Fréttablaðið - 30.05.2019, Side 32

Ólíkt með túr-
tappana þá þarf
ekki að taka bikarinn út
oft á dag. Hægt er að hafa
hann inni í 10-12 tíma í
senn.
Ásta Eir
Árnadóttir
astaeir@frettabladid.is
Ein leið að vistvænni lífsstíl er að skipta út túrtöppum og dömubindum fyrir álfa-
bikarinn. Álfabikarinn er gerður
úr 100% náttúrulegu gúmmíi og
er án allra aukaefna. Hann virkar
þannig að í stað þess að draga í sig
tíðablóð þá grípur hann það og
geymir. Þó svo að bikarinn hafi
verið til frá um 1930 þá er hann
ekki eins vinsæll og hann ætti að
vera. 98% kvenna í Bandaríkj-
unum nota túrtappa eða dömu-
bindi, sem þýðir að afar lítill hluti
kvenna notar álfabikarinn. Hann
er lítið auglýstur og yfirleitt ef
konur byrja að nota hann þá hafa
þær af lað sér upplýsinga á netinu
eða heyrt um þá frá vinkonu.
Álfabikarinn er fjölnota og
hægt er að nota hann í hátt í 10 ár
án þess að þurfa að kaupa nýjan.
Ólíkt með túrtappana, þá þarf
ekki að taka bikarinn út oft á dag,
en hægt er að hafa hann inni í
10-12 tíma í senn. Það er vissulega
misjafnt hversu oft konur þurfa að
losa úr honum en það fer eftir því
hvað blæðingarnar eru miklar.
Ekki þarf að hafa áhyggjur af
óæskilegum efnum þar sem bikar-
inn er gerður úr náttúrulegur
gúmmíi, er án allra aukaefna og
veldur ekki ertingu. Álfabikarinn
þurrkar ekki, heldur geymir tíða-
blóðið og veldur því ekki truf lun
á starfsemi slímhúðar og þar af
leiðandi er minni hætta á sveppa-
sýkingum og öðrum óþægindum
sem gjarnan fylgja í kjölfar
blæðinga.
Konur sem hafa blæðingar
einu sinni í mánuði og nota ekki
álfabikarinn eru að henda um
10-12 túrtöppum eða dömu-
bindum ásamt öllum þeim plast
umbúðum sem þeim fylgja. Ekki
nóg með það að álfabikarinn er
töluvert umhverfisvænni þá er
hann einnig góður fyrir budduna
þar sem túrtappar og dömubindi
kosta sitt.
Helga María Ragnarsdóttir,
bloggari á Veganistur og nemi í
Svíþjóð hefur notað álfabikarinn
í nokkur ár. „Ég veit að það er
kannski klisjulegt að segja að
álfabikarinn hafi breytt lífi
mínu, en það er virkilega það sem
gerðist. Síðan ég lærði almenni-
lega að nota hann þá hef ég litið á
blæðingarnar mínar allt öðrum
augum en ég gerði áður. Það tók
mig nokkur skipti að læra hvernig
á að nota hann og ég varð dauð-
hrædd í fyrsta skiptið þegar ég
náði honum ekki út og hélt ég
myndi þurfa að fara á spítala og
láta draga hann út,“ segir Helga.
Það getur verið snúið að læra á
bikarinn en auðveldar leiðbein-
ingar er hægt að finna á netinu.
„Ég komst að því að nota eigi kvið-
vöðvana til að ýta honum niður
þar til fingurnir ná taki á honum.
Mér fannst rosa spennandi að
læra á þetta og það kom ótrúlega
hratt,“ útskýrir Helga. „Ég finn
aldrei fyrir bikarnum og upplifi
Betri lausn fyrir umhverfið og þig
Það eru margir þættir sem hægt er að huga að til þess að passa betur upp á umhverfið okkar.
Notkun álfabikarsins í stað túrtappa og dömubinda er stórt skref í átt að hreinna umhverfi.
Helga María Ragnarsdóttir kynntist álfabikarnum þegar hún var tvítug og gæti í dag ekki hugsað sér að nota neitt
annað á meðan á blæðingum stendur. Hún er fegin að sleppa við það að kaupa vöru sem fer beint í ruslið eftir notkun.
Það er hægt að eiga sama álfa-
bikarinn í hátt í 10 ár ef hugsað er
vel um hann.
Þetta er einnig þróun sem fyrirtæki eins og Google, Apple, Philips og Unilever eru
farin að setja í forgang. Í þeirra til-
fellum hafa þau verið að vinna að
betri nýtni hráefna, innleitt skila-
stefnu á vörum, byrjað að selja lýs-
ingu sem þjónustu í staðinn fyrir
að selja ljósaperur o.fl. Nokkur
