Málfríður - 15.05.1988, Blaðsíða 16

Samrœmdu prófin
skyldunáms í ensku eiga nemendur
að geta bjargað sér á málinu í sam-
skiptum við útlendinga við hvers-
dagslegar aðstæður og vera færir um
að stofna og treysta félagsleg tengsl.
Til þess að ná þessum meginmark-
miðum þarf í kennslunni að leggja
mikla áherslu á talað mál og hlustun.
Þegar að því kemur að meta kunn-
áttu nemenda verður að hafa í huga
að námsmat á að endurspegla
áherslur í kennslu. Fram til þessa
hafa samræmdu prófin í ensku ekki
staðist þær kröfur, sem settar eru
fram um námsmat. Þar er einn stór
galli og hann er sá að ekkert munn-
legt próf fer fram. Einn af fjórum
meginþáttum sem kenna á sam-
kvæmt námsskrá og leggja ber mikla
áherslu á verður alveg útundan
þegar kemur að prófunum. Þetta er
verulega slæmt þar sem nokkuð
margir nemendur geta talað ensku
prýðilega, en gengur verr að skrifa
málið og fá þ.a.l. slakari einkunn en
þeir myndu kannski annars fá. Auk
þess er það líka mikilvægara fyrir
nemendur að geta talað málið held-
ur en að geta skrifað það, af því að
fleiri koma til með að þurfa að tala
ensku utan veggja skólans en að
skrifa hana. Aðeins lítill hluti af
grunnskólanemendum þarf að geta
skrifað ensku skammlaust eftir að
skyldunámi lýkur.
Þennan galla er bæði erfitt og dýrt
að laga og verður sennilega ekkert
breytt á meðan samræmd próf í
ensKu verða lögð fyrir í 9. bekk. Til
að reyna að vega upp á móti þessum
galla leggja sumir kennarar munn-
legt próf fyrir nemendur sína og nið-
urstöður þeirra koma síðan inn í
vetrareinkunn þeirra. Þetta geta því
miður ekki allir kennarar gert.
Það að ekki skuli vera munnlegt
próf á samræmda prófinu í ensku
leiðir til þess, í mörgum tilvikum, að
minni áhersla er lögð á þennan þátt í
kennslunni en skyldi. Það er nefni-
lega allt of auðvelt fyrir bæði kenn-
ara og nemendur að tala á móður-
málinu (hér er gengið út frá því að
kennarinn sé íslenskur) og svo eru
líka til kennarar sem finnst þeir ekki
hafa nógu góða þjálfun í að tala
ensku og nota hana því sem minnst.
Þetta er mjög bagalegt fyrir alla því
ekki er nóg að skilja málið. Það þarf
að vera hægt að tala það líka.
Ekki er rétt að einblína á galla
heldur líka að líta á kosti prófsins.
Prófið veitir visst aðhald sem nauð-
synlegt er bæði kennurum og nem-
endum. Það eru ákveðin atriði sem
þjálfa þarf nemendur í svo þeir
standist kröfurnar sem gerðar eru til
þeirra. Þrír þessara þátta eru síðan
prófaðir og mikið kapp lagt á að
þjálfa nemendur í þeim. Ef þetta að-
hald sem samræmdu prófin veita
kæmi ekki til væri hætta á að ein-
hverjir þættir fengju minni áherslu
en nauðsynlegt þykir. Það er mis-
auðvelt að kenna þessa þætti og allt
of auðvelt að sleppa því sem erfiðara
er ef enginn eða ekkert er til að meta
árangurinn. Til eru þeir sem halda
því fram að þetta aðhald sé af hinu
verra, þeim séu settar of miklar
skorður með efnisval, þeir geti ekki
gert eins mikið með nemendum sín-
um o.s.frv. Þetta tel ég alrangt. Það
er hægt að gera það sem kennarinn
vill gera með sínum hópum ef hann
aðeins hefur tíma og hugmyndaflug.
Góðar hugmyndir, sem passa
kannski ekki alveg inn í námsefnið
eins og þær koma fyrir, er vafalítið
hægt að aðlaga efninu þannig að þær
verði nothæfar. Eins og einn góður
kennari sagði: „Good ideas should
be adapted not adopted!“
Annað ágæti prófsins er það að
kennarar sjá betur hvernig nemend-
ur þeirra standa sig miðað við nem-
endur í öðrum skólum. Þetta er n.k.
mælikvarði sem nauðsynlegur er
kennurum, sem ekki hafa mikið
samband við aðra kennara í grein-
inni, til dæmis vegna stærðar skólans
og búsetu. Margir kenna einnig aðr-
ar námsgreinar og hafa hreinlega lít-
inn eða engan tíma til að sækja til
annarra enskukennara. Fagkennari
í ensku í litlum skóla úti á landi ein-
angrast óhjákvæmilega faglega séð
og samræmda prófið getur gefið
honum ágætis hugmynd um kunn-
áttu nemenda sinna miðað við aðra.
Ef hann hefði ekki einhvern mæli-
kvarða svipaðan samræmdu prófun-
um velti hann því fyrir sér í tíma og
ótíma hvernig nemendur hans kæmu
út.
Við tungumálakennslu í dag eru
mikið notaðar kennsluaðferðir þar
sem líkt er eftir raunveruleikanum.
Þar læra nemendur fljótlega eitt-
hvað sem þeir geta raunverulega
notað og þeim finnst það mikils virði
og það hvetur þá til þess að læra
meira, til þess að reyna betur, segja
frá flóknari atriðum sem tengjast á
einhvern hátt lífi þeirra o.s.frv. Ef
kennslustundir eiga að endurspegla
raunveruleikann eins og nemendur
þekkja hann, þá verður innihald
prófanna líka að gera það. Námsmat
á jú að endurspegla áherslur í
kennslu og ef innihald prófa er mjög
frábrugðið innihaldi námsefnisins
og nær langt út fyrir reynsluheim
unglinganna, þá hefur það sýnt sig
að nemendur hætta fyrr að reyna ef
þeir rekast á mótstöðu heldur en
þeir annars gerðu. A þetta kannski
sérstaklega við slakari nemendur.
Vil ég taka sem dæmi eyðufyllingar
sem verið hafa fastur þáttur í sam-
ræmdu prófunum. Vorið 1987 fjall-
®BÚNAÐARBANli ÍSLANDS 1
Flutningurerokkarfag _| EIMSKIP 1 Fi mtmd
16