Morgunblaðið - 26.11.2022, Blaðsíða 24

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. NÓVEMBER 2022
24
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri: Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Pistill
Var1,5°Cmarkmiðinu
fórnaðviðRauðahafið?
H
raður og öruggur samdráttur
í losun gróðurhúsalofttegunda
með það að markmiði að hætta
notkun jarðefnaeldsneytis er
mikilvægasta verkefni 21. aldar-
innar. Allt annað bliknar í samanburði. Fyrir
liggur að án tafarlausra aðgerða er útilokað að
halda hlýnun jarðar innan við 1,5°C ef miðað
er við fyrstu iðnbyltinguna. Í ljósi þessara
staðreynda var Antonio Guterres, aðalfram-
kvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, ómyrkur í
máli við upphaf COP27 í Egyptalandi.
En niðurstaða 27. fundar aðildarríkja lofts-
lagssamningsins í Sharm El Sheikh í Egypta-
landi gefur ekki tilefni til aukinnar bjartsýni
um að markmiðið um 1,5°C náist. Með jákvæð-
um huga má segja að náðst hafi „varnarsig-
ur“ sem felst í því að ekki tókst að útvatna
árangurinn sem náðist á COP26 í Glasgow í fyrra.
Hamfarahlýnun er „stærsta vandamálið sem stigmagn-
ar öll önnur vandamál,“ var haft eftir Tinnu Hallgríms-
dóttur sem fór fyrir öflugri sendinefnd Ungra umhverfis-
sinna í Sharm el Sheikh. Það er kjarni málsins. Ef ríki
heims ná ekki tökum á hlýnuninni í síðasta lagi árið 2030
er voðinn vís og önnur úrlausnarefni, svo sem afnám
fátæktar og jafnrétti kynjanna, munu verða mun erfiðari
viðfangs. Hætt er við að þeir fólksflutningar sem eiga sér
stað í heiminum í dag verði aðeins upptaktur að langvar-
andi og vaxandi fólksstraumi frá suðri til norðurs.
Hænufet var stigið fram á við með samkomulagi
um loftslagsbótasjóð sem kenndur er við tap og tjón.
Sjóðnum er ætlað að bæta löndum tjón sem
verður vegna afleiðinga hamfarahlýnunar sem
nú þegar eiga sér stað. Höfum samt í huga að
sjóðurinn er enn aðeins texti á blaði og samn-
ingar um útfærslu hans, upphæðir og hverjir
eigi að greiða til hans eru eftir.
Pakistan var í forystu G77-hópsins á
ráðstefnunni í Egyptalandi en það er sam-
starfshópur fátækra ríkja. Eins og flestir
muna lá þriðjungur Pakistans undir vatni í
sumar í kjölfar hamfaraflóða sem rekja má til
loftslagsbreytinga. Það hafði merkjanleg áhrif
á umræðuna og samkomulagið um loftslags-
bótasjóðinn. Evrópuríkin horfast einnig í augu
við að 20 þúsund manns létust í hitabylgjum
sumarsins. Alls staðar má sjá merki hlýnunar-
innar í náttúrunni. Aurskriðurnar á Seyðis-
firði eru nærtækt íslenskt dæmi.
Auður Önnu Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri Land-
verndar, benti á í viðtali við Morgunblaðið að fyrir utan
þá augljósu staðreynd að hætta þurfi bruna jarðefna-
eldsneytis þá þurfi líka að stemma stigu við óhóflegri
neyslu og framleiðslu og ósjálfbærri landnotkun. Það
á ekki síður við hér á landi en annars staðar. Ísland
hefur alla burði til að vera forysturíki í baráttunni gegn
hamfarahlýnun. Við höfum það sem til þarf og erum í
öfundsverðri stöðu meðal þjóða en við verðum að axla
ábyrgð á 1,5°C í samræmi við það.
