Morgunblaðið - 19.09.1976, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 19.09.1976, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 19. SEPTEMBER 1976 HUGVEKJA eftirsr. Þóri Stephensen MEÐAL þess, sem athygli vek- ur, þegar komið er inn i hina fornu dómkirkju á Hólum í Hjaltadal, eru myndir, sem mál- aðar eru á neðanverða milli- gerðina milli kórs og kirku- skips. Þær sýna höfuðdyggðirn- ar 12 i konuliki, og standa nöfn þeirra ofan við: Spekin, Rétt- lætið, Hófsemin, Styrkleikinn, Trúin, Vonin, Kærleikurinn, Guðhræðslan, Eindrægnin, Ór- lætið, Hreinlífið og Forsjálnin. Þessar gömlu myndir veita okkur innsýn í fornan hugar- heim, hvernig helstu dyggðir kristninnar voru persónugerð- ar og þannig litið á þær sem raunverulegt lifandi afl í lífi fólksins, afl sem hafði áhrif á það til góðs. Og staðsetníng dyggðanna við dyr hins allra helgasta i hinni öldnu kirkju undirstrikar þá staðreynd, að litið var á þær sem þjóna Guðs, er sifellt vinna í hans þágu. En dyggðirnar voru álitnar fleiri en þær, sem Hólakirkja sýnir. Rússneska skáldið Ivan Turgenjev segir t.d. þá sögu, að eitt sinn hafi Drottinn allsherj- ar boðið dyggðunum til veislu. Þá hittist svo á, að tvær þeirra, sem voru algjörlega ókunnar hvor annarri, settust hlið við hlið. Þetta voru Velgjörðin og Þakklátsemin. Lengri er sagan ekki. Hún þarfnast ekki fleiri orða. Boð- SOLI DEO GLORIA ferð, og hugsunarleysi eða van- þakklæti þeirra 9, sem f óru burt án þess að þakka lækningu sína er f urðulegt. Og þessi eini, sem sneri við til að þakka, hann var ekki Gyð- ingur. Hann var Samverji, mað- ur af þjóðflokki, sem Gyðingar litu niður á. En bæði i dag og á sunnudaginn var erum við minnt á það í kirkjunum, að Jesús f ann meðal þeirra fyrir- myndir, sem hann gerði eilíf ar að gildi. Jesú þótti áreiðanlega ekki vænst um, að þessi Samverji kom aftur og laut honum, held- ur hitt, að hann „lofaði Guð hárri raustu" eða eins og Jesús orðaði það: „sneri aftur til að gef a Guði dýrðina". ar það með því að opna augu okkar fyrir gildi Velgjörðarinn- ar. En hagsæld og velgengni blinda okkur stundum. Tækni- þekking og framfarir færa okk- ur svo mikið, að við höfum vart við að meta það réttilega, og svo verður þetta allt sjálfsagt. Já, þangað til einn daginn, að eitt- hvað kemur fyrir, sem gerir okkur ókleift að njóta þess. Þá verðum við f átæk, kannski mitt í öllum veraldarauðnum, og finnum, að við erum svipað stödd og skáldið sem sagði: „Ég, þessi ölmusumaður, er jafnvel fátækur af þakklæti." Það, sem að er, er það, að Guð er ekki sá raunveruleiki i mannlffinu, sem hann ætti að vera. Við gerum meira að því að tigna verk hans en hann sjálf- an. Við gleymum svo oft „að gef a Guði dýrðina". Ég hóf þessa hugvekju á lýs- ingu mynda I hinum forna helgidómi á Hólum i Hjaltadal. Ég ætla að ljúka henni með frásögn af mynd, sem blasir við, þegar gengið er út úr ann- arri kirkju i Norðurlandi. Yfir innri dyrum hennar er ævagömul rekaviðarf jöl, sem á er letrað skýrum, svörtum stöf- um: SOLI DEO GLORIA, þ.e.: Guði einum sé dýrð. Áður var þessi áletraða f jöl utan á gafli, yf ir kirkjudyrunum, og er nú skapur hennar er nægilega skýr. En hann er Hka napur. Samt er ekki hægt að neita hon- um um þó nokkurn sannleika. Hið mikla skáld málar hlutina að vísu nokkuð dökkum litum og sterkum, en ekki röngum eða f jarstæðukenndum. Vel- gjörðin og Þakklátsemin hafa ekki nærri alltaf átt samleið. Mannkynið hefur lengi haft snöggan blett, hvað þetta snert- ir. Hann