Morgunblaðið - 18.07.1982, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 18.07.1982, Blaðsíða 2
50 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 18. JÚLÍ1982 I leiðinni Iáraraðir hafa menn haldið að hver væri síðastur fyrir Brésnef forseta Sovétt. Reglulega berast fréttir vestur yfir um bága heilsu forsetans: Hann á að þjást af krabba- meini í kjálka, hjartasjúk- dómi, liðabólgum, hvítblæði, þvagsýrugigt, þembu og vöðvarýrnun með lömunar- einkennum, svo fátt eitt sé tal- ið. En Brésnef þraukar. Nú þykjast þó Sovétt-fræðingar þess vissir að komin séu lokin í stjórnartíð hans: Það blikar orðið í hnífana: KGB-foring- inn, Andropov er kominn í gott færi við stólinn! Brésnef dauður. Bihdan mistök" starandi útí blámann: gamall maður, hrörlegur, breyskur. I annarri jarðarför nokkru síð- ar sást hann vatna músum. Og stuttu seinna komst sá orð- rómur á kreik, að væri raunverulega Sovétt-fræðingurinn Nahaylo segir að slík séu ekki slysni, heldur skipu lögð í æðstu stöðum í pólitísk um tilgangi. Galina, hin 53ja ára dótt- ir Brésnefs, var ná- kunnug „Tataranum Boris" og Anatoly Koleavtoe, Sovétt- fræðingar telja að lokin séu komin í stjórnartíð Brésnefs; það blikar orðið í hníf- ana... étta og Vesturlandamanna á læknasviðinu — og má kalla að þau skipti séu öll á eina lund: Vestrænir gefendur og Sovéttar þiggjendur. Tíðast fara Sovéttar mjög leynt með heilsufar ráðamanna sinna, nema það vissu allir að McGehee Harvey, læknapróf- essor við John-Hopkins- háskólann, var á sínum tíma eins konar hirðlæknir Krúsj- ofs. Einhverju sinni sendu Sov- éttar eftir bandarískum lækni einum, sem vann að merki- legum tilraunum á tilteknu sviði læknisfræðinnar. Hann fékk hinar bestu móttökur í Moskvu, og starfsbræður hans þar tóku að sýna honum sov- éskt „tilfelli". En það tilfelli var í ítarlegum skýrslum og röntgenmyndum, og sá banda- ríski fékk ekki að sjá sjúkling- inn fyrr en eftir nokkrar for- tölur. Þá var hann dreginn fyrir mann, sem virtist all- miklu brattari, en rannsóknir sovésku læknanna gáfu til kynna! Knaus hefur eftir bandaríska lækninum, sem óskaði nafnleyndar: „Ég komst aldrei að því, en ég er viss um að „sjúklingur- inn" var bara venjulegur verkamaður, og ég efa stór- lega, að Sovéttarnir hefðu lagt á sig allt ómakið og alla leynd- ina einungis vegna hans. Nei, ég er sannfærður um að hér átti háttsettur maður hlut að máli!" Gamalmennin í Kreml — vestræn lyf halda í þeim líftórunni Ekki alls fyrir löngu birt- ist háðsk ádeilugrein í tímaritinu Avrora í I^eníngrad. Greinina skrifaði Viktor Golyavkin, háðfugl í Sovétt, og þótti hún tíðindum sæta, því tímaritshefti þetta var helgað 75 ára afmæli Brésnefs. Golyavkin segir sögu af „frábærum" rithöf- undi nokkrum, sem „heldur áfram að lifa og öllum til undrunar leiðir ekki einu sinni hugann að því að deyja!" Goly- avkin lætur í ljós þá einlægu von sína, að þessi „afburða- maður" ljúki verkum sínum í snarhasti og taki sér sæti, sem allra fyrst, við hlið Balzacs, Dostoyevskis og Tolstoys í öðrum heimi. Vestrænir fræð- ingar í Sovétt voru ekki lengi að leggja saman tvo og tvo; Brésnef er nefnilega „frábær" rithöfundur með Sovéttum og hefur meðal annars fengið Leninverðlaunin fyrir endur- minningar sínar! Sovéska sjónvarpið gerir sér jafnan far um að sýna forseta sinn sem hressilegastan, þó hann gangi ekki heill til skógar, en tvíveg- is hefur brugðið útaf þeirri venju á þessu ári. Þegar Sus- lov var jarðaður í janúar sl., birtust myndir af Brésnef forstjóra fjölleikahúss Sovétta — en þeir voru svindlarar miklir og sitja nú á fangabekk. Sá sem gekk næst Andropopov í tignarstiganum í KGB, Sem- en Tsvigun, vildi á sínum tíma handtaka þessa menn báða, en Suslov afstýrði því, svo hneykslið kæmist ekki í há- mæli. í kjölfar þess stytti Tsvigun sér aldur, og hvorki Brésnef né Suslov skrifuðu undir minningarorð um hann í Izvestia 22. janúar sl., sem er þó vani, þegar svo háttsettur embættismaður hrekkur