóknum, í stað þess að standa í fjarlægð og veifa.
Drottning
fólksins
AFP
’Þeim Bretumfer fækkandisem muna ann-an á konungs-
stóli en Elísa-
betu. Hún hefur
átt farsælan feril
í 64 ár.
Elísabet Bretlandsdrottning og Filippus prins með Obama-hjónunum.
Drottning fólksins fékk
mikið af blómum á níræðis-
afmælinu á dögunum.
AFP
AFP
ÆTTIN Elísabet er dóttir Georgs VI. (1875–1952), sem varð konungur
breska heimsveldisins og keisari Indlands 1936, en hann tók við af Ját-
varði bróður sínum, sem afsalaði sér konungdómi til að geta kvænst
unnustu sinni, sem var fráskilin. Eiginkona Georgs var Elísabet Bowes-
Lyon, en hún taldist til almúgafólks samkvæmt reglum hirðarinnar.
Georg og Elísabet eignuðust tvær dætur, Elísabetu og Margréti (1930–
2000). Elísabet og Filippus prins eiga fjögur börn: Karl prins af Wales,
Önnu prinsessu, Andrew prins, hertoga af York, og Játvarð prins, jarl af
Wessex. Elísabet á átta barnabörn og fimm barnabarnabörn.
AFP/Annie Liebowitz
Fjölskyldan mikilvæg
Drottningin með
tveimur yngstu barna-
börnum sínum og fimm
barnabarnabörnum.
Elísabet klæðist oft
skærum litum. Hand-
taska, hattur og brjóst-
næla eru jafnan hluti af
dressinu.
Drottningin er víst ekki óvön
því að staðinn sé heiðurs-
vörður þar sem hún kemur.
AFP
Skin og skúrir
eins og hjá öðrum
Höfðabakka 9, 110 Reykjavík, sími 525 8210
eddaehf@eddaehf.is • www.eddaehf.is
EDDA
HEILDVERSLUN
Stofnsett 1932
Allt lín fyrir:
Hótelið - Gistiheimilið - Bændagistinguna - Airbnb
Rúmföt og lök
Handklæði
Sængur og koddar
Sloppar og inniskór