Heimsmynd - 01.09.1986, Síða 70

sagði. Ég get ekki hugsað mér að fram-
haldið á hennar æsku verði svona. Hann
er að reyna að vinna mig aftur núna,
lofar bót og betrun og segir að enginn af
þessum slæmu hlutum muni koma fyrir
aftur. Hann hefur líka verið með litlu
stelpuna nokkrum sinnum og þegar hann
skilar henni aftur segir hún: „Pabbi
brjóta ekkert núna.“ En hann er búinn
að vera svona í gegnum fjórar sambúðir
og ég hef ekki trú á því að hann breytist
úr þessu, fimmtugur maðurinn. Hann
segir núna að þessi ár með mér hafi verið
besti tíminn í sínu lífi, en ég er orðin
mjög tilfinningalega köld gagnvart hon-
um og langar mest af öllu til að hann fáist
til að skilja í góðu.
En hann vill ekki skilja og gerir það
sem hann getur til þess að draga málin á
langinn og gera mér erfitt fyrir. Hann
segir að við séum bara ósköp venjuleg
hamingjusöm hjón. Hann sé bara skap-
stór og þurfi sína útrás fyrir það. Hann
segir líka að það sé eðlilegast að barn
alist upp með báðum foreldrum, en ég
spyr við hvað?“
-Þu hlýtur að hafa reynt að finna skýr-
ingar á því hvernig hann er?
„Auðvitað hef ég gert það og ég vil
kenna því um að þó hann hafi sjálfur
skömm á víni þá er hann alinn upp við
drykkjuskap og ofbeldi. Pabbi hans var
drykkjumaður og móður sína missir hann
tíu ára gamall. Þá er hann settur í fóstur á
heimili þar sem líka er þessi mikla
drykkja og ofbeldi. Pað skrýtna er að
hann er að endurtaka munstur sem hann
hataði. Af hverju skyldi mitt barn ekki
þola það sem ég hef þolað? spyr hann,
meðan ég er að reyna að veita börnunum
það sem ég sjálf fór á mis við, láta þau
læra og svo framvegis.“
-Vorkennir þú honum?
„Nei. Þetta er hans eigið sjálfskapar-
víti, hann valdi munstrið og mér finnst
að ef maður væri svona sjálfur hlyti mað-
ur að reyna að fá sér bót við því.Ef ég
væri hann hefði ég sektarkennd, sem
hann hefur ekki. Þetta er ekki svo mikið
mál „og það er lokað á mann ef maður
vill ræða vandann." Það hefur aldrei ver-
ið hægt að ræða þessi mál. Þegar ég var í
Athvarfinu í fyrra skiptið lofaði hann
reyndar að koma í viðtöl og fjölskyldu-
ráðgjöf en mátti ekki heyra það nefnt
eftir að ég var komin heim. Hann er bara
skapstór maður sem þarf sína útrás við
og við...“
-Hvaða augum lítur þú á framtíðina?
„Mér finnst það ekkert dökkt útlit að
vera ein með tvo unglinga og eitt lítið
barn. Húsið er líka á mínu nafni og ég
veit að hann nær hvorki því né barninu af
mér, eins og hann hótar mér stundum.
Hins vegar veit ég líka að ég fæ aldrei frið
í þessu húsi og þess vegna er ég að spá í
að flytja Vestur þó að mig langi ekki að
vera að rífa börnin upp. Ég hef reynt að
fara fram á að fá lögregluvernd en ekki
fengið.
En ég get haft það mjög gott með
börnunum og ef ég kemst út úr þessu þá
verða ekki fleiri sambúðir. Ég er í fyrsta
skipti á ævinni orðin tortryggin.“
-Hvað finnst þér að konur sem lenda í
þinni aðstöðu eigi að gera?
„Það endar sjaldan á betri veginn að
fara heim aftur. Það hef ég bæði reynt
sjálf og séð hjá öðrum. Ég veit satt að
segja ekki hvað ég hefði gert ef Athvarf-
ið hefði ekki verið þó að honum finnist
ég ekkert hafa að gera þarna. Það er
mjög góður mórall inni í húsinu. Við
ræðum auðvitað málin en erum ekki að
hlaða okkar vandamálum hver á aðra.
Mér finnst ómetanlegt að vita að það er
hægt að leita til þeirra þarna í Athvarf-
inu, en ég er ekki tilbúin að þurfa að gera
það oft á ári. Þess vegna ætla ég ekki að
fara heim í óbreytt ástand."
-Af hverju gera svona margar konur
það samt?
