Morgunblaðið - 09.03.1980, Blaðsíða 14

14
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 9. MARZ 1980
Barist um
ritstjóra-
sætið á
Le Monde
Eftir að kosið hafði verið þrisvar voru tveir eftir með flest atkvæði Jacques Amalric (t.v.) og Calude Julien
en hvorugur hlaut tilskilinn meirihluta.
ÞEGAR nefnd eru þau dagblöð,
sem talin eru best í heiminum, er
aldrei látið hjá líða að geta
franska blaðsins Le Monde. Blaðið
hefur síðustu vikur komist í frétt-
irnar vegna ritstjóraskipta, sem
fyrirhuguð eru. Starfsmenn blaðs-
ins eru meirihlutaeigendur þess og
kjósa blaðamennirnir einn úr
sínum hópi til starfans. Skilyrði
er, að sá fái 60% atkvæða eða
meira. Þegar hefur verið kosið
einu sinni og hlaut þá enginn
tilskilinn meirihluta og verður
kosið að nýju eftir tæpa þrjá
mánuði.
Bráðabirgðaríkisstjórn de
Gaulle hershöfðingja fól 11. des-
ember Hubert Geuve-Méry, sem
fjallaði um alþjóðamál við blaðið
Le Temps, en ekki þótt hafa staðið
sig nógu vel undir hernáminu, að
stofna nýtt virðulegt blað. Síðan
hefur vegur og virðing Le Monde
vaxið stöðugt. Beuve-Méry, sem
var 42 ára, þegar hann stofnaði
blaðið stjórnaði þvi með styrkri
hendi þar til 1969, þegar hann fól
Jacques Fauvet ritstjórnina án
þess að spyrja kóng eða prest. í
augum blaðamannanna við Le
Monde var Fauvet talinn réttmæt-
ur erfingi ritstjórastólsins en
jafnframt hefur verið litið á hann
sem einskonar tákn þess dvínandi
veldis, sem vegið var að í stúenta-
óeirðunum 1968.
Hvort vilt þú
eða
krónu
Dodge Aspen
og Volaré Premier '80
PLYMOUTH VOLARÉ PREMIER og DODGE ASPEN 1980 eru hlutfallslega einhverjir
ódýrustu lúxusbílar, sem hér eru á boðstólum. Mundu aö þegar þú velur þér bíl þá segir verðið
ekki alla söguna. T.d. er ódýr bíll ódýr af því að framleiðandinn sparar allt efni sem í smíðina
fer — stálið er þunnt, lakkið ódýrt og endingarlítið, vélin endist ekki lengi og verðbólgan skilar
sér ekki í endursöluverðinu. Vandlátir velja sér þess vegna bílinn sem endist vel og heldur
endursöluverðmætum í ólgusjó verðbólgunnar. Viðhald á ódýrum bíl byrjar oftast á fyrsta ári,
en amerískur bíll hefur nánast ekkert viðhald a.m.k. fyrstu 3 árin. Amerískar vélar endast
a.m.k. í 500 þús. km akstur, þ.e.a.s. ef eigandinn er ekki trassi. Sömu sögu er að segja um
sjálfskiptinguna, vökvastýrið og aflhemlana — allt endist þetta og endist, enda er upphafs-
kostnaðurinn ekki sparaður til að halda niðri verði. Ekki má gleyma því að 6 cyl. 3,7 lítra vélin
eyðir í blönduðum akstri aðeins 13.9 I. pr. 100 km samkvæmt upplýsingum verksmiðjanna.
Ef þú ætlar að fá þér nýjan bíl í ár, þá skaltu athuga hvort þú sért ekki betur settur með
gullkrónu heldur en krónu.
Verð á Volaré Premier og Aspen S/E deluxe með sjálfskiptingu, vökvastýri, afhemlum,
3,7 lítra vél og öðrum lúxusbúnaði er sem hér segir:
2 dr. kr. 8.511.965.-. 4. dr. kr. 8.823.089.-ogstation kr. 9.073.838
miðað við gengi pr. 1.3/80.
Gerðu verðsamanburð við kunna evrópska og japanska bíla og þú kemst að raun um að bestu
kaupin eru Plymouth Volaré Premier og Dodge Aspen S/E 1980.
CHRYSLER
ö ^ökull hff.
SUOURLANDSBRAUT 10. SÍMAR; 83330 - 83454 Ármúla 16 - H4366
nnr
Luiil
Blaðamennirnir við Le Monde
stofnuðu með sér félag 1951 um
eignaraðild að blaðinu og smátt og
smátt hefur það eignast 40%
hlutafjárins. Þeir hafa þannig
neitunarvald um helstu meirihátt-
ar ákvarðanir. Engin ákvörðun er
jafn mikilvæg í rekstri blaðs og
ráðning ritstjóra þess og við Le
Monde er ritstjórinn ekki aðeins
ráðamestur um efni blaðsins held-
ur fer hann einnig með mikið vald
við rekstrarstjórn þess. Aðrir lyk-
ilhluthafar í blaðinu — starfs-
menn á öðrum deildum þess en
ritstjórninni — samþykktu, að
blaðamennirnir einir gætu valið
ritstjórann. En jafnframt var það
sett sem skilyrði, að ekki dygði
einfaldur meirihluti heldur 6%
atkvæða.
I hópi blaðamannanna var eng-
inn sjálfkjörinn til að taka við af
Jacques Fauvet. Síðan í október
1978, þegar hann fór fram á að fá
að starfa í 3 ár enn áður en hann
léti af störfum fyrir aldurs sakir,
en Fauvet er fæddur 1914, skiptust
menn í tvo hópa um þau tilmæli.