var fyrir hendi fyrir einni öld, þegar Turgenjev skrifaði sögur sínar, og hann var lika fyrir hendi, þegar Jesús læknaði hina 10 likþráu menn, sem guðspjall þessa sunnudags segir f rá, og engum getur dulist, að enn er hann ekki horf inn. Þess vegna er saga Lúkasar um þennan at- burð enn lesin og hugleidd. Fyrir elstu kynslóð Islend- inga f dag þarf ekki að lýsa holdsveikinni. Svo algeng var hún hér fram á þessa öld. Þeir.sem yngri eru, þekkja hana varla nema af afspurn. En þarna er ægilegur sjúkdómur á Snöggi bletturinn á Hfi okkar er sá að lita á öll gæði lifsins sem sjálfsögð. í guðspjallinu í dag er f jallað um heilsuna. Við vitum fyrst, hvað góð heilsa er, þegar við missum hana, og jafn- vel það virðist ekki nægja nema tíunda hverjum manni að dómi guðspjallsins. Mér koma lika oft börnin í hug. Allir foreldrar óska heit- ast að eignast heilbrigð börn. Og þegar slfkt rætist, þá er virkilega fyrir mikið að þakka. Sagði ekki sr. Matthias: „Fagurt barn er fundinn sjóður, föðurhendi réttur oss, kennir best, að Guð sé góður, geymi hundrað þúsund hnoss." Ef við getum gert okkur grein fyrir raunverulegu gildi hlutanna, þá breytist afstaða okkar til þeirra. Það er stað- reynd, að við njótum þess bet- ur, sem við vitum, að er ekki sjálfsagt. Þá kemur'pakk- látsemin inn í lff okkar og auðg- svo veðruð orðin, að hinir mál- uðu stafir á henni eru sem upp- hleyptir. Þeir hafa ekki veðrast eins og ómálað tréð f kring. Þetta minnir mig á ófullkom- leik og hverf ulleik alls þess, sem mannlegt er eða jarðneskt, en jafnframt á eilift og óum- breytanlegt gildi alls þess, sem Guði heyrir. Ef við viljum, að lff okkar eignist öruggan grundvöll, þá hljótum við að leita til Guðs. Ef við viljum, að okkar andlegi þroski öðlist eilff verðmæti, þá finnum við þau hvergi nema hjá honum.Ef við viljum læra að þjóna mönnunum i kærleika og auðmýkt, þá skulum við lúta honum, sem gef ur þetta og allt annað, sem til blessunar leiðir. Af því mun leiðaþakklæti og ástúð til mannanna, en jafn- framt staðfesting þess grund- vallarboðskapar, sem Jesús boðar f guðspjalli þessa sunnu- dags, þess sama boðskapar, sem ekki hefur getað veðrast af rekaviðarf jölinni: Guði einum sé dýrð. Höfum kaupendur að eftirtöldum verðbréfum: VERÐTRYGGÐ SPARISKÍRTEINl RÍKISSJÓÐS: Kaupgengi pr. kr. 100.- 1965 2 flokkur 1513 84 1966 1. flokkur 1366.21 1966 2. flokkur 1290.22 1967 1 flokkur 1229.63 1968 1 flokkur 1078.27 1968 2. flokkur 1014.51 1970 1 flokkur 685 41 VEÐSKULDABRÉF: 1 — 3ja ára fasteignatryggð veðskuldabréf með hæstu vöxtum Höfum seljendur að eftirtöldum verðbréfum: VERÐTRYGGÐ SPARISKÍRTEINI RÍKISSJÓÐS: Sölugengi pr. kr. 100.- 516 56 350 00 268 90 1970 2 flokkur 1972 2 flokkur 1973 2 flokkur HAPPDRÆTTISSKULDABREF RIKISSJOÐS: 1973 B 1974 D 1974 E 1976 H VEÐSKULDABREF Sólugengi pr. kr. 100. 326 63 244 14 172 76 1 1 i 64( 6 5%afföll) 4ra ára fasteignatryggð veðskuldabréf með hæstu vöxtum 6 ára fasteignatryggð veðskuldabréf með 1 0% vöxtum 8 ára fasteignatryggð veðskuldabréf með 1 2% vöxtum PJÁRPCirinGARPClAG ÍllflADI HP* Veröbréfamarkaður Lækjargötu 12, R (iðnaðarbankahúsinu) Sími 20580 Opiðfrá kl. 13.00—16 OOalla virka daga I HLADID ORKU VIÐARÞILJUR Slitsterkar, áferöafallegar og auðveldar í uppsetningu Fáanlegar í gullálmi, eik, hnotu og teak. Sérlega hagstætt verð Verð frá fcr> 1080 per fm m.sk. ^TIMBURYERZLUNINVÖLUNDURhf Klapparstig 1, Skeifan 19, Símar 18430 ~ 82544

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.