Fréttablaðið - 25.02.2016, Blaðsíða 24

Í fyrsta lagi snýst deilan um að samið verði á sömu nótum og samið hefur verið um á íslenskum
vinnumarkaði.
Í rammasamkomulagi verkalýðs-
félaga og atvinnurekenda var samið
um 32% hækkun frá 1. maí 2013 til
31. des 2018, með þeirri viðbót sem
verið er að greiða atkvæði um þessa
dagana.
Í kjarasamningi verkalýðsfélaga
gr. 1.1 Gildissvið: „Samningur þessi
tekur til allra starfa við framleiðslu-,
viðhalds-, skrifstofu- og þjónustu-
störf hverju nafni sem þau nefnast,
samanber þó fylgiskjal (1 )“ sem er
yfirlýsing um verktaka. Yfirlýsingin
hefur tekið mörgum breytingum í
samningum í gegnum tíðina. Í yfir-
lýsingunni eru skýr ákvæði um
launamál, en þar segir: „Starfsmenn
verktaka sem vinna hliðstæð störf og
starfsmenn ISAL og við hliðstæðar
aðstæður skulu hafa sambærileg
kjör er varðar laun og öryggisbúnað
og starfsmenn ISAL.“ En í dag starfa
að jafnaði allt frá 60 upp í 100 starfs-
menn ýmissa verktaka inni á svæð-
inu sem njóta verndar þessa ákvæðis.
Krafa SA/ISAL er að fá að útvista
fastmótuð störf sem unnin eru að
staðaldri og jafnframt að brott falli
ákvæðið um laun verktaka vegna
hliðstæðra starfa og við hliðstæðar
aðstæður og við taki markaðslaun
sem eru sannanlega 20% lægri
samkvæmt mati Ó.T.G. upplýsinga-
fulltrúa ISAL sem m.a. kom fram í
Morgunblaðinu. Einnig kom fram
í tilboði þeirra frá 14. des launa-
hækkun um 24% út 2019 sem ekki
stenst samanburð við rammasam-
komulagið frá 1. maí sl.
Grundvallarkrafa
Það er grundvallarkrafa verkalýðs-
félaganna að standa vörð um samn-
ingsréttinn samkvæmt ákvæðum
kjarasamningsaðila um laun og
réttindi, það hefur enginn þurft að
semja frá sér störf í lægra launa- og
réttindakerfi og sporin hræða. Fyrir-
tækið vill komast í samskipti við
verktaka sem eru með starfsmenn
frá starfsmannaleigum sem nýta
sér erlenda starfsmenn og dæmi
eru um svindl. Hér er vegið að þeim
ávinningum sem kjarasamningur
verkalýðsfélaganna í Straumsvík
hafa náð. En í dag þarf fyrirtækið
tilkynna verktökum að þau verði
að greiða sambærileg laun og upp-
lýsa fulltrúa verkalýðsfélaganna um
verktaka. Þessi ákvæði bera vott um
fyrirhyggju verkalýðsfélaga með
samning um þessi ákvæði á sínum
tíma. Nú kemur upp hvert málið
á fætur öðru á íslenskum launa-
markaði um félagsleg og launaleg
undirboð undirverktaka og jafnvel
dæmi um mansal, í þessu umhverfi
eru slíkar samþykktir nauðsyn.
Verkalýðsfélög starfsmanna ISAL
eiga í baráttu við höfuðstöðvar
RIO TINTO á heimsvísu sem hefur
ítrekað tekið umboð af SA og stjórn-
endum ISAL og er nú að reyna að
koma kjörum starfsmanna ISAL í
ruslflokk. Í þessari baráttu megum
ekki hopa en til þess þurfum við
stuðning allrar verkalýðshreyfing-
arnar og almennings í landinu.
Samningsnefndinni hefur borist
stuðningur frá fjölda verkalýðs-
félaga og samtaka launafólks og
einnig fylgist Industri all náið með
deilunni og boðar stuðning í bar-
áttunni við RIO TINTO á heimsvísu
ef með þarf.
Um hvað snýst kjaradeila verka-
lýðsfélaga starfsmanna í ISAL?
Verkalýðsfélög starfsmanna
ISAL eiga í baráttu við höfuð-
stöðvar RIO TINTO á heims-
vísu sem hefur ítrekað tekið
umboð af SA og stjórnend-
um ISAL og er nú að reyna að
koma kjörum starfsmanna
ISAL í ruslflokk.
Skúli S.
