Orð og tunga - 01.06.2007, Síða 46

Orð og tunga - 01.06.2007, Síða 46
36 Orð og tunga Alls er þetta nálægt 55 klukkutímum af hljóðrituðu efni sem búið var að skrá misnákvæmlega á vegum þeirra sem létu það í té. 3.3 Öflun og úrvinnsla talmálsefnis Efnisöflun úr talmáli er um margt flóknari og kostnaðarsamari en öfl- un ritmálstexta sem flestir eru þegar til í rafrænu formi. Forsendan fyr- ir því að hægt sé að nýta talmálsefni í málheildum er að það sé hljóð- ritað og talmál verður heldur ekki rannsakað nema að takmörkuðu leyti nema með hljóðritun. Eðlilegt talað mál sprettur ekki síst upp í einkalífi fólks og ekki er sjálfgefið að það leyfi hljóðritun á samtölum við vini, kunningja og vinnufélaga og notkun á upptökunum til rann- sókna. Það sama á við um margvísleg önnur samskipti jafnvel þótt þau séu ekki alveg eins persónuleg, s.s. það sem fram fer í skólastofu milli kennara og nemenda eða samtöl innan stofnana og fyrirtækja, t.d. milli starfsfólks og viðskiptavina eða á fundum. Auðveldara er að afla efnis sem flutt er opinberlega, t.d. í fjölmiðlum, en eitt sér gefur það mjög takmarkaða mynd af talmáli almennt. Hljóðrituninni fylgja ýmis tæknileg og aðferðafræðileg úrlausnarefni sem ekki er ástæða til að tíunda hér en snerta m.a. gæði upptökunnar og það hvernig takast má að ná fram eðlilegu tali þrátt fyrir áhrif þess að verið sé að taka það upp (þetta er hinn vel þekkti „Observer's Paradox" eða þversögn athugandans, sbr. t.d. Feagin 2002:20, Þórunn Blöndal 2005:106). Björninn er þó engan veginn unninn þótt tekist hafi að útvega hljóðritað talmálsefni því ekki er hægt að nýta hljóðupptökurnar beint. Áður en hægt er að fella efniviðinn inn í málheild eða rannsaka tiltek- in einkenni sem þar birtast þarf að umrita talið, þ.e.a.s. skrá allt sem sagt er og breyta þannig talinu í texta. Þetta er mikið nákvæmnisverk og tímafrekasti hluti úrvinnslunnar. Hægt er að fara ýmsar leiðir við umritun og hún getur verið mjög misítarleg. Mikilvægast er að skrá allt sem sagt er orðrétt eftir hljóðritinu og í réttri röð. Sjaldgæft er að talmálsefni sé umritað með hljóðritunartáknum en stundum er farin sú leið að líkja eftir tilteknum framburðaratriðum í umrituninni, skrifa t.d. oní ('ofan í') og ettir ('eftir') þar sem það á við. íslenska talmálsefn- ið sem sagt var frá hér á undan (sbr. (2) í kafla 3.2) er aftur á móti skráð með hefðbundinni stafsetningu og umritunin er því ónákvæm m.t.t. framburðar og annarra hljóðþátta (áherslur, tónfall) þótt sums verkefnisins, m.a. fyrir styrk úr Nýsköpunarsjóði námsmanna.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184

x

Orð og tunga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.