Morgunblaðið - 03.09.1978, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 03.09.1978, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 3. SEPTEMBER 1978 HUG-VEKJA „. 4 eftir sera Jón Auðuns k IMSææ^liS^ . \ l^kl Æ—fcA Það er lærdómsríkt aö virða fyrir sér tímabil hins lútersk-guöfræðilega rétt- trúnaöar á íslandi. Þaö tímabil skóp tvo einna áhrifamestu afburöamenn íslenzkrar kristni um aldir, höfuösnillingana þá séra Hallgrím og meistara Jón Vídalín. Nálega öll þjóöin næroist trúarlega af höfuöritum þessara af- reksmanna. En þaö er líka önnur hliö á þessu merkilega tíma- bili. Þá var í gildi Stóri- dómur með sínum hrika- legu refsingum fyrir yfir- sjónir, sem nú er litiö allt öörum augum á og marg- ar taldar ósaknæmar á okkar tímum. Og þá var predikaö látlaust í kirkjum landsins, að engin von spjallinu, sem ég hugsaöi út frá í grein minni á sunnudaginn var og öör- um ummælum hans, sem ég minntist þá á, veit Jesús ekki aöra leiö til sáluhjálpar en Guöi þekka breytni, kærleiksríkt hugarfar og hreinan lifnaö. Hvað er að vera hólp- inn, hver er leiðin til lausnar? Um það hefur tvær meginhugmyndir borið hæst. Kenning sú sem til rétt- trúnaðar hefur verið talin, er sú, að sáluhjálpin alger- ist í einu vetfangi fyrir dómsúrskurð Drottins, maöurinn umskapist skyndilega til fullkomins sakleysis, fullkomnunar, sem gildi um alla eilífö. Hin hugmyndin, sem þrátt hef- aldrei raunverulegt sann- færingaratriöi vegna þess aö tekiö er hugsunarlítiö eða -laust því, sem kennt hefur verið án þess að spyrja um röksemdir ritninganna, reynslunnar og skynseminnar. Er þá trúin á Jesú einskis viröi til hjálpræöis? Fjarri fer því. Það er sálfræðilegt lögmál, aö þú ummyndast í ríkum mæli til líkingar við þann, sem þú elskar og tignar. Því er það ómetanlegur ávinn- ingur fyrir hverja mannssál aö tigna Jesú Krist og eiga lífssamfélag viö hann. Þú getur aldrei gleymt hon- um, ef sál þín hefur einu sinni komizt í snertingu viö hann. Þú getur aldrei aftur orðið sáttur viö hið lága Lausnarleiðin gæti veriö sáluhjálpar, nema fyrir friðþægingar- blóð Jesú Krists, ef þeirri kenningu væri játaö í trú. En einmitt á þessu tímabili gekk svo óhugnanleg glæpaalda yfir þjóðina, aö helzt veröur jafnaö til Sturlungaaldar. Athyglis- vert um glæpi og trúar- hugmyndir er dæmi hinnar ógæfusömu sakakonu, Agnesar. Meöan hún beiö í fang- elsi lífláts fyrir hrikalegan glæp, vitjaöi hennar skáldkonan Vatns- enda-Rósa og mælti til hennar þunglega fyrir moröiö á Nathani, sem hún hafði unnað. En Agn- es svaraði: Sálar minnar sorg ei herð, seka Drottins náðar, af því Jesús eitt fyrir verð okkur leysti báðar. Þessi ólánskona átti þá eftir að skírast blóðugri skírn á höggpallinum í Vatnsdalshólum, en dauöahaldi hélt hún í þá kenningu rétttrúnaðarins, að meö blóðfórn sinni hefði Jesús endurleyst þær báðar og goldið þeirra syndasekt. Áreiöanlega hefur mörgum orðið mikill styrk- ur í þessari trú, en vand- séð er hitt, hvernig henni verður fundinn staöur í kenningu Jesú. í guö- ur verið kennd til villutrú- ar, er sú, að undir hand- leiöslu Guös kærleiks- máttar stigþróist sálin gegn um reynslu og lær- dóma margra heima, unz fullkomnun og hálpræöi fáist í ókunnum dýrðar- heimi Drottins í f jarlægri framtíö eftir langa og lærdómsríka vegferð. Hvor hugmyndin er sennilegri, að undur