upp- af. Nokkrum dögum síðar var Suslov sjálfur allur, og á með- an Brésnef syrgði félaga sinn, lét KGB til skarar skríða og handtók „Tatarann Boris" og stuttú seinna einnig Kole- vatov. Fundust á heimili hins síðarnefnda miklir fjársjóðir: demantar og erlendur gjaJd- eyrir að verðmæti milljón bandarískra dollara. Þar að auki er Juri, sonur Brésnefs, undir smásjá KGB. Orðsporið segir hann hafa dregið sér fé og misnotað opinbera sjóði sem aðstoðar- viðskiptamálaráðherra. Þess- ar fregnir munu þó ekki stað- festar, en ljóst er þó, að höggvið hefur verið nærri Brésnef. Sú dýrðlega mynd sem jafnan hefur verið sýnd í Sovétt af leiðtoganum er ekki söm og áður og því eðlilegt að menn spyrji hvað sé að gerast. Víst pykir að Andropov, KGB-foringinn, hafi staðið á bak við þessa aðför að Brésn- ef, enda hefur hann nú fengið stöðuhækkun í kjölfarið og er þessa stundina, sem fyrr segir, talinn líklegastur eftirmaður hans. Vísbendingarnar eru ýmsar fleiri um að nú taki að styttast forsetalíf Brésnefs, og þykir sérfróðum mönnum um Sov- étt, að framgjarnir foringjar í þessu dýrðarríki kommúnism- ans bíði þess nú með óþreyju, að Brésnef syngi sitt síðasta. Þeir eru líka margir á Vesturlöndum, sem ekki myndu syrgja Bréfsnef dauðann, fremur en aðra kommúnistaleiðtoga. Samt eru það Vesturlandamenn sem í rauninni halda líftórunni í gamalmennunum í Kreml. Meðalaldur Sovéttleiðtoga er um 70 ár — og Stephen Const- ant skrifaði eitt sinn um það pistil í Sunday Telegraph, hvernig vestræn lyf héldu líf- inu í þeim gamlingjum. Leið- togar Sovétta búa við ein- hverja fullkomnustu heil- brigðísþjónustu, sem völ er á hér í heimi, og sú þjónusta byggist á vestrænum tækjum og lyfjum. Háttsettur læknir í Sovétt, lét eitt sinn svo um mælt við bandarískan starfsbróður: „Ég hef fylgst með Brésnef forseta í sjónvarpi og á opin- berum mannamótum. Hann stendur sig eins og hetja. Satt best að segja, er ég steinhissa að kallinn skuli enn standa í báðar fætur. Ef þú hefðir spurt mig árið 1970 og beðið mig að spá um lífdaga hans, hefði ég ekki hikað við að full- yrða, að hann yrði steindauður innan árs." En alltaf lifir Brésnef og það er fyrir vestræna hjálp. Hann gengur nú fyrir hjarta- gangráði, smíðuðum að banda- rískri fyrirmynd og færustu læknar í Bretaveldi hafa leiðbeint starfsbræðrum sín- um sovéskum um lyfjagjöf til forsetans, svo hann megi nú tóra sem lengst. Þannig leggj- ast Vesturlandamenn á eitt, að halda lífinu í Brésnef gamla, sem jafnvel félagar hans í æðstu stjórn Kommúnista- flokksins eru orðnir fullsaddir á og bíða óþreyjufullir eftir að gefi upp öndina. William A. Knaus, virt- ur læknir í Banda- ríkjunum, hefur sent frá sér bókina Inside Russian Medicine. Þar segir hann nokkuð af samskiptum Sov- En það er semsé ekki útí bláinn að fullyrða, að ef vestræn læknishjálp hefði ekki borist austurfyrir, væri Brésnef kannski dauður fyrir tíu árum. Hvað hefði þá orðið um Angóla, Eþíópíu, innrás Víetnama í Kambódíu, aukin ítök Sovétta í Mið-Ame- ríku, Afghanistan og Pólland? Vísast hefði ekkert breyst um landvinningastefnu Sovétta. Stephan Constant, sá er skrif- aði pistilinn í Sunday Tele- graph finnst það orðinn fýsi- legur mótleikur gegn komm- únismanum, að taka fyrir alla læknishjálp austuryfir! Gleymum ekki, segir Const- ant, að meðalaldurinn í Kreml er 70 ár og það er sýnt að kall- ar þar á bæ gerast ekki deigari með aldrinum. Og gleymum ekki heldur því, að hin dýra vestræna læknisaðstoð, fer ekki til verkamannsins í Sov- étt, heldur beint til aðalsins í Kreml. Og ef einhverjum fyndist það siðferðilega rangt, skrifar Stephan Constant í lok greinar sinnar, að neita gamalmennum kommúnism- ans um læknishjálp, þá skal rifjað upp, að sjálfur Hippó- krates neitaði á sinni tíð Persakóngi um læknishjálp! Ég er fæddur í heiminn til að lækna landa mína, ekki fjandmenn þeirra, á höfundur lækniseiðsins að hafa sagt. Jakob F. Ásgeirsson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.