Þórunn Svein-
bjarnardóttir
Höfundur er þingkona Samfylkingarinnar – jafnaðarflokks
Íslands.
thorunn.sveinbjarnardottir@althingi.is
Grútur á götum
Götuhreinsun
er ekki í
háum metum hjá
borgaryfirvöldum.
Stefnan virðist
vera sú að hreinsa götur einu
sinni á ári, vorhreingerning að
nafninu til, en getur þó dregist
langt fram á sumar.
Þessi tímasetning er ágæt
því á vorin eru göturnar að
koma undan snjó og klaka og
nauðsynlegt að þrífa sand og
möl, sem borin hefur verið á
götur yfir vetrarmánuðina.
En einu sinni á ári er alls ekki
nóg. Nú er veturinn hafinn og
göturnar bera þess merki að
langt er frá síðustu hreinsun.
Þegar þurrt er í veðri er ryk-
ský yfir helstu umferðargötum
og í rigningu ausa
ökumenn yfir
næstu bíla. Utan
á bílum er þykkt
lag af drullu og
nýþvegnir bílar eru ekki hrein-
ir lengi.
Ekki boðar gott að ástandið
sé þegar orðið svona í lok
nóvember og hálft ár eða
meira í að næst verði skolað af
götunum. Vissulega er borgin
á barmi gjaldþrots, en þessi
óþrifnaður hefur verið viðvar-
andi árum saman.
Meirihlutinn í borginni
virðist hafa gert orðtækið á
misjöfnu þrífast börnin best
að sínu með örlitlu tilbrigði:
Á misjöfnu þrífast borgarbúar
best.
Ámisjöfnu þrífast
borgarbúar best}
Óánægja brýst út
K ínversk
stjórnvöld
hafa málað
sig rækilega út
í horn í baráttu
sinni gegn kórónu-
veirunni. Nú síðast
var ákveðið að loka borginni
Zhenzhou vegna nokkurra
smita. Í borginni búa sex millj-
ónir manna og þar virðist nú
vera mikil ólga út af ástandinu.
Komið hefur til uppþota í verk-
smiðjunni Foxconn í borginni
þar sem framleiddir eru snjall-
símar fyrir Apple. Óánægja
starfsmanna í verksmiðjunni er
vegna þess að ekki hafa verið
greiddir bónusar auk mistaka
við að einangra smitaða starfs-
menn frá starfsfélögum sínum.
Mikill fjöldi starfsmanna flúði
verksmiðjuna í liðnum mánuði
vegna smita og átti að ráða nýja
í staðinn. Mikill fjöldi fólks mun
hafa streymt til borgarinnar í
atvinnuleit, en vegna veirusmita
hefur því verið neitað um vinnu,
eða ekki getað hafið störf. Fólkið
hefur verið sett í einangrun og
getur hvorki unnið né farið. Því
hafði verið lofað greiðslum, en
ekki verið staðið við þau loforð.
Hermt var að mörg hund-
ruð verkamenn hefðu boðið
óeirðalögreglu og heilbrigðis-
starfsmönnum byrginn á þriðju-
dagskvöld og hefðu átök staðið
fram á aðfaranótt miðvikudags.
Vitni sögðust hafa séð hvernig
gengið var í skrokk á verka-
mönnum og þeir hefðu legið
sárir eftir.
Í gær bárust myndir af mót-
mælum sem fram fóru í gær-
morgun í Zhenzhou. Sást nokk-
ur mannfjöldi ganga eftir götu í
borginni með kröfuspjöld á lofti.
Fréttaveitan AFP staðfesti að
myndefnið væri frá borginni, en
gat ekki slegið tímasetningunni
fastri.
Fyrir viku mátti sjá myndir
frá borginni Guangzhou þar sem
farandverkamenn í fatafram-
leiðslu mótmæltu
matarskorti eftir
að hafa verið í ein-
angrun á heimilum
sínum í þrjár vikur.
Þar fór allt í háaloft
og voru rifnar nið-
ur girðingar og götuvígi.