ger- tækrar breytingar gerist á einu augnabliki á ófull- komnum og syndugum manni, eða að til þess aö ná svo háu markmiöi þurfi mannssálin aö ganga langan og strangan hreinsunarveg, langa lær- dómsgöngu um heim af heimi eftir aö jaröneska skólanum lýkur? Þeirri hugmynd hefur spírit- isminn greitt veg víða um lönd, og þróunarkenning- in, sem Darwin varö meg- inhöfundur að, en með- uppgötvari hans aö þróunarkenningunni, Alfred R. Wallace prófessor, gerðist einn af frumherjum sálarrannsóknanna, þótt leiðir Darwins og hans skildi þar. Hvor lausnarleiðin er trúlegri, sennilegri ætti hver aö gera upp viö sjálfan sig. í trúarefnum veröur mönnum margt og Ijóta hafir þú einu sinni lært aö elska og tigna hugsjónir hans. Þú getur aldrei aftur sætt þig við hiö sauruga, svarta, hafir þú einu sinni oröiö lostinn lotningu fyrir hreinleika hans. Þú getur aldrei aftur boriö hatur og hefndar- hug, eftir að hafa orðiö lostinn undrun yfir kær- leika hans. Trúarsamfélag viö hann, ást og lotning andspænis heilagri persónu hans býr yfir mætti til aö umskapa hjarta þitt, ekki aö sjálf- sögöu fyrir skyndilegt afturhvarf, þótt sumum megi þaö veröa til hjálp- ræðis, heldur þannig, að trúin á hann sem lifandi lífssamfélag einangri og uppræti smám saman úr hjarta þínu þaö, sem stendur milli Guðs og þín. Er þaö líklegt, aö slíkt undur sem guðfræöi kallar hjálpræði, gerist á einu vetfangi? Er hitt ekki sennilegra, að lífssamfélag við Krist verði máttugasta afliö til aö umskapa hjarta þitt á langri vegferð þinni og lærdómsleið um marga heima? Fyrirheit N.testam. er, að við eigum að ná „vaxtarhæð Kristsfyll- ingarinnar". Mun þáekki leiðin löng fyrir mig og fyrir þig, lausnarleiðin? Þakkarávarp Okkar dýpstu þakkir til elskulegra barna okkar, tengdabarna og fjölskyldna þeirra. Einnig til elskulegra systkina okkar beggja og tengdafólks, fyrir stórgjafir, samtöl, skeyti, blóm og heimsóknir á níliðnum afmælum okkar, 17.6 og 17.8 sl. Ennfremur vinum og vandamönnum hvar sem er á landinu. Allt þetta gerir manni þetta ógleymanlegt. Þar var yndi og ánægja. Ennfremur þökkum viö börnum og tengdabörnum stórgjafir og alla umsjá á öllu þessu. Afa- og ömmu-, langafa- og l'angömmubörnum sem voru sannir engiar og glöddu okkur með nærveru sinni. Viö biöjum algóðan Guö aö blessa ykkur öll. Kristrún Jonasdóttir Hallgrímur Bogason Nökkvavogi 59 Skóli Emils KENNSLUGREINAR: Harmonika, munnharpa, gítar, píanó, melódíka og rafmagnsorgel. Hóptímar og einkatímar. Innritun daglega. Sími 16239. Emil Adólffsson, Nýlendugötu 41. E gítarnám OG KYHNIR skóla sinn Á KASSETTUM OG BÓK Barnaskólanum í Borgarnesi mánudag 4. sept. frá kl. 8 e.h. Grunnskólanum ó Blönduósi þriöjudag 5. sept. frá kl. 8 e.h. Héraösbókasafninu Saudárkróki miðvikudag 6. sept. frá kl. 8 e.h. Gagnfræöaskóla Siglufjaröar fimmtudag 7. sept. frá kl. 8 e.h. Gagnfræoaskóla Ólafsfjaröar föstudag 8. sept. frá kl. 8 e.h. Oddeyrarskóla Akureyri laugardag 9. sept. frá kl. 2 e.h. Gagnfræoaskóla Húsavíkur sunnudag 10. sept. kl. 2—6 e.h. Gítarar stilltir og athugaðir endurgjaldslaust Þjónusta fyrir alla aldursflokka Innritun í Gítarskóla Ólafs Gauks, Háteigsvegi 6, hefst mánudag 4. sept. Innritað er kl. 5—7 .síðdegis virka daga, sími 27015. Upplýsingasími á öörum tímum er 85752.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.