Morgunblaðið - 07.04.2022, Page 30

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 7. APRÍL 2022
23.995 kr. / St. 36-41
Vnr.: E-800663
ECCO BIOM 2.0
- Flottir strigaskór úr textílefni
og Nubuck leðri
- GORE-TEX vatnsvörn
- ECCO PHORENE millilag sem
veitir aukna mýkt
- ECCO FLUIDFORM innlegg
sem aðlagast fætinum
23.995 kr. / St. 36-42
Vnr.: E-800663
21.995 kr. / St. 36-47
Vnr.: E-800663/4
KRINGLAN - SMÁRALIND - SKÓR.IS
Eltak sérhæfir sig í sölu
og þjónustu á vogum
Bjóðum MESTA úrval
á Íslandi af smáum
og stórum vogum
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Drónar á vegum Fiskistofu flugu yf-
ir grásleppubáta 23. til 29. mars og
hafa allir bátar sem flogið hefur ver-
ið yfir verið staðnir að brottkasti.
Þetta kemur fram í skriflegu svari
Elínar B. Ragnarsdóttur, sviðs-
stjóra hjá Fiskistofu, við fyrirspurn
blaðamanns. Hún segir að enn sé
verið að vinna úr gögnum eftir-
litsins en ljóst sé að um „stórfellt
brottkast er að ræða þar sem
stórum hrygningarþorski hefur ver-
ið kastað“.
Elín segir jafnframt að gera megi
ráð fyrir því að stór hluti þeirra sem
staðnir voru að brottkasti verði
kærðir til lögreglu og hefur matvæl-
aráðuneytinu verið gerð grein fyrir
stöðunni. Drónaeftirlit með grá-
sleppubátum hófst á ný í gær.
Á tímabilinu 23. til 29. mars höfðu
26 bátar hafið grásleppuveiðar og
var flogið yfir 7 báta eða rúmlega
fjórðung þeirra sem eru komnir á
veiðar. Fram kemur í svari Elínar
að flogið var yfir bátana oftar en
einn dag og jafnvel fleiri en eitt flug
á dag. „Var brottkast greint í öllum
flugum. Var 30-90% af öllum þorski
sem kom í net hvers báts kastað, en
nokkuð var um þorsk í gráslepp-
unetum á þessum fyrstu dögum ver-
tíðarinnar. Meðafli í gráslepp-
unetum hefur þó verið að dragast
saman síðustu daga. Stór hluti þess
sem var kastað var stór hrygning-
arþorskur,“ skrifar hún.
300% frávik
Hafrannsóknastofnun gaf út ráð-
gjöf um hámarksveiði á grásleppu-
vertíðinni þann 31. mars og nam
hún 6.972 tonnum. Samhliða ráð-
gjöfinni ítrekaði stofnunin í ráðgja-
faskjalinu að „bæta þurfi skráningu
meðafla og eftirlit með brottkasti
við grásleppuveiðar“.
Spurður um tilefni ítrekunar
stofnunarinnar vegna grásleppu-
veiða svarar Guðmundur J. Ósk-
arsson, sviðsstjóri uppsjávarsviðs
hjá Hafrannsóknastofnun: „Ljóst er
að brottkast á öðrum nytjateg-
undum sem veiðast með grásleppu,
þá aðallega tegundum eins þorski og
skarkola, er töluvert í þessum veið-
um. Sem dæmi má nefna að Fiski-
stofa birti 30 ákærur vegna brott-
kasts í grásleppuveiðum árið 2021.
Eins er hægt að bera saman land-
anir á öðrum afla þegar eftirlits-
maður Fiskistofu er um borð við
aðra báta á sama veiðisvæði, en
töluvert meiri afli annara tegunda
skilar sér í land þegar eftirlitsmaður
er með í för.“
Þá sé einnig ljóst að skráningu
fugla og sjávarspendýra sé ábóta-
vant og skili sér ekki sem skyldi í
afladagbækur, að sögn Guðmundar.
„Þegar meðaflatíðni í veiðiferðum,
þegar eftirlitsmaður Fiskistofu er
um borð, er borin saman við aðrar
veiðiferðir á sama veiðisvæði er
tíðnin yfir 300% hærri þegar eft-
irlitsmaður er með í för. Eðlilegt er
að einhver munur sé á tíðninni, en
þegar hann er svona mikill er ljóst
að víða er pottur brotinn í skrán-
ingum á þessum dýrum í afla-
dagbækur.“
Hann segir jafnframt liggja fyrir
að veiðieftirlitsmenn séu meðferðis í
of fáum veiðiferðum til þess að hægt
sé að gera nákvæmt mat á meðafla.
Þetta endurspeglist í töluverðri
óvissu í mati á umfangi meðafla grá-
sleppuveiða.
