Fréttablaðið - 29.01.2019, Qupperneq 6

AFGANISTAN Samninganefndir
Bandaríkjamanna og talibana í
Afganistan hafa komist að sam­
komulagi um ramma utan um
friðarsamninga. Talibanar munu
samkvæmt því samkomulagi ábyrgj­
ast að hryðjuverkamenn starfi ekki
á afganskri grund. Í kjölfarið gæti
bandaríski herinn yfirgefið ríkið
alfarið ef vopnahléi er komið á og
Talibanar mæta til viðræðna við
afgönsku ríkisstjórnina. Þetta sam­
komulag er afrakstur sex daga langra
viðræðna í Katar.
Zalmay Khalilzad, sem leiðir
samninganefnd Bandaríkjanna,
sagði í viðtali við The New York
Times í höfuðborginni Kabúl að það
ætti enn eftir að fylla í ýmsar eyður
svo þessi rammi yrði að samningi.
„Talibanar hafa skuldbundið sig til að
Stórt skref stigið í átt að friði
Sex daga viðræður
Bandaríkjanna og talib-
ana skila árangri. Sam-
þykktu ramma utan um
friðarsamninga. Talib-
anar koma í veg fyrir
hryðjuverkastarfsemi
og mæta til viðræðna
við stjórnina ef Banda-
ríkjamenn fara úr landi.
Átök í Afganistan í nærri hálfa öld
Ófriður hefur ríkt í Afganistan í nærri
hálfa öld eða allt frá því Mohammed
Daoud Khan lýsti sig forseta eftir
valdarán. Fimm árum síðar var hann
myrtur af hersveit kommúnista-
flokksins PDPA.
Stjórn PDPA reyndist óstöðug
og Mujahideen-liðar sóttu hart
að henni. Sovétríkin óttuðust að
stjórninni yrði steypt af stóli og
gerðu innrás árið 1979. Þeim tókst
hins vegar ekki að brjóta Mujahideen
á bak aftur og hrökkluðust heim árið
1989.
Stjórnin barðist þó enn gegn
Mujahideen, sem naut stuðnings
Bandaríkjanna. Mujahideen hafði
betur. Stjórnin féll 1992 og leiðtogar
Mujahideen-fylkinga undirrituðu
Peshawar-samkomulagið um
skiptingu valda í bráðabirgðastjórn.
Stríðið hélt þó áfram. Talibanar
tóku Kabúl árið 1996 og lýstu yfir
stofnun Íslamska furstadæmisins
Afganistan. Enn hélt stríðið áfram.
Norðurbandalagið, nýtt bandalag
hersveita hluta Mujahideen-hreyf-
ingarinnar, hélt áfram að berjast
gegn talíbönum.
Al-Kaída studdu talibana og eftir
hryðjuverkin 11. september 2001
réðust Bandaríkjamenn og banda-
menn þeirra inn í Afganistan í þeim
tilgangi að steypa talíbönum af stóli
og neita al-Kaída þannig um bæki-
stöðvar í landinu. Stjórn talibana féll
í lok árs og síðan þá hefur núverandi
stjórn farið með völdin.
Fimmtán milljónir Afgana eru
sagðar búa annaðhvort undir beinni
stjórn talibana eða á svæðum þar
sem talibanar eru sjáanlegir og gera
reglulegar árásir.
Bandaríski herinn dró mikið úr við-
veru sinni frá 2012 til 2014.
Frá fundi Zalmay Khalilzad, formanni samninganefndar Bandaríkjanna með Ashraf Ghani, forsætisráðherra Afganistan, í Kabúl. NORDICPHOTOS/AFP
Mujahideen-liðar stilla sér upp með
sovéskri herflugvél sem þeir höfðu
grandað. NORDICPHOTOS/GETTY
gera hvað sem þarf til þess að koma
í veg fyrir að Afganistan verði leik­
völlur alþjóðlegra hryðjuverkasam­
taka. Það er ánægjulegt. Við höfum
næga trú á viðræðunum til þess að
tilkynna um þetta nú,“ sagði Khal­
ilzad aukinheldur.
Samkvæmt The New York Times
eru níu ár liðin frá því farið var að
reyna að koma á friði. Skrefið sem nú
hefur verið stigið í átt að stríðslokum
er það stærsta á þessum níu árum.
Ghani hélt ávarp eftir að Khal ilzad
hafði upplýst hann um stöðuna. Þar
sagði hann að allir erlendir hermenn
myndu í framtíðinni yfirgefa Afgan­
istan, en það hefur verið helsta krafa
talibana.
„Enginn Afgani vill
erlendar hersveitir í
landinu til frambúðar.
Vera þeirra hér á þessari
stundu er til komin vegna
