Heimsmynd - 01.09.1986, Qupperneq 54

„Ég var fegin aö fá fri“
Guðrún Andrésdóttir er hýrleg, lág-
vaxin gömul kona. Hún styður sig við
göngugrind þegar hún kemur eftir einum
ganginum á Elliheimilinu Grund. Hún
gengur hægt inn í herbergið sitt, sem er
eins manns herbergi, og fær sér sæti á
dívaninum sínum. Á lítilli tekkkommóðu
við vegginn eru fjölskyldumyndir. Þrjú
ungmenni með stúdentshúfu brosa hvert
í sínum ramma. Á hillu við rúmið er
meðal annars gömul svart-hvít mynd af
móður Guðrúnar. „Ég tala við þær all-
ar,“ segir hún og horfir á myndirnar.
Guðrún fæddist að Búrfellshóli í
Húnavatnssýslu árið 1896 og er því á
nítugasta og fyrsta aldursári. Hún missti
föður sinn fjögurra ára. í sveit var Guð-
rún fram til 1919. Síðast vinnukona hjá
sr. Birni Jónssyni á Miklabæ í Skagafirði
til 1918 og ætlaði síðan að flytja suður en
varð að vera til 1919 á Hesti í Borgafirði
vegna spönsku veikinnar í Reykjavík. Þá
gat hún flutt til Reykjavíkur. „Ég hef
lifað ósköp tilburðarlitlu lífi,“ segir Guð-
rún. „Hef bara unnið fyrir mér. Ég var á
Landspítalanum í tólf ár. Svo vann ég í
efnagerð og sælgætisgerð. Maður gerði
litlar kröfur en hefur einhvern veginn
verið ánægður fyrir því. Ég hef alltaf
verið heppin með fólk sem ég hef kynnst.
Það hefur alltaf verið mér gott.“
Guðrún hefur aldrei gifst en á eina
fósturdóttur „sem ég tók þegar hún var
nýfædd. Hún hefur sótt mig um hverja
helgi síðan ég kom hingað en hefur ekki
getað það eftir að ég brotnaði.“ Guðrún
hélt einnig heimili eftir látna vinkonu
sína á Eskifirði í fimm ár. Tveir piltar
sem hún fóstraði þá héldu tryggð við
hana en annar er látinn.
Guðrún fótbrotnaði þann sextánda
janúar í fyrra, „daginn fyrir níræðisaf-
mælið mitt.“ Hún hafði flúið til Hvera-
gerðis til þess að vera að heiman á afmæl-
inu sínu. En brotið hefur tekið sig óskap-
lega vel að sögn Guðrúnar. „En vöðvarn-
ir hafa eyðilagst. Blóðrásin er hæg í
manni þegar maður er orðinn svona gam-
all. Ég trúi dálítið á drauma og mig
dreymdi eftir að ég brotnaði að það kæmi
stúlka til mín með fagurgræna hríslu og
sagðist vera að færa mér þetta frá henni
Helgu Gísladóttur forstöðukonu hér. Ég
vonaðist því til að þetta gengi vel.“ Guð-
rún er vongóð um að sér batni. Hún er
þakklát fyrir að hafa fengið einmennings-
herbergi sitt geymt á meðan hún var á
spítala í þrjá mánuði að jafna sig. Ókost
við elliheimili telur Guðrún vera sambýl-
ið. „Gamalt fólk á ekki eins auðvelt með
að samlagast,“ segir hún. Að öðru leyti
er Guðrún afar ánægð með vistina á elli-
heimilinu. Sjálf var hún með móður sína
á framfæri síðustu árin: „Mamma kom
„Þad er auðn að sjá
myndarlegar og yndis-
legar konur sem vita ekki
hvar þœr eru. En eru
samt með áhyggjur.“
suður og var alltaf hjá mér og dó hjá mér
93 ára. Ég var stundum bundin vegna
hennar en ég hefði þurft að binda hana ef
ég hefði ætlað að láta hana á elliheimili.
Henni fannst það eins og að fara á
sveitina. Hún fór aldrei með mig og
bróður minn á sveitina.“
Sjálf var Guðrún flutt inn á heimili
fósturdóttur sinnar og búin að búa þar
um nokkurt skeið þegar hún ákvað sjálf
að fara á elliheimili. Það var fyrir tíu
árum. „Ég sagði það þegar ég flutti inn á
heimilið. „Ég fer ekki til ykkar nema ég
ráði hvenær ég fer.““ Guðrún segir að
dóttir sín hafi ekki ætlað að sleppa sér á
elliheimilið. Hún hafi svo næstum bugast
sjálf þegar hún var komin inn á heimilið
en þá hjálpaði dóttir hennar henni aftur.
Guðrún var með Parkinsonsveiki þeg-
ar hún kom á elliheimilið. „Það þurfti að
fylgja mér um allt þegar ég kom hingað,"
segir hún. Henni er nú batnað. „Það er
auðn að sjá myndarlegar og yndislegar
konur sem vita ekki hvar þær eru,“ segir
Guðrún. „En eru samt með áhyggjur. Ég
fæ hins vegar betra líf hérna en ég hef
haft. Blessað gamla fólkið er alltaf að
tala um að það fái ekkert að gera. Ég var
fegin að fá frí. Ég fékk það ekki fyrr en
fyrst eftir áttrætt. Margar konur vita ekk-
ert í þennan heim eftir að þær koma á
elliheimilin. Þær koma af lúxusheimilum
og byltingin er geysileg. Fyrir mig er það
hvíld.“
Guðrún segist gera mest lítið yfir dag-
inn. Hún segist fara út í lyftunni og sitja
úti í garði þegar gott sé veður. Annars
segist hún hafa voðalega gaman af öllu
nema hvað hún sé löt að fara í kirkju.
Hún segist þekkja alla jafnt á Grund, tali
við alla jafnt. Ein starfstúlkan á kvöld-
vaktinni sé þó vinkona sín.
Varðandi framtíðina kvíðir Guðrún
litlu. „Ég trúi á annað líf,“ segir hún.
„Það getur ekki annað verið en annað líf.
Ég býst ekki við neinni sælu þar. Ég held
að þetta sé eins og að fara í annað land.
Mállaus og allslaus. Það hefur komið
hingað fólk sem trúir ekki á neitt. Það
gerir ekkert til.“ Guðrún segist fegin
hverjum degi sem hún lifir. „Ég held að
maður kveljist ekki mikið við dauðann
þegar maður er orðinn svona gamall,“
segir hún. „Það er ekkert eftir nema
biðin.“
54 HEIMSMYND