Ólafsson
sóknarprestur
Neskirkju
Í Fréttablaðinu síðastliðinn laug-ardag deildi Sif Sigmarsdóttir þeirri skoðun með lesendum að
auka mætti lífsgæði fólks og nýta
fjármagn betur með því að skipta
prestum og kirkjum út fyrir ýmsa
aðra starfsemi: „Út um allt land
standa kirkjur sem reknar eru fyrir
fé úr pyngjum skattgreiðenda.“ Og
hún spyr hvort ekki mætti breyta
þeim í félagsmiðstöðvar þar sem
jógakennarar og bingóstjórar
kæmu í stað presta, „og í staðinn
fyrir þrúgandi þögn heyrðist þar
tónlist, hlátur, skvaldur og slúður“.
Í eðlilegum heimi hefði maður
flissað í kampinn yfir svona löguðu
en þegar kemur að umfjöllun um
kirkju og kristni er við öllu að búast
og yfirlýsingar sem þessar geta allt
eins verið settar fram í fúlustu
alvöru.
Fyrst er þess að geta að kirkjur
eru í eigu safnaðanna og ef hið
opinbera tæki þær eignarnámi
eins og hér er lagt til, yrði nú lítið
eftir af eignarrétti fólks og félaga. Þá
ætla ég ekki að telja upp framboð af
skemmtilegheitum, hlátrasköllum
og gleðigjöfum í kirkjum landsins,
slík upptalning tæki engan enda.
Ekki heldur nenni ég að fjasa yfir
þeirri fásinnu að í safnaðarstarfi
sem teygir sig út um allt byggt ból
ríki þrúgandi þögn. Þúsundir kátra
kirkjukórfélaga og æskulýðskrakka
fara létt með að kveða slíkt í kútinn.
Fyrir fáeinum árum varð ég vitni að
því við messu í Sandgerði að prest-
urinn bað þau sem aftast sátu eða
stóðu að gæta sín á bílunum. Slíkur
var fjöldinn að hluti messugesta var
úti á bílastæðum þangað sem kraft-
miklir tónar messunnar bárust!
Hefur hlotið verðskuldað lof
Engu að síður má nýta þetta tilefni
til að benda á það verðskuldaða lof
sem þjóðkirkjan hefur hlotið fyrir
störf sín í þágu andlegrar vellíðun-
Burt með kirkjurnar?
ar, minnkandi streitu og geðheil-
brigðis landsmanna. Slíkar raddir
mættu fá að heyrast víðar. Á lands-
móti æskulýðsfélaga þjóðkirkjunn-
ar sem fram fór nú í vetur flutti ung
kona, Marta Ferrer, ávarp og lýsti
því hvernig þátttaka í kirkjulegu
starfi ungs fólks nýttist henni er
hún á unglingsárum háði baráttu
við geðhvörf. Aðrir sem til þekkja,
hafa svipaða sögu að segja. Í kjöl-
far náttúruhamfara á Vestfjörðum
og Suðurlandi kom í ljós hversu
mikill fengur var í prestunum sem
þar þjónuðu. Eftir að áfallateymin
höfðu lokið sínu starfi héldu prest-
arnir áfram samskiptum við fólkið,
veittu sálgæslu og annan stuðning.
Þá er ótalinn þáttur sjúkrahús-
presta sem hafa margsannað gildi
sitt innan heilbrigðisgeirans.
Svanur Kristjánsson prófess-
or flutti nýverið ávarp á þingi
Pírata um geðheilbrigðismál þar
sem hann tíundaði helstu bak-
hjarla fólks sem glímir við geðræn
vandamál og aðstandenda þess. Í
því sambandi sagði hann: „Kirkjan
mín, Neskirkja, hjálpaði mér til
að rækta trú á almættið, kærleika
og von.“ Þessi þáttur í starfi kirkj-
unnar er vanmetinn ásamt mörgu
öðru. Í kirkjunni mætum við fólki
á þess eigin forsendum og miðlum
því skilyrðislausri umhyggju.
Spyrja má hvort ekki sé frekar þörf
á því að efla slíka þjónustu fremur
en að kasta henni fyrir róða.
Fyrir fáeinum árum varð ég
vitni að því við messu í Sand-
gerði að presturinn bað þau
sem aftast sátu eða stóðu að
gæta sín á bílunum. Slíkur
var fjöldinn að hluti messu-
gesta var úti á bílastæðum
þangað sem kraftmiklir
tónar messunnar bárust! Ein mesta kjarabót sem íslenskir leiðsögumenn gætu orðið sér úti um er sterkt og öflugt
stéttarfélag!