þess að hún er nauðsynleg.
Þessi nauðsyn þarf að vera
í sífelldri skoðun og endur­
skoðun,“ sagði Ghani.
Talibanar hafa alla tíð
neitað að eiga í viðræðum
við afgönsku stjórnina. Álíta
hana „strengjabrúðu Banda­
ríkjanna“. Nú eru þeir hins
vegar tilbúnir til viðræðna
um leið og föst dagsetning er komin
á brotthvarf Bandaríkjahers. 
thorgnyr@frettabladid.is
Vetrar
Werð
Volkswagen er með breiddina í jeppum sem fást allir fjórhjóladrifnir og tilbúnir fyrir
veturinn. Komdu í HEKLU og náðu þér í einn á lægra verði. Hlökkum til að sjá þig!
Volkswagen jeppar á allt að 12% lægra verði.
5
á
ra
á
b
yr
g
ð
f
yl
g
ir
f
ó
lk
sb
ílu
m
H
E
K
LU
a
ð
u
p
p
fy
llt
um
á
kv
æ
ð
um
á
b
yr
g
ð
ar
sk
ilm
ál
a.
Þ
á
er
a
ð
f
in
na
á
w
w
w
.h
ek
la
.is
/a
b
yr
g
d
HEKLA · Laugavegi 170-174 · Reykjavík · Sími 590 5000 · hekla.is
Höldur Akureyri · Bílasala Selfoss · Bílás Akranesi · HEKLA Reykjanesbæ · BVA Egilsstöðumwww.volkswagen.is
Skoðaðu úrvalið af jeppum á hekla.is/vwerslun
5
á
ra
á
b
yr
g
ð
f
yl
g
ir
f
ó
lk
sb
ílu
m
H
E
K
LU
a
ð
u
p
p
fy
llt
um
á
kv
æ
ð
um
á
b
yr
g
ð
ar
sk
ilm
ál
a.
Þ
á
er
a
ð
f
in
na
á
w
w
w
.h
ek
la
.is
/a
b
yr
g
d
Jeppar frá Volkswagen á lægra verði.
Góð ástæða til að gleðjast.
SPÁNN Þjóðfundur Katalóníu (ANC),
samtök katalónskra sjálfstæðis­
sinna, hefur boðað til fjöldamót­
mæla í héraðinu í dag en fastlega er
búist við því að á sama tíma verði
þeir níu aðskilnaðarsinnar sem vist­
aðir eru í katalónskum fangelsum
fluttir til Madrídar þar sem málið
gegn þeim fer fyrir dóm í febrúar.
Samkvæmt El Nacional hefur
ANC hvatt borgara til þess að flagga
katalónska fánanum. Þá stefna
aðgerðasinnar að því að safnast
saman við þá vegi og þær brýr sem
líklegt þykir að fangarnir verði flutt­
ir um. „Við munum sýna þeim allan
þann stuðning sem við getum áður
en þau fara,“ sagði í tilkynningu.
Einnig stendur til að mótmæla á
fjöldafundum um kvöldið í höfuð­
stað hverrar sýslu undir slagorðinu
„Falskt réttlæti“. ANC fer svo fram á
að mótmælin haldi áfram fyrir utan
skrifstofur héraðsforsetaembættis­
ins næstu daga.
Hinir ákærðu hafa lýst ótta við að
réttarhöldin verði ósanngjörn. – þea
Fjöldamótmæli
í Katalóníu
BRETLAND Breskir kaupmenn og
verslunarkeðjur óttast að samnings­
laus útganga úr Evrópusambandinu
geti orsakað hærra vöruverð og
vöruskort til skamms tíma. Sains­
bury’s, Asda og McDonalds birgja
sig nú upp af matvælum ef svo fer.
BBC greindi frá þessu í gær.
Breska þingið hefur hafnað
samningnum sem ríkisstjórn Ther­
esu May forsætisráðherra var búin
að ná og málið því í lausu lofti þegar
átta vikur eru til stefnu.
Boris Johnson, þingmaður Íhalds­
flokksins, sagði í grein í Telegraph í
gær að ef May næði að fá umdeilda
varúðarráðstöfun um fyrirkomulag
á landamærunum við Írland fjar­
lægða myndi flokkurinn allur styðja
samkomulagið. Næstu skref verða
til umræðu í þinginu í dag. – þea
Óttast vöruskort
McDonalds og fleiri birgja sig upp.
2 9 . J A N Ú A R 2 0 1 9 Þ R I Ð J U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
2
9
-0
1
-2
0
1
9

0
4
:3
1
F
B
0
5
6
s
_
P
0
5
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
4
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
0
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
1
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
2
2
B
-9
3
A
C
2
2
2
B
-9
2
7
0
2
2
2
B
-9
1
3
4
2
2
2
B
-8
F
F
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
B

F
B
0
5
6
s
_
2
8
_
1
_
2
0
1
9
C
M
Y
K