Rit Búvísindadeildar - 15.05.1996, Qupperneq 55

Með októbermánuði 1995 hófst fóðrunarhluti tilraunarinnar. Tilraunin er
í þremur liðum, Þrjár kýr mynda hvem lið. Tilraunafóðrun hófst við burð og á
að standa a.m.k. fyrstu 12 vikur mjaltaskeiðs ef allt fer eftir áætlun. Þessir liðir
em bornir saman:
a. Grunnfóður + Rýgresisvothey að vild;
b. Grunnfóður + Rýgresisvothey að vild+Fiskmjöl (< 0,8 kg/kú);
c. Gmnnfóður + KOFA-blandað rýgresisvothey að vild
Til þessa (desemberlok 1995) hefur votheyið reynst vel verkað. Mælingar
á sýmstigi, meltanleika og hrápróteinmagni þess benda ekki til marktæks munar
á gæðum tegundanna tveggja (með og án KOFA-SAFA). Hins vegar hefur
nokkuð gengið úr heyinu við gjafir vegna moldaríblöndunar sem rekja má til
annmarka þeirrar nýju sláttuvélar sem notuð var.
Verkun háar í rúlluböggum og nyting hennar
Reynsla bænda af verkun háar í rúlluböggum virðist vera mismunandi, einkum
hvað varðar lystugleika heysins og notagildi er að fóðrun kemur. Sumum hefur
gefist vel að forþurrka hána; aðrir telja að betur gefist að hirða hana svo til
beint af Ijá. Þá hefur borið á því, m.a. í fyrri tilraunum á Hvanneyri, að gerð
næðist ekki í ferskt háarhey - fóðurgildi þess hefur þó mælst eðlilegt en
lystugleikinn takmarkaður. Þetta vildum við rannsaka nánar.
Rannsóknin hófst með háarslætti 1995. Hráefnið var mestan part
vallarsveifgras af tveimur spildum með ívafi vallarfoxgrass og snarrótar. Slegið
var 4. og 5. september og notuð til þess sláttuvél með knosara. Reyna skyldi
áhrif þurrkstigs heysins á verkun heysins og fóðrunarvirði en það verður
væntanlega mælt í fóðrunartilraun með gemlinga á útmánuðum 1996.
Uppskera við hirðingu nam 1625 kg þe. á ha.
Enn liggja aðeins fyrir tölur er varða meðferð háarinnar á velli. Fáeinar
þeirra era birtar í 2. töflu:
2. taila. Þurrkun háar á velli og breytingar á efnamagni hennar. ______________
Tími heys Þurr- FE/kg þe. Hráprót. fíuffer-
á velli efhi, % %hœfhi
Spilda nr. 1 Heyið hreppti vœna skár* seinni hluta sláttudags
- við slátt 4. sept. kl. 13:30 21,8 0,84 21,3 40,1
A. ferskt hey 4,5 32,4 0,79 20,4 33,3
B. forþurrkað hey 25,5 43,8 0,76 20,9 34,8
Spilda nr. 2 Heyið hreppti góðan þurrk, einkum þó D-liður
- við slátt 5. sept. kl. 14:40 (23,0) 0,84 20,3 -
C. ferskt hey 2,0 39,9 0,81 20,2 27,9
D. forþurrkað hey 25,0 63,9 0,78 20,6 29,5
*) staðbunúin, mældist ekki í veðurstöð á Hvanneyri.
Veðrátta hafði augljós áhrif á þurrkunarhraða heysins (l.B samanborið
við l.D). Við forþurrkunina rýrnaði orkugildi háarinnar sjáanlega, einkum þar
sem úrkoma féll í heyið (1 ,B). Hrápróteinmagn heysins breyttist óverulega.
49