Málfríður - 15.05.1988, Blaðsíða 21

„Megum ekki lokast
inni menningarlega66
— segir Sigurlaug Bjarnadóttir
formaður Félags frönskukennara
„Franskan stendur sig þó nokkuð
vel, þó að ég hafi ekki heildartölur yfir
það. Hún gerir það í Hamrahh'ðarskól-
anum og öðrum skólum sem ég hef haft
spurnir af. Hins vegar eru blikur á iofti
um þriðja málið yfirleitt,“ sagði Sigur-
laug Bjarnadóttir formaður Félags
frönskukennara þegar við ræddum við
hana á dögunum um stöðu frönskunnar
í íslenska skólakerfinu.
„Framgangur þriðja málsins,"
hélt Sigurlaug áfram, „veltur að
miklu leyti á þeirri afstöðu sem Há-
skóli Islands tekur og hverjar kröfur
einstakar deildir Háskólans gera um
tungumálaþekkingu nemenda
sinna. Það eru því mikil vonbrigði
fyrir frönskufólk og aðra, sem stuðla
vilja að sem mestri fjölbreytni í
menntun og menningu að lesa bækl-
ing þann sem nú er dreift til fram-
haldsskólanema og ætlað er að
kynna innra starf H. í. Par leggj a for-
svarsmenn flestra deilda mesta
áherslu á enskukunnáttu en þeim
mun minni á frönsku og þýsku. Enn-
þá er þetta ekki opinber stefna Há-
skólans sem slíks, en ég álít að verði
hann á þessari línu áfram, sé hann á
villigötum".
„Stærri málfélög en við vilja
sporna við fótum“
„Enskan er ríkjandi í almennri
málnotkun í heiminum. Að halda
henni á lofti meira en orðið er, leiðir
aðeins til menningarlegrar einangr-
unar. Stærri málfélög en við, t.d.
Frakkar, vilja sporna við fótum. Pað
er of mikil einföldun að halda því
fram að á ensku séu langflest rit sem
háskólafólki komi að gagni. Það vita
sænsku stærðfræðingarnir sem þurfa
að læra að stauta sig fram úr rússn-
eskum stærðfræðiritum og norsku
raunvísindamennirnir og lögfræði-
nemarnir sem nú fá sérstaka tilsögn í
frönsku áður en þeir útskrifast. Hin-
ir síðarnefndu læra ekki endilega
sérfræðimálið heldur hið almenna
mál sem snertir franskt þjóðlíf.
íslenskir háskólakennarar verða
að vera jafnvíðsýnir og erlendir
starfsbræður þeirra ef við eigum
ekki að missa af lestinni og lokast
inni menningarlega"
„Franskir vísindamenn í
sókn“
Títtnefndir háskólakennarar
mæla fremur með þýsku en frönsku.
Eru það ekki úrelt rök sem stjórna
því að gert sé upp á milli þessara
tveggja tungumála á svo afgerandi
hátt?
„Rökin eru úrelt að því leyti að við
lifum í breytilegum heimi og verðum
að geta hreyft okkur innan annarra
málsvæða en hins germanska. Þýsk-
an er meira notuð hérlendis í dag, en
ekki er þar með sagt að svo verði
áfram. Það hafa heyrst raddir frá ís-
lenskum stúdentum erlendis, þar
sem skorað er á yfirvöld að draga
ekki í land með frönskukennsluna,
enda sé fjöldi nauðsynlegra vísinda-
rita ekki aðgengilegur nema á
frönsku.
Frakkar hafa stórlega sótt í sig
veðrið á raunvísinda- og tæknisvið-
um og rannsóknir franskra vísinda-
manna vekja athygli. Margt bendir
því til þess að við sem aðrar þjóðir
munum sækja nýjungar til Frakk-
lands og þá er betra að vera ekki
orðinn alveg mállaus á franska
tungu.
Að mínum dómi ætti að vera
miklu meira jafnræði milli frönsku
og þýsku en nú er. Þau rök að skipa
þessum tungumálum á tvo aðskilda
bása, - öðru innan húmanismans og
hinum með vísindum og tækni, eru
hættuleg og eiga ekki rétt á sér. Og
þetta „fagidioti“ sem lengi hefur
loðað við vísinda- og tæknimenn er
að mildast að mér hefur heyrst upp á
síðkastið. Eg man að í útvarpsfrétt-
um ekki alls fyrir löngu var sagt frá
viðhorfum Breta í þessum efnum, en
bresk fyrirtæki eru í vaxandi mæli að
gera sér grein fyrir kostum þess að
hafa á sínum snærum starfsfólk með
almennan menntunarbakgrunn.
Þeir telja að sérfræðingar í undir-
stöðugreinum geti lengi bætt við sig
þekkingu í sinni sérgrein, en þörfin
nú kalli á fólk sem hafi alhliða
menntun og hæfileika til samskipta
við sem flestar þjóðir og þekki um
leið til sögu þeirra og siða.“
Lengi býr að fyrstu gerð. Hvers
vegna hefur franska ekki verið
kennd í níunda bekk grunnskólans í
meira mæli en verið hefur?
„Á þessu eru tvær skýringar, að ég
held. Of fáir skólastjórar leggja
áherslu á að fá frönsku sem valfag,
en vilji þeir bæta úr því fá þeir tæpast
kennara. Á málþingi STÍL s.l. haust
kom fram að franska var á skólaár-
inu 1986-87 kennd í tveimur grunn-
skólum landsins af rúmlega tvö
hundruð, Valhúsaskóla á Seltjarnar-
nesi og Holtaskóla í Keflavík. Sam-
anburður við þýskuna er óhagstæð-
ur en hún var kennd í 46 grunnskól-
um.“
„Hver getur annað en látið
hrífast“
Hér gæti fræðsluvarp bætt um bet-
ur. Eru uppi áform um frönsku-
kennslu í sjónvarpinu?
„Ég geri ráð fyrir því. Við höfum
haft slíka kennslu áður og munum
fylgjast grannt með þróuninni.
Þegar ég var úti í Danmörku fyrir ári
21