Apple hefur sagt fyrirtækið
muni ekki geta annað eftirspurn
eftir snjallsímum af gerðinni
iPhone út af uppnáminu á kín-
verskum vinnumarkaði vegna
aðgerða út af kórónuveirunni.
Ýmis fyrirtæki, sem gert hafa
viðskipti í Kína, eru orðin ugg-
andi vegna ástandsins í landinu.
Xi Jinping hefur nýhafið sitt
þriðja tímabil við völd í kín-
verska kommúnistaflokknum
og Kína. Í valdatíð hans hefur
margt breyst. Landið lokast æ
meir. Xi vill ekki gefa viðskipta-
lífinu frelsi og völd. Allt þarf
að vera undir járnhæl flokks-
ins. Gallar þessa viðhorfs hafa
komið berlega í ljós í kórónu-
veirufaraldrinum. Í þrjú ár hafa
Kínverjar mátt búa við að í
hvert skipti sem veiran skýtur
upp kollinum er sett á útgöngu-
bann í milljónaborgum og öllu
skellt í lás. Fólk hefur verið læst
inni, jafnvel með hengilásum,
matar- og allslaust til að stoppa
pestina. Bólusetningar hafa
verið í skötulíki og sennilega er
aðeins um fimmtungur þjóðar-
innar bólusettur. Kínverjar hafa
greinilega fengið nóg af þessum
aðförum, en stjórnvöld reyna
að fela öll merki um óánægjuna
með því að nefna hana ekki
í fjölmiðlum og kæfa hana á
félagsmiðlum. Ekki er hægt að
verjast þeim grun að stjórnvöld
bregðist enn við smitum með
sama offorsinu og í upphafi
vegna þess að þau óttist að það
sé viðurkenning á að þau séu
ekki óskeikul. Xi kann að hafa
styrkt sig í sessi þannig að hann
hafi öll völd í hendi sér, en óá-
nægjan magnast heima fyrir og
hann grefur undan stöðu Kína.
Kínverjar hafa
greinilega fengið
nóg af hörkunni í
smitvörnum}
tímagistimöguleikum eins og Airbnb
og við vorum að sjá það núna í sumar
að yfir háannatímann þá var nýtingin
mjög há bæði hér á höfuðborgarsvæð-
inu og út um allt land. Ég held að það
sé alveg klárt að markaðurinn ber
alveg þessa aukningu á gistirýmum
hótela til lengri tíma.“
Jóhannes segir að það sé í raun
þörf á auknu gistirými víða á landinu.
„Ekki síst á svæðum sem eru fjarri
höfuðborgarsvæðinu eins og Austur-
land, og þá sérstaklega á Héraði, Ak-
ureyri og þar í kring nálægt þessum
tveimur millilandaflugvöllum okkar.
Svo vil ég líka nefna að það er mikil
þörf á auknu gistirými á Vestfjörðum
þótt það svæði sé að því leyti ólíkt að
þar er ekki millilandaflugvöllur.“
Jóhannes bendir á að það þurfi að
skoða bæði háönnina yfir sumarið
þegar nýting hótelrýma er í hámarki,
en ekki síður vetrartímann. „Áskorun-
in sem við stöndum frammi fyrir er að
minnka árstíðasveifluna enn meira en
okkur hefur tekist hingað til til að nýta
þá innviði betur sem eru til staðar,“
segir hann og bætir við að spurningin
sé ekki síður hvernig Íslendingar ætli
að stýra ferðaþjónustu til framtíðar
svo hægt sé að nýta þá innviði betur
sem til eru og mögulega verði fjárfest í
á komandi árum.