íslensk fyrirtæki eru einnig að taka
mjög spennandi skref.
Ákvarðanir um svona aðgerðir
eru ekki teknar í tómarúmi heldur
sem hluti af heildarstefnu þessara
fyrirtækja sem snýr með annars
að áhættustýringu og stefnu í
minnkun umhverfisáhrifa og svo
framvegis. Þau átta sig þó líka á því
að í þessu felast viðskiptatækifæri
og möguleikar á sparnaði í rekstri.
Viðskiptamannahópur sem
lýtur sjálf bærni er sívaxandi og
samkvæmt einni rannsókn stækk-
aði um 22% á fimm ára tímabili
á Norðurlöndunum. Þá er mögu-
lega hægt að ná sparnaði með að
skipta út hráefnum, fara í innviða-
fjárfestingar í virðiskeðju, fara í
samstarf með aðilum ofar og neðar
í virðiskeðjunni, finna nýjar leiðir
til framleiðslu, hanna nýjar vörur
frá grunni og fleira.
Þó ber að hafa í huga, frá sjónar-
hóli fyrirtækja, að það að setja sér
markmið um minnkun útblásturs
leiðir ekki sjálfkrafa til vegferðar
að hringrásarhagkerfinu, en það
að setja sér markmið um að nálg-
ast hringrásarhagkerfið er líklegra
að leiða til minni útblásturs.
Í grunninn felast í hringrásar-
hagkerfinu þrír meginpunktar:
• að hanna í burtu úrgang og
mengun
• að halda vörum og hráefnum í
notkun
• endurnýjun vistkerfa
Íslenskir neytendur eru orðnir
meðvitaðri um þessi mál og eru
farnir að spyrja fyrirtæki erfiðari
spurninga. Til að auka gagnsæi og
auðvelda neytendum upplýstari
ákvarðanatöku um kaup á vöru
eða þjónustu er mikilvægt að not-
ast við ákveðna mælikvarða. Þeir
geta verið kolefnisfótspor, þyngd
á pakkningu, hlutfall endur-
nýjanlegs hráefnis við framleiðslu,
hlutfall f lugferða í f lutningsleið og
fleira.
Yfirvöld á Íslandi hafa sýnt mik-
inn áhuga á hringrásarhagkerfinu
en þau búa yfir fjölmörgum tólum
til að auðvelda innleiðingu á því.
Til dæmis að lækka virðisauka-
skatt á vörur og þjónustu sem
endurnýta hráefni, viðgerðarþjón-
ustu o.fl. Þá má einnig ná mark-
miðum í gegnum innkaupastefnur,
m.a. opinber innkaup og viðskipti
á milli fyrirtækja.
Nánari upplýsingar á síðunni
www.circularsolutions.is
Viðskiptatækifæri í
hringrásarhagkerfinu
CIRCULAR Solutions sérhæfir sig í sjálfbærni fyrirtækja og hefur sérþekk-
ingu á að finna tækifæri í virðiskeðjum og að beita reglum hringrásarhag-
kerfisins. Bjarni Herrera og Hafþór Ægir, á myndina vantar Reyni Smára.
Umræða um
hringrásarhag-
kerfið (e. circular
economy) hefur
orðið æ hávær-
ari síðastliðna
mánuði. Það er
í samræmi við
þróun erlendis
en ríkisstjórn
Hollands hefur-
innleitt heildar-
stefnu um að
verða fullkom-
lega „circular“
fyrir árið 2050.
alls engin óþægindi. Ég elska líka
að þurfa aldrei að kaupa túrvörur
lengur. Að þurfa ekki að kaupa og
kaupa einnota vörur sem lenda
svo í ruslinu. Ég ætla auðvitað ekki
að tala fyrir allar konur og segja
að þær þurfi að nota bikar og það
henti öllum, því ég veit að fólk er
misjafnt, en ég mæli eindregið
með því að allir prufi og sjái hvort
þetta er eitthvað sem hentar þeim,
og gefi þessu séns í nokkur skipti.
Að kaupa bikarinn er ein besta
ákvörðun sem ég hef tekið í lífinu
og ég get ekki ímyndað mér að fara
til baka í einnota túrvörur.“
6 KYNNINGARBLAÐ 3 0 . M A Í 2 0 1 9 F I M MT U DAG U RVISTVÆNN LÍFSSTÍLL
3
0
-0
5
-2
0
1
9

0
7
:5
4
F
B
0
6
4
s
_
P
0
4
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
1
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
3
2
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
2
1
-D
4
7
0
2
3
2
1
-D
3
3
4
2
3
2
1
-D
1
F
8
2
3
2
1
-D
0
B
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
2
A

F
B
0
6
4
s
_
2
9
_
5
_
2
0
1
9
C
M
Y
K