Félag leiðsögumanna hefur um
árabil verið tvískipt og hefur annar
helmingurinn kallast fagfélag, en
hinn stéttarfélag. Þessi tvískipt-
ing mun einstök meðal íslenskra
stéttarfélaga og vandséð að hún sé
til bóta í kjarabaráttu. Fagfélagið
er opið eingöngu þeim leiðsögu-
mönnum sem lokið hafa námi við
svokallaða „viðurkennda“ leiðsögu-
skóla, hvort sem þeir starfa við fagið
eða ekki. Þeir skólar sem eru „viður-
kenndir“ af Félagi leiðsögumanna
um þessar mundir eru Leiðsögu-
skólinn í Kópavogi, Endurmenntun
Háskóla Íslands og Háskólinn á
Akureyri. Ferðamálaskóli Íslands
og Keilir njóta ekki viðurkenningar
félagsins. Leiðsögumönnum sem
lokið hafa prófi frá þessum skólum
er því meinað að bera merki félags-
ins við störf.
Eini gildi mælikvarðinn sem til er
á menntun leiðsögumanna er evr-
ópskur staðall sem Ísland er aðili að
en það er óunnið verk að nýta hann
sem mælistiku á það nám sem í boði
er hérlendis. Starfsgreinaráð er þó
byrjað á fyrstu skrefum að því marki
og væntanlega í samstarfi við þar til
bæra aðila.
Eftirsóttir starfskraftar
Það munu vera hátt á annað þús-
und leiðsögumenn í fullu starfi eða
hlutastarfi hjá hinum ýmsu ferða-
skrifstofum og ferðafyrirtækjum og
lætur nærri að um helmingur þeirra
hafi viðurkennda leiðsögumenntun,
hinn helmingurinn hafi ófullnægj-
andi menntun eða alls enga. Skal
þó tekið fram svo því sé til haga
haldið að margir þeir sem starfa við
leiðsögn – án menntunar sem slíkir
– og hafa gert það um langan tíma,
hafa ítrekað sannað sig í starfi og eru
eftirsóttir starfskraftar.
En tvískipting Félags leiðsögu-
manna hefur leitt til þess að fjöldi
leiðsögumanna með gild leiðsögu-
réttindi telur sig ekki eiga samleið
með félaginu og er það miður. Þessi
fjöldi mun nema nær helmingi starf-
andi leiðsögumanna og það segir sig
sjálft, að meðan allur sá fjöldi telur
sig ekki eiga erindi í Félag leiðsögu-
manna er samtakamáttur félagsins
harla lítill og lítt vænlegur til að
stuðla að framförum í þeirra starfs-
umhverfi eða kjörum.
Þá má einnig benda á, að ferða-
mennska og ferðaþjónusta er að
verða gríðarlega fjölbreytt og það
kallar á fjölbreyttara leiðsögunám
en nú er í boði. Jökla- og fjallaleið-
sögumenn eru skýr dæmi, en það
má einnig nefna safna- og staðar-
leiðsögumenn sem dæmi um leið-
sögumenn sem hugsanlega þyrftu
öðruvísi nám en það sem nú er í
boði. Mikilvægt er að bjóða þessum
fjölbreytta hópi eðlilega aðild að
Félagi leiðsögumanna.
Laun lækkað í verðgildi
Ef litið er á launataxta í greininni
er ljóst að þeir eru ekki í samræmi
við menntun leiðsögumanna, sem
margir hverjir hafa háskólamennt-
un að baki og ýmsa sérþekkingu.
Einnig má minna á að það er fleira
en kaupið sem telur, það þarf líka
að ræða kjör á borð við aðstæður á
vinnustað og vinnutíma. Þá myndi
öflugt félag geta tekið á menntunar-
kröfum á ákveðnari hátt en nú er.
Á það hefur verið bent að meðan
ferðamönnum fjölgi og fleiri leið-
sögumenn eru kallaðir til starfa,
þá hafa laun leiðsögumanna í raun
lækkað að verðgildi. Við slíkri
öfugþróun verður metnaðarfull
starfsgrein að sporna með samtaka-
mætti. Mikilvægur áfangi á þeirri
leið er félag, sem opið er öllum starf-
andi leiðsögumönnum og sem þeir
sjá ávinning af þátttöku í. Að því
marki þurfum við leiðsögumenn
öll að stefna og komandi aðalfundur
Félags leiðsögumanna er mikilvæg-
ur leiðarsteinn í þá átt.
Opnum leiðsögumannafélagið!
En tvískipting Félags leið-
sögumanna hefur leitt til
þess að fjöldi leiðsögumanna
með gild leiðsöguréttindi
telur sig ekki eiga samleið
með félaginu og er það
miður.
Gylfi
Ingvarsson
talsmaður samn-
inganefndar
starfsmanna ISAL
Jakob S.
Jónsson
leiðsögumaður
2 5 . f e b r ú a r 2 0 1 6 f I M M T U D a G U r24 s k o ð U n ∙ f r É T T a b L a ð I ð