Eitt mál vegna loðnuveiða
Spurð um drónaeftirlitið það sem
af er þessu ári svarar Elín að óhag-
stætt veðurfar hafi hamlað eftirlits-
fluginu töluvert, en frá áramótum
hefur áhersla Fiskistofu verið eft-
irlit með uppsjávarveiðum og var
drónum stofnunarinnar flogið bæði
frá varðskipi og frá landi. „Náðist að
fljúga yfir stóran hluta loðnuflotans
a.m.k. einu sinni.“
Þá hafi eitt brottkastmál komið
upp í tengslum við loðnuveiðar auk
þess sem nokkur mál eru í skoðun
hjá stofnuninni hvað varðar skrán-
ingu meðafla, einkum þorsk. Óljóst
er hvaða málalok þau mál hljóta, að
sögn Elínar. Hún upplýsir að brott-
kastmál hafi verið 142 talsins á síð-
asta alamanaksári. „Einu þeirra
lauk með sviptingu veiðileyfis og eru
um 20 þeirra í kæruferli til lög-
reglu.“
Stórfellt brottkast grásleppubáta
- Brottkast uppgötvaðist hjá öllum grásleppubátum sem dróni Fiskistofu fylgd-
ist með - 30 til 90% af öllum þorski hent - LS segir eftirlitið ekki eiga lagastoð
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Eftirlit Drónar fiskistofu hafa staðið fleiri grásleppubáta að stórfelldu brottkasti. Flestir munu sæta kæru.
Elín B.
Ragnarsdóttir
Guðmundur J.
Óskarsson
„Það er skoðun LS (Lands-
samband smábátaeigenda) að allt
frá því að stofnunin hóf notkun á
fjarstýrðum loftförum hafi hún
[Fiskistofa] farið langt fram úr
sjálfri sér án þess að hafa til þess
lagastoð eins og frumvarpið ber
glöggt vitni um,“ segir í umsögn
LS vegna frumvarps ríkisstjórnar-
innar um breytingar á lögum á
sviði fiskveiðistjórnar. Frumvarp-
inu er ætlað að styrkja lagaheim-
ildir Fiskistofu til drónaeftirlits
sem og rafrænnar aflaskráningar
og myndavélaeftirlits.
„Notkun hennar á mannlausum
fjarstýrðum loftförum hefur ein-
kennst af því að um hreina og
klára njósnastarfsemi sé að ræða.
Þannig sótti Fiskistofa um undan-
þágu varðandi flughæð, en í
reglum um fjarstýrð loftför er
skýrt kveðið á um 120 metra há-
marksflughæð. Beiðni Fiskistofu
til Samgöngustofu var að fá að
fljúga sínum loftförum í 200
metra hæð. Beiðninni fylgdi eng-
inn rökstuðningur. Það er skoðun
LS að tilgangur Fiskistofu með
þessari beiðni sé að geta stundað
eftirlitið án þess að viðkomandi
verði þess varir,“ segir í umsögn-
inni.
Landssambandið, sem neitar
því ekki að brottkast hafi átt sér
stað og telur slíkt athæfi „ólíðandi
með öllu“, segir smábáta hafa leg-
ið „vel við höggi“ þar sem þeir
stunda veiðar skammt frá landi í
veðri sem hentar drónaeftirliti vel.
„Ekki er sömu sögu að segja af
eftirliti með togaraflotanum. […]
Stórútgerðinni hefur hingað til
tekist að koma í veg fyrir að eft-
irlitsmyndavélar yrðu settar upp á
því svæði – með tilvísun í per-
sónuverndarlög(!). LS styður
heilshugar að eftirlitsmyndavélum
verði komið fyrir á vinnsludekkjum
ísfisks- og frystitogurum.“
Segja eftirlitið skorta lagastoð
ÓSÁTTIR SMÁBÁTASJÓMENN ANDVÍGIR DRÓNUM
Fiskkaup ehf. gekk frá samningum
um sölu á Kristrúnu RE-177 (eldri)
19. mars síðastliðinn og er sölu-
verðið 17 milljónir danskra króna,
jafnvirði rétt rúmlega 324 milljóna
íslenskra króna. Kaupandinn er
færeyska útgerðin 31.1.2011 Sp/f í
Sandi á Sandey.
Kristrún var smíðuð 1988 í
Tomrefjord í Noregi af skipa-
smíðastöðinni Solstrand Slipp og
Båtbyggeri. Skipið er 47,7 metrar
að lengd, 9 metra breitt og 764,98
brúttótonn. Færeyska útgerðin hef-
ur í áraraðir gert út línuskipið
Sandshavið og er það jafnaldri
Kristrúnar, en þó töluvert minna.
Skráð lengd Sandhavsins er 33,34
metrar, breiddin 7,5 metrar og er
skipið 335 brúttótonn.
Ný Kristrún RE-177 kom til hafn-
ar í Reykjavík 22. nóvember á síð-
asta ári og var nýja skipið sagt
stærra, öflugra og betur búið en
það gamla. Nýja skipið var keypt
frá Noregi og er það töluvert
yngra, enda smíðað 2001. Sú nýja
er 50 metrar að lengd og 11 metrar
á breidd. gso@mbl.is
Söluverð Kristrúnar
324 milljónir króna