Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 10

Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 10
10 Kynlíf Kynlíf Kynlíf Kynlíf Kynlíf Kynlíf Kynlíf Kynlíf Forvitin Rauð er að bessu sinni helquð kvnlif i oq vms- um málum san tengjast þvi. Sjálfsagt er það fólk til sem setur upp stór augu cg spyr: Purfa nú Rauðsokkar líka að skipta sér af kyn- lífi manns? Er það ekki einkamál hvers og eins? Cg er það nokkuð vandamál ? Ekki þarf nena að líta í kringum sig til að sjá að víða er pottur hrotinn i þessum efnum. Þvi álitum við fulla þörf á að ræóa þessi efni cg vekja athygli á aó breytinga sé þörf. Kynfræósla Á Islandi voru fyrst sett lög um kynfræðslu árið 1935. Ekki var almenningi ætluó mikil fræðsla samkvsmt þeim. Læknar einir máttu fræða um getnaðarvarnir, en þó aðeins ef konu stóð hætta af með- göngu og fæðingu. Samt sem áður gerði kennari í Reykja- vík sig "sekan" um, á þessum tima, að fræða nemendur sína um kynferðismál. Hann áleit að hver sá kennari brygðist mjög alvarlega skyldu sinni, ef hann fræddi ekki nanendur sina um kynferðisleg efni cg byggi þá undir aó mæta kyn- ferðislegum háttum. Fyrrr þetta var hann fordæmdur. Eitthvaó hefur breyst til batnaðar síðan þá, en samt vantar mikið á aó kynferðis- fræðsla i skólum sé nægilega skipulögö og fullnægjandi, þrátt fyrir að ýtarleg lög haf i verið sett um þessi efni 1975. Og sú fræðsla san þó fer fram beinist aðallega að getnaðarvöf num og líffræðilegum staðreyrd- um, en minna talað um inni- hald kynlífs og tilfinning- ar í sambandi við það, sem er nauðsynlegur þáttur. Y________-_______- Fyrir tilstilli kirkjunn- iar hefur kynlif lengi vel verið tengt órjúfanlegum böndum viö hjónaband og kyn- lif utan þess fordænt. Þó að ísland haf i nokkra sérstöðu i þessum málum vegna langrar hefðar með óvigða sambúð, þá hefur synd- arstimpillinn haft órviræð áhrif á viðhorf og umf jðllun fólks um þau mál. Eitthvað hefur brotnað uppdr þessum viðhorfum cg óvigó sambúð sjálfsagt mál i dag. En samt er hjónabandið enn álitfnn "réttasti" vettvangurinn fyrir kynlif. Kynlif á Öórum vigstöóvum svo san á milli samkynja fólks er álitió rangt og jafnvel sjúklegt af meirihluta manna. Aukin um- ræða um hcmóseksualisma hef- ur þó megnað að breyta við- horfum margra, eins og sjá má af viðtölunum hér á eftir Ekki má lita á kynhneigð cg kynimynd fólks san fast og óbreytanlegt fyrirbæri, eins og kanur fram i þýðingu á fróðlegri grein um lesbiskar konur hér i blaðinu. ____í___Y__i___2 Oft hefur verið staðhæft að fyrir eins og 10-20 árum hafi átt sér stað kynlifs- bylting. Cg aó tilkcma ör- uggari getnaðarvarna hafi átt stóran hlut þar. Rétt er það að með tilkcmu þerrra opnaðist aukinn mögu- leiki á kynlifi utan hjóna- bands og við það aukið friálslvndi i beim efnum. En hvað meira ? Shere Hite hefur gert viðtæka könnun á viðhorfum og reynslu fcardariskra kvenna og birtir hún niður- stöður sinar i bók san kynnl: er i blaðinu. Þar tekur hún m.a. fyrir "kynlifsbylting- una". Þar kcma fram mjög blendnar tilfinningar til þeirrar byltingar. Flestar konurnar álitu þó að frjáls- ræði cg fræðsla um kynferð- ismál hefði aukist, en marg- ar töldu að það frjálsræði fælist i meira magni, án aukinna gæða, og að sjálfs- ákvörðunarréttur kvenna væri enn fyrir