Morgunblaðið - 09.09.1976, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 09.09.1976, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 9. SEPTEMBER 1976 mrgmfaU&fa Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri Ritstjórn og afgreiðsla Auglýsingar hf. Árvakur, Reykjavfk. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guðmundsson. Bjorn Jóhannsson. Árni Garðar Kristinsson. Aðalstræti 6, sfmi 10100 Aðalstræti 6, sfmi 22480 Áskriftargjald 1000,00 kr. á mánuði innanlands j lausasölu 50,00 kr. eintakið Kjaramál sjómanna Sjávarútvegsráðherra hefur nú höggvið á þann hnút, sem skapazt hefur I samninga- málum sjómanna, með bráða- birgðalögum um kaup og kjör sjómanna um land allt, á tíma- bilinu 16. febrúar til 15. maí, og auk þess um kjör sjómanna á togurum yfir 500 brúttólestir til 1. janúar næstk. Eins og kunnugt er, hefur öngþveiti ríkt í samningamálum sjómanna, en samningar hafa tvívegis verið felldir, fyrst í einstökum félögum og síðan í atkvæða- greiðslu, þar sem atkvæði voru talin i einu lagi. Hefur þetta valdið mikilli óvissu um kjara- mál sjómanna Nú er það í sjálfu sér ekki nægilegt tilefni til að gripa inn í samningamál á vinnumarkaðnum, að samning- ar séu felldír í launþega- félögum, en hér stendur sér- staklega á. Þátttaka í atkvæða- greiðslum í sjómanna- félögunum hefur verið með eindæmum lítil og það hefur legið alveg Ijóst fyrir, að í raun og veru væri engar ályktanir hægt að draga af þeim at- kvæðatölum vegna sáralitillar þátttöku sjómanna i þeim. Það er hirs vegar óviðunandi, að eng^.n viti í raun og veru hver kjör sjómanna eru og sam- kvæmt hvaða samningum eigi að gera upp við þá og þess vegna var hér um nauðsyn- legar ráðstafanir að ræða. Samningamál sjómanna á þessu ári hafa glögglega leitt í Ijós mikinn veikleika í uppbyggingu sjómannasam- takanna, en sum sjómanna- félög og félagssamtök virðast ekki vera í nægilega lífrænu sambandi við félagsmenn sína. Þetta hefur berlega komið fram í því að formlegri samninga- nefnd sjómanna hefur i raun reynzt ókleyft að ganga með eðlilegum hætti frá samningum um kaup og kjör sjómanna, þar sem samningar, sem samninganefndir hafa undir- ritað, hafa jafnan verið felldir og þátttaka svo lítil að hún gefur enga mynd af raunveru- legri afstöðu sjómanna til þessarar samningagerðar. Þá hefur það einnig hvað eftir annað gerzt að hópar sjómanna hafa tekið kjaramálin i sínar hendur utan hinna reglulegu félagssamtaka sinna. Þetta sýnir annars vegar að uppbyggingu sjómannasam- takanna er ábótavant og jafn- framt gefur þetta glögga mynd af mikilvægi sterkra verkalýðs- félaga. Þá ka'nn það einnig að vera nokkur skýring á þeim erfiðleik- um, sem það hefur verið bund- ið að koma á samningum við sjómenn á þessu ári, að viða- miklar breytingar voru gerðar á hinu svonefnda sjóðakerfi sjáv- arútvegsins snemma í vetur, en eins og menn muna lá sjóða- kerfið undir geysilegri gagnrýni frá sjómönnum fyrir síðustu áramót og með þeim breyting- um, sem gerðar voru á því í vetur, gekk rikisstjórnin mjög til móts við þá gagnrýni sjó- manna. Vel má vera að hér hafi verið um svo flóknar reglur og breytingar að ræða, að af þeim sökum hafi reynzt erfiðara en eila að gera sjómönnum grein fyrir efnisatriðum hinna nýju kjarasamninga og leiðir það hugann að nauðsyn þess að efla mjög fræðslustarfsemi meðal sjómanna um borð í fiskiskipunum, eftir því sem við verður komið, um málefni sjáv- arútvegsins, kjör þeirra sjálfra, markaðsaðstæður erlendis, sem ráða miklu um kjör þeirra, og ýmsa aðra þætti í hags- munamálum sjávarútvegsins. Bráðabirgðalögin byggja á þeim samningum, sem gerðir voru við sjómenn í vetur og vor með þeim viðbótarkjarabæt- um, sem fólust í síðustu undir- rituðu samningum, en þeir byggðust á miðlunartillögu frá sáttanefnd. Það er því á engan hátt hægt að halda þvi fram, að hér hafi verið vegið að sjó- mönnum á einn eða annan hátt, þvert á móti er bráða- birgðalögum þessum ætlað að tryggja kjör