Fauvet fékk aðeins stuðning 56%
atkvæða til að halda áfram til
ársins 1982. Síðan hefur hörð
valdabarátta verið háð meðal
blaðamanna Le Monde um rit-
stjórasætið. Fimm menn voru
útnefndir Jacques Amaric, 41 árs,
erlendur fréttastjóri, André Fon-
taine, 59 ára, yfirmaður ritstjórn-
arskrifstofunnar, Jacques Decor-
noy, 42 ára aðstoðarmaður Font-
aines, Claude Julien, aðalritstjóri
Le Monde diplomatique, sem er
sérútgáfa um alþjóðamál, er kem-
ur út einu sinni í mánuði, og
Jeanmarie Dupont, 41 árs, sem dró
sig strax í hlé.
Útbreiðsla Le Monde er mikil,
tæplega 440 þúsund eintök og það
er þriðja útbreiddasta blað
Frakklands á eftir Quest-France
og France-Soir. Blaðið er mjög
þungt aflestrar, sem er óvenjulegt
um síðdegisblöð. Fréttirnar eru
fremur eins og greinar, þar sem
áhrif atburðanna eru vegin og
metin af miklum lærdómi. Engar
fréttamyndir birtast í blaðinu,
aðeins örfáar teiknimyndir tengd-
ar fréttum. Það er mjög skipulega
umbrotið og unnt að ganga að
hverjum hlut á vísum stað undir
aðalfyrirsögnum, sem skipta
síðunum milli heimsálfa og efn-
isþátta. Menn lesa ekki Le Monde
til að fylgjast með dægurmálum
heldur til að sjá framvindu heims-
málanna og sjá ítarlegar frásagn-
ir af öllum mikilvægustu pólitísku
og menningarlegu atburðum í
Frakklandi. Til dæmis eru allir
sjónvarpsþættir, þar sem forseti
Frakklands birtist, prentaðir
orðréttir í blaðinu næsta dag.
Eins og eðlilegt er um jafn.
áhrifamikinn fjölmiðil eru menn
ekki á einu máli um efnistök hans.
Telja margir, að blaðið hafi færst
til vinstri undir stjórn Jacques
Fauvet, sem hefur til dæmis stutt
Francob Mitterand frambjóðenda
sósíalista í forsetakosningum
gegn Valery Giscard d’Estaing. En
alla tíð hefur Le Monde höfðað
mjög til vinstri sinnaðra mennta-
manna í Frakklandi. I nýlegri
grein í franska vikuritinu L’Ex-
press segir Raymound Aron, að
helsti vandi Le Monde nú um
stundir sé sá sami og vinstri
menntamanna, það er að móta sér
stöðu eftir að franski kommún-
istaflokkurinn hefur aftur horfið í
faðm Moskvuvaldsins og Sovét-
menn hernámu Afganistan.
Gengið var til ritstjórnarkosn-
inganna 24. febrúar síðastliðinn
og í þriðju umferð þeirra varð
niðurstaðan sú að Claude Julien
hlaut 51% atkvæða en Jacques
Amalric 44%. Hvorugur þeirra
náði sem sé 60% markinu, sem var
skilyrði fyrir ráðningunni. í kosn-
ingunni skiptust menn að nokkru í
fylkingar eftir pólitískum línum.
Julien er vinstri sinnaður og hafa
verið tíunduð dæmi úr le Monde
diplomatique undir ritstjórn hans,
sem talin eru sína, að ekki sé gætt
þar óhlutdrægni í fréttavali. Am-
alric, sem í fjögur ár var fréttarit-
ari blaðsins í Moskvu, hefur verið
ómyrkur í máli um Sovétríkin:
Líkur eru taldar á, að hvorugur
þessara tveggja manna geti náð
meira fylgi en þeir hafa nú fengið
og því verði leitað nýrra nafna til
framboðs. Kosningabaráttan mun
því geysa áfram á ritstjórnar-
skrifstofum Le Monde næstu vik-
urnar en blaðamennirnir hafa lýst
því yfir, að þeir ætli ekki að afsala
sér réttinum til að kjósa sjálfir
yfirmann sinn. Formaður sam-
taka þeirra hefur sagt, að hann
muni segja af sér, ef brugðið verði
út af þeim leikreglum, sem settar
hafa verið.
Bj. Bj.
Dagur Ekkna-
sjóðsins er í dag
SÍÐAN 1944 hefur Ekknasjóður
íslands haft fjársöfnun á öðrum
sunnudegi í mars. Þessi fjáröflun-
ardagur er því í dag. Verður leitað
eftir fjárframlögum við guðsþjón-
ustur í dagsins í kirkjum landsins
í dag. Sjóðinn stofnuðu sjómanns-
hjón árið 1944. Gáfu þau sem
stofnfé áhættuþóknun mannsins,
sem þá var í siglingum.
Síðan hefur sjóðurinn árlega
styrkt bágstaddar ekkjur. Þrátt
fyrir félagslega forsjá eru margar
ekkjur til sem þurfa á hjálp að
halda og hefur Ekknasjóður
íslands getað veitt mörgum
þeirra iið í tímabundnum erfið-
leikum.
Gjöfum til sjóðsins skal vin-
samlega koma til presta landsins
eða Biskupsstofu, Klapparstíg 27,
Reykjavík. Sömu aðilar taka á
móti styrkbeiðnum.
í stjórn sjóðsins eru: María
Pétursdóttir, form. Kvenfélaga-
sambands Islands, biskup, dr.
Sigurbjörn Einarsson, Björn Ön-
undarson, tryggingaryfirlæknir,
Margrét Hróbjartsdóttir, safnað-
arsystir, Guðný Gilsdóttir, frú.