„Ekki nógu sterkar til þess að fara
aftur einar út í lífið,“segir hún snöggt í
alveg nýrri tóntegund og réttir úr bakinu
um leið. „Maður sér þær margar fara
beint úr vondu hjónabandi í sambúð með
næsta manni, sem þær þekkja varla - eins
og öryggið liggi allt þar. En karlmenn eru
nú líka ágætis leikarar ... Mér finnst ég
ennþá eiga það mikið eftir af sjálfri mér
að ég geti staðið á eigin fótum. Það er
tímabært að fara meðan maður treystir
sér til þess sjálfur; áður en búið er að
brjóta mann svo niður að það er of
seint.“
Því meira sem þú hugsar
því þrengri veröur
hringurinn
Hún tekur vel á móti mér, er hress og
snaggaraleg í viðmóti en ég finn fljótt
hvað hún er vör um sig. Fyrstu klukku-
stundirnar gengur hvorki né rekur. Ég er
samt ekki að reyna að draga upp úr henni
neinar hryllingssögur, bara spjalla svona
almennt og biðja hana að rekja þróunina
sem varð til þess að hún hefur þrisvar
þurft að leita á náðir Kvennaathvarfsins
og að lögregluvernd er orðin hluti af lífi
hennar og barnanna þriggja.
Þetta er myndarleg kona með há kinn-
bein og leiftrandi dökk augu. íbúðin í
gamla Vesturbænum er notaleg og full af
blómum, en kannski aðeins of lítil fyrir
öll þessi stóru, mjúku húsgögn, sem til-
heyra öðrum tíma, öðrum húsum.
Það fer ágætlega á með okkur en samt
er einhver spenna í loftinu. Hún hniprar
sig eins og köttur í stærsta stólnum milli
þess sem hún stendur upp, kvik í hreyf-
ingum.
Hún er þrjátíu og þriggja, alin upp á
„ósköp venjulegu íslensku heimili“ við
traustan fjárhag og sátt og samlyndi.
Hún varð gagnfræðingur og hefur aðal-
lega unnið verslunarstörf; stundum á
eigin vegum, stundum fyrir aðra. Mann-
inum sínum kynntist hún á balli þegar
bæði voru um tvítugt. Hann er iðnaðar-
maður. Þau fóru stax að byggja og voru
komin í eigið húsnæði tveimur árum eftir
að þau giftu sig. Þau unnu bæði mikið, en
eftir að fyrsta barnið var fætt fór hann
fljótlega að fara einn út að skemmta sér.
„Þetta þróaðist svona hægt og rólega,“
segir hún. „Ég var bundin yfir barninu en
hann hafði gaman af því að fara út að
skemmta sér og var alltaf hrókur alls
fagnaðar í vinahóp og á skemmtistöðum.
Hann var auðvitað aldrei alkóhólisti, af
því að hann stundaði alltaf sína vinnu!
Þegar fram í sótti fór hann að loka sig
meira og meira af gagnvart mér. Ég fann
að hann var óánægður með sjálfan sig.
En það mátti ekki tala um það, heldur
braust það þannig út hjá honum að hann
fór að ásaka mig fyrir alls konar hluti,
sem voru út í hött, og leggja allt sem sagt
var við hann út á versta veg.
A þessum tíma vorum við með fyrir-
tæki, sem farið var að halla undan fæti
hjá þó að ég fengi ekkert að vita. Það var
hans mál eins og allt annað. Það endaði
með því að allt var boðið upp ofan af
okkur áður en ég hafði haft nokkurn
möguleika á því að gera mér grein fyrir
því hvað var að gerast, enda hans mál.
Þegar þetta gerðist var annað barnið
fætt og mjög órólegt, grét allar nætur.
Maður hugsar ekki alltof skýrt þegar
maður er með tvö börn, eitt sem víkur
ekki frá manni og annað sem grætur í
eyrun á manni allan sólarhringinn. Svo
ég lokaði eiginlega augunum fyrir tilver-
unni á þessum tíma. Drykkjan jókst og
með henni andlegt ofbeldi sem getur ver-
ið verra og sárara en það líkamlega. Þau
hverfa fyrr örin á líkamanum en á
sálinni.
Ekkert kom mér við, engin mál voru
mín mál. Mér fannst hann einangra mig
og sjálf dró ég mig inn í skelina gagnvart
vinum og fjölskyldu. Hann var líka dá-
lítið gamaldags í hugsun að þessu leyti.
Fjárhagur fjölskyldunnar átti að hvíla á
hans herðum. Þetta er, held ég, ennþá
mörgum karlmanninum fjötur um fót.
Þeir vilja ekki viðurkenna að það þarf
tvo til að sjá um heimili. Þó að ég ynni
líka fékk ég ekki að taka þátt í neinum
ákvörðunum og enn síður var hægt að
ræða tilfinningamál."
-Hvernig var sambandinu við fjöl-
skyldur ykkar háttað?
„Það var eiginlega ekkert hans megin
og ekkert alltof gott mín megin. Ég dró
mig inn í skelina gagnvart þeim eins og
vinkonum mínum. Maður vill ekki viður-
kenna að allt sé ekki í lagi. Hann átti líka
70 HEIMSMYND