þeirra og skapa festu í kjaramálum þeirra. Sú staðreynd, að þrátt fyrir þetta samningsleysi hefurekki komið til almennra verkfalla á fiski- skipaflotanum, sýnir einnig að hugur sjómanna stefnir ekki í þá átt og að óánægja með kjör hefur ekki verið hin raunveru- lega orsök þess, að ókleyft hef- ur virzt að ganga frá kjara- samningum þeirra. Vafalatist munu forsvars- menn sjómannasamtakanna draga réttar ályktanir af þeim erfiðleikum, sem skapazt hafa á þessu ári við gerð kjarasamn- inga og gera ráðstafanir til um- bóta á uppbyggingu sjomanna- samtakanna, sem stuðla að virkari þátttöku sjómanna í þeim ákvörðunum, sem teknar eru hjá sjómannafélögunum um kjaramál þeirra. Sjómenn eiga að þvi leyti til erfitt með að taka eðlilegan þátt í félagsstarfi sjómannafélaganna, að þeir eru svo mjög bundnir við störf sín á sjó úti. En það er ekki vansalaust að forystumenn sjó- mannasamtakanna skuli ekki taka mið af þeim starfsaðstæð- um sjómanna, en fengin reynsla ætti að ýta undir um- bætur á þessu sviði og að starf- semi sjómannasamtakanna verði löguð að breyttum að- stæðum. „Iðnaðurinn getur lyft Grettistökum þjóðinni tilheilla, fái hann aðstöðu til" „ÞAÐ er bjargföst sannfæring mín, að fataiðnaðurinn og aðr- ar greinar framleiðsluiðnaðar- ins geti stóraukið framleiðslu sína og sölu, bæði innan lands og utan, ef séð verður um að þau starfsskilyrði, sem iðnaðin- um eru búin, verði gerð sam- bærileg við þau, sem erlendir keppinautar hans búa við." Þessi voru orð Davíðs Sch. Thorsteinssonar form. fél. ís- lenskra iðnrekenda, við opnun kaupstefnunnar og sýningar- innar „ÍSLENSK FÖT '76" í Laugardalshöll i gær. í ávarpi sinu sagði Davíð einnig að for- svarsmenn iðnaðarins hér á landi hefðu rætt aðbúnað iðn- aðarins undanfarin 50 ár, en árangurinn hefði ekki orðið sem skyldi, hver sem stjórnin hefði verið sem setið hefði að völdum. Hann sagðist ekki vilja trúa því að tregðan í kerfinu væri slik að komi í veg fyrir að ráðamenn þjóðarinnar fengju við hlutina ráðið, þótt margir þeirra hefðu skilið nauðsyn stefnubreytingar. [ ávarpi Davíðs kom fram að iðnaður á íslandi á við mörg vandamál að striða sem hann þó vonaði að úr yrði leyst á þvi ári íslenskrar iðnkynningar sem væri nýlega hafið en sýningin væri fyrsti vottur þess starfs. í þessu sambandi sagði Davíð það vera slæmt að skortur á rekstrarfé handa framleiðslu- iðnaðinum skyldi stuðla að auknum innflutningi og þar með aukningu erlendra skulda. Hann sagði að margar greinar iðnaðarins gætu framleitt meira og á hagstæðara verði en nú, ef þær hefðu nægilegt rekstrar- fé. Hann taldi það einnig vera slæmt að sama útlánaþak skyldi gilda fyrir innflutning fullunninna vara og fyrir inn- lendan iðnað. Þá sagði hann að erlendir keppinautar íslenzks iðnaðar greiddu ekki tolla og söluskatt af vélum sínum og tækjum svo sem íslenzkum iðn- aði væri skylt. Davið Thorsteinsson taldi það ennfremur slæmt að láta iðnaðinn greiða að meðaltali þriðjungi hærri vexti af sínum rekstrarlánum en aðrir undir- stöðuatvinnuvegir þjóðarinnar gera. Auk þessa sagði hann núgildandi söluskattslög hamla framþróun í íðnaði og nefndi máli sínu til stuðnings dæmi úr byggingariðnaðinum. BREYTINGA ER ÞÖRF Vegna starfsskilyrða i iðnaði sem væru ekki þau sömu og erlendir keppinautar byggju við, sagði Davíð islenzkan iðn- að ekki geta greitt starfsfólki sínu jafn há laun og erlendur iðnaðurgetur gert. Taldi Davið að breyta þyrfti aðbúnaði iðnaðarins þannig, að iðnaðurinn nyti: — sömu starfsskilyrða og aðrir höfuð-atvinnuvegir þjóðarinnar — sömu starfsskilyrða og er- lendir keppinautar hans njóta, hver í sínu landi. — sömu starfsskilyrða og út- lendingar njóta á íslandi. í framhaldi af þessu sagði hann íslenzkan iðnað geta lyft Grettistaki þjóðinni til heilla fengi hann aðstöðu til. Ef séð væri um nauðsynlega lagasetn- ingu og framangreind grund- vallaratriði framkvæmd sagðist Davíð sannfærður um að leys-

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.