borð fcorinn. Konur hefðu öðlast frelsi til að segja "já", án þess að halda rétti sinum til að segja "nei". Cg viðhorf til kvenna san kynvera hefur ekki breyst mikið. Við.eig- um enn að vera þiggjendur cg ekki taka frumkvæði, samtimis aó ætlast er til að við séum góóir rúmfélagar. Getnaðarvarnir Fræðsla og framboð á getnaðarvörnum er það almenrr hér á Islandi i dag, að hver kjaftur ætti að geta notfært sér þær. En samt viröist það ekki duga. Það sýra tölur un) fóstureyóingar og sd staö- reyrd að enn fæðast óvelkcm- in börn. Hver er orsökin ? Liklega er ein ástæðan sú að mörgum f innst þær getnað- arvarnir san á boóstólum eru óþægilegar og/eða hafa trufl- andi áhrif. P-pillan san átti að leysa allan vanda hefur ekki reynst gallalaus og þær raddir gerast æ há- værari sen vara konur við notkun hennar, vegna hættu á aukaverkunum. Cg þegar hennj sleppir er ekki auóugan gará að gresja. 1 grein sinni lof- syngur Ingibjörg Pétursdótt- ir hettuna. Það er mögulegur valkostur, en jafnframt hlýtur krafan að vera að framleiddar verói fullkcmn- ar cg hættulausar getnaðar- varnir, líka fyrfr karla. Einnig er i fullu gildi krafa Rauðsokkahreyf ingar- Kynlíf er líka pólitík fnnar um ókeypis getnaðar- varnir fyrir alla. Sambúðarform Kjárnaf jölskyldan eða ein- lifi hafa verió þeir valkost- ir um sambdðarform sem hæst hefur borið á urdanfarna ára- tugi. Þefr san við hvcrugan kostinn'hafa sætt sig, af hugmyrdafræðilegum eða öðrum ástæðum, rafa ekki haft úr mörgum möguleikum að velja. Kjarnaf jölskyldan er sú neyslueining san þjóðfélaqið byggir á og hætt er við að hrikta færi all óþyrmilega i stoðum þess, ef f ólk tæki til við meiri samneyslu. Enda verða á vegi þeirra, san vilja stofna til f jöl- býlis, margar hindranir i formi skorts á hentugu hús- næði, eigin arfi frá uppeldi i kjarnafjölskyldum og nei- kvæðum viðhorfum umhverfis. Stefna i f jölskyldupólitik hefur mikil áhrif á samfcúð- arform og svo kynlif i bein- um tengslum þar við. Kanur það skýrt fram i skeleggri ræðu Hjördisar Hjartardóttur san hún flutti 8.mars s.l. og birt er hér i blaðinu. Að_lokum Af ofanjreindu má sjá, eins og sagt var i byrjun, að viða er pottur brotinn og full þörf á umræðu og breytingu i þessum efnum. Við vonum að þetta framlag virki hvetjandi á auknar cg opnari umræðu um kynferðis- mál. Baráttukveð jur, Blaðhópur. f Lífíð er dans á rósum Viðtal við 17 ára stelpu (A), 18 ára strák (B) og 17 ára strák (C) FR: Hvað er kynlif? C: Mer finnst bara fárán- legt að þurfa aó skilgreina það, þvi það vita allir hvað átt er við. FR: En ef þd værir beóinn um hreina skilgreiningu - hvað þa? C: Vaa. Jæja ég vil telja kynlif líkamlega þörf fyrst og framst. A: Ég mundi lika segja það. Það er ekki aó horf- ast i augu, en það er kann- ski að haldast i hendur. C: Það er ekki það sama og vinarhót. FR: Hvað mótar hugmyndir fólks um kynlíf? Er þaó enn sama gamla lumman um að folk lesi Tigulgosann ög önnur þess hattar tima- rit? C,B,A: Ha, hvaó .' B: Nei, varla. C: Ég veit ekki - það er nú til svo mikið af bókum um þetta, sem fólk leitar i, t.d.B Allt sem þú vilt vita um kynlif en hefur ekki þoraó að spyrja.'' Mér finnst þetta vera almennilegar bækur sem gefa rétta mynd. Maöur fær lika aó vita ýmislegt frá eldra og reyndara fólki. FR: Var