Mikil sóknarfæri framundan
Jóhannes segir mikilvægt að stíla
betur inn á vetrarmarkaðinn en þar
búi mikil sóknarfæri. „En það tekur
tíma að þróa vöruna og koma henni í
markaðssetningu og sölu. Við höfum
í raun náð mjög góðum árangri hér á
landi í því að dreifa álaginu yfir árið
þegar við lítum á landið í heild sinni,
og ýmsir aðilar einbeita sér að vetrar-
ferðum í dag.“
Jóhannes segir að sér lítist bara
mjög vel á erlenda fjárfestingu í ferða-
þjónustu á Íslandi. „Það þarf að vera
metnaður og ásýnd áfangastaðarins,
sérkenni hans og gildi verða að halda
sér vel. Það er ekki sama hvernig
hlutirnir eru gerðir, hvort sem fjár-
festar eru innlendir eða erlendir. Ég
get ekki betur séð en að þeir erlendu
fjárfestar sem hafa komið hingað
séu vel meðvitaðir um þetta svo ég
hef engar áhyggjur af því. Ég tel að
við eigum að fagna því að erlendir
fjárfestar vilji koma inn í íslenska
ferðaþjónustu að einhverju leyti.“
G
istináttum hefur fjölgað
talsvert á síðustu mánuðum
miðað við stöðuna 2019 fyrir
heimsfaraldurinn. Við sjáum
engin merki um neitt annað en að
sú þróun haldi áfram, þótt vissulega
sé erfitt að spá í framtíðina með
fullri vissu,“ segir Dagur B. Eggerts-
son borgarstjóri í Reykjavík en á
fimmtudaginn var kynnt í borgarráði
fyrirhuguð þróun í hótelbyggingum
og fjölda gistinátta næstu ár. „Núna er
búið að ljúka við fjögur stór hótel og
sex önnur eru í pípunum, þau töfðust
vegna Covid-19-faraldursins en eru nú
aftur komin af stað.“
Mikið gistirými hefur þegar bæst
við með komu Granda hótels, Reykja-
vík Edition, Icelandair Parliament og
Hótel Reykjavík Saga eða tæplega
800 herbergi og Dagur segir svipaðan
fjölda bætast við í þeim hótelverkefn-
um sem eru í þróun.
Tengja Ísland við öryggi
Ferðaþjónustan hefur heldur betur
tekið við sér á árinu og eins og greint
var frá gær hafa gistinætur í septem-
ber aldrei verið fleiri. Árið byrjaði þó
ekki jafn vel, en strax í apríl fór mark-
aðurinn að taka við sér og eru júlí og
ágúst líklega stærstu mánuðir í sögu
Reykjavíkur hvað varðar fjölda næt-
urgesta. „Umheimurinn virðist tengja
ferðalög til Íslands við öryggi. Það
hefur verið styrkur okkar og ég á ekki
von á öðru en að það haldi áfram,“
segir Dagur og segir fullt tilefni til að
leyfa áfram hótelbyggingar í Reykja-
vík og þá fjárfestingu sem þeim fylgja
til þess að draga úr þrýstingnum á
húsnæðismarkaðnum sem annars yrði
í gegnum Airbnb.
Markaðurinn ber aukningu
„Þegar verið er að horfa á svona
fjárfestingar er alltaf verið að horfa
til langs tíma. Fjárfesting í gistirými
þarf alltaf að taka mið af því hvernig
þróunin er líkleg til að verða kannski
næstu fimm til tíu árin,“ segir Jóhann-
es Þór Skúlason, framkvæmdastjóri
Samtaka ferðaþjónustunnar. „Ef við
berum saman framboð á gistirými
núna og fyrir faraldur þá erum við
búin að tapa miklu af þessum skamm-
Áskorunin að draga
úr árstíðasveiflunni
Hótel í byggingu eða þróun í Reykjavík Heimild:
Reykjavíkur-
borg
Radisson Red
Miðborg, 191 herbergi
Hyatt Reykjavík
Laugavegi, 160 herbergi
Grand Hotel
Laugardal,150 herbergi*
Fosshotel Baron
Hverfisgötu, 100 herbergi*
Skálafell, 250 herbergi, þróunarverkefni
Kjalarnes, 100 herbergi, þróunarverkefni
*Stækkun
*Stækkun
SVIÐSLJÓS
Dóra Ósk Halldórsdóttir
doraosk@mbl.is
Jóhannes Þór
Skúlason
Dagur B.
Eggertsson