Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1998, Síða 96

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1998, Síða 96
KRISTJÁN B. JÓNASSON andlegu starfi höfundarins, afurð vinnu hans og verksmiðja í senn, efni sem á sér engan platónskan gullfót, enga innistæðu í frummyndaheimi hins „vel skrifaða“ en stendur óstöðugum og síbreytilegum fótum á sínum eigin völtu forsendum. Hún er ekki tjáning sálar í búri; hún er framrás orku, áþekkt því þegar líkamanum er beitt til ásta. Hún rís upp af líkama þess sem ritar eins og væri hún sjálf líkami af líkama og í henni búa eiginleikar sem fæðast af þörfinni til að umbreyta líkamanum og laga hann að eigin vilja, eigin duttl- ungum. Limlesting hins efnislega líkama, umbreyting hans og endurmótun, er á vissan hátt tilraun til að heimta skriftina aftur til baka. í stað þess að fara með skriftina út úr líkamanum fer líkaminn að rita sig sjálfan upp á nýtt. Hann hættir að treysta að textinn millifæri orkuna yfir á nýtt snið en nýtir hana til að endurvinna sig sjálfan. Allir kannast við hve gaman það er að „lesa“ fólk sem hefur lagt natni og orku í að umbreyta sér sjálfu, skjóta í sig málmi, rista á sig myndir, breyta nefi og brjóstum. Það hefur sannarlega „sögu að segja“. Langan bálk um minningar sem ristar voru á búkinn og færðar inn í húðina, ör eftir gaddavír eða vígtennta hunda, skrámur eftir harðhenta elskhuga og ógleymanlega smámynd af birtuspilinu fyrir utan tattústofuna í Amsterdam þar sem heilagur Georg með lensu var ristur í vinstra herðablaðið. Hvílíkt lífshlaup! Hvílík ævisaga sem aðeins verður les- in af næmasta túlkanda, lesanda sem megnar að smeyga sér inn í eyðurnar og hefja þaðan upp eina söguna enn, ekki guðlega merkingu, heldur sögu sem flöktir skamma stund og hverfur svo. Er þetta ekki góð skrift? Hin allrabesta skrift? III Loftið er þunnt á Parnassostindi og gammarnir verða þreyttir af því að anda því að sér. Þeir endast verr til göngu og hafa lítinn mátt til skrifta en mæna dagana langa niður í dalina, niður til borganna þar sem önnur menning en þeirra dafnar í fúlli láglendisstybbunni. Þeir horfa á menjar hennar með lítt duldum viðbjóði og finnst þar fátt til matar enda skortir þar skýru mörkin milli góðs og ills sem að þeirra áliti bera uppi alla menningu. Þeir gæla við þá hugmynd að í hópi þeirra ríki eilíft gullaldarástand og þessi ímyndaða fortíðardýrð gagnast þeim sem mælistika á allt sem ber fyrir sjónir. Mottó þeirra er: „Hvernig hefði Virgill komist hér að orði,“ jafnvel þótt þeir kunni ekki latínu og hafi vart lesið nema hálfa línu eftir skáldið í enskri þýðingu. Þeir þumbast sum sé við og láta eins og úrvalshópur afburðamanna geti enn skorið úr um góða skrift og vonda, fellt afdráttarlausa dóma um bögubósa og brilljansa og kveðið upp úr um muninn þar á með slíkum þunga, að allur al- menningur kyngi munnvatni og lími aftur á sér gúlann. En þeir tala fyrir daufum eyrum. í borgunum eru það ekki Parnassosmenn sem hafa úrslita- 94 www.mm.is TMM 1998:3
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.