kynfræðsla skipu- lögð í skolanum hjá ykkur? C: Blaðsiðu 82 var sko sleppt þegar ég var i barnaskóla. En i fyrsta bekk i gaggó vorum vió með ágætan kennara, sem sýndi okkur sænska mynd. Þar var ekki fcara farið svona liffræðilega í þetta heldur meira um tilf inning- ar - ja svona meira al- mennt. B: Kennarinn fór aftur á móti mjög illa meó okkur i fcarnaskóla. Þaó átti sko aldeilis að spyrja og spyrja og taka kennarann i gegn. En hún kcm meó þessar heljarlöngu ritgeró- ir um kynfæri karla og kvenna og við þurftum aó skrifa nióur heilan hell- ing. Ég man hvað allir voru ferlega fúlir yfir þessu A: Þegar ég var i gaggó voru allir ungu kennararnir i gríð og erg aó segja okk- ur frá þessu. Þaö var tal- að um þetta i islensku, dönsku, ensku og svo nátt- úrulega i liffræöi. Þetta hefur nú sennilega verió svolitió yfirborðsleg fræósla. C: Eg man lika aó í lif- fræói í 1.bekk i menntaskól- a kom kennarinn alltaf með bæklinga frá landlækni. Þar átti allt aó vera sem þú vildir vita um lykkjuna, pilluna, smokkinn, o.s.frv. Það voru staflar af bækl- ingum sem hrúgað var á fcoröió hjá manni og bdió mál meó það. Ef maöur spurði um eitthvað þá var svarió: "þaó veróur komiö að þvi seinna." A: Ég held að það séu alveg nógar upplýsingar til fyrir þá sem áhuga hafa á. FR: Hvenær ætti fólk aó hefja kynlíf aó ykkar áliti C: Bara þegar fólk er orð- ið nógu þroskað og vill það sjálft. A: Fólk veróur náttdrulega aó vita hvað það er aó gera. FR: Talið þið um kynlíf ykkar eða kynlif almennt við aðra? B: Ja, jú, ef maöur er með stelpu á föstu, þá tal- ar maóur um þetta við hana. Ég og vinir minir tölum ekki um persónulega reynslu okkar hvorir við aðra, held« ur fcara almennt um þessi mál. C: Þaó kemur fyrir i fram- haldi af þessu almenna að maður komi svona aðeins inn á sin persónulegu mál. Ég held að það fari mikið eftir því hvort maður eigi góöan vin, sem maður getur talað hreinskilnislega vió. A: Ég segi fyrir mig að ég hef aldrei haft neina löngun til að tala um þetta viö aðra. Yfirleitt er þetta bara hlutur sem ég hef haldið dt af fyrir mig. FR: Hvernig reynirðu við? Bi Eg held aó það sé engin ein aóferð. C: Þetta er ekki eins og i Póstinum i Vikunni - "Þd gengur að henni og býó- ur henni upp á næsta skóla- balli." Svona er þetta hjá Póstinum, en þetta er bara ekki svona i alvörunni. FR: Hvernig er þetta þá? C: Þaó er nd þaó. B: Ég mundi segja að þetta kemur fyrst cg fremst meó þvi aó þetta eru einhverjir hópar sem eru mikið saman - klikur. Svo fer fólk bara aó para sig saman. C: Þetta yrði náttúrulega ekki svona, nema báóir að- ilar hefðu áhuga. A: Já, ég held að þetta sé mest svona i klíkum hjá fólki á okkar aldri. FR: Hver á frumkvæðió i svona málum? Cl Ætli það sé ekki bara misjafnt. Ég hugsa þó aö það fari mikió eftir þvi hvor aóilinn hefur meiri reynslu. A: Það getur verið. Ég held að þetta sé ekki eins og áður, þegar gengió var dt frá þvi að strákar ættu að hafa frumkvæóið. Þó getur verið aó enn séu for- dómar gagnvart þvi að stelp- ur taki slikt að sér. FR: Hvað viljiði segja um reynslu ykkar af kynlifi? FTF. 'a bis. 2i

x

Forvitin rauð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forvitin rauð
https://timarit.is/publication/56

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.