Morgunblaðið - 18.07.1982, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 18.07.1982, Blaðsíða 12
60 MORGUNBLAÐID, SUNNUDAGUR 18. JÚLÍ 1982 „Það má segja að íslenzkur rafeindaiðnað- ur hafi fyrst komist á skrið fyrir framtak nokkurra fyrirtækja fyrir nokkrum árum. Opinber aðstoð við þessa starfsgrein hefur ekki verið veruleg til þessa heldur hefur hvert einstakt fyrirtæki orðið að bjargast að miklu leyti á eigin spýtur. Þegar tekið er tillit til þess hve skilyrði til iðnframleiðslu af þessu tagi eru erfið hér á landi hJýtur árang- ur einstakra fyrirtækja að teljast mikill, þar sem íslenzkur rafeindaiðnaður hefur náð því marki að verða útflutningsiðnaður og hefur þegar lagt sitt af mörkum varðandi tækni- væðingu og hagræðingu í atvinnuvegum okkar. Það er engum blöðum um það að fletta að þessi starfsgrein á mikla framtíð fyrir sér. I skýrslu Rannsóknaráðs, sem út kom 1979 um rafiðnað, er þess t.d. sérstak- lega getið að á Vesturlöndum væri nú talið að rafeindaiðnaður væri sá iðnaður sem ætti hvað mesta vaxtarmöguleika. Stefán Guðjohnsen, framkvæmdastjóri Rafís hf., og Eyjólfur Gíslason, rafueknir. Fyrir framan þá á borðinu er yfirstraumsliði, sem lokið hefur verið við samsetningu á hjá fyrirtækinu. Stefán heldur á neyðarstöð fyrir gúmmí- björgunarbáta, sem Rafis framleiðir, en Eyjólfur er með raðeiningu úr sama Ueki. Iðnþróunaráætlun fyrir íslenzkan rafeindaiðnað — markviss uppbygging á 5 árum Skortir iðngrundvöll og framleiösluþekkingu Því er hins vegar ekki að neita að á þessu sviði hafa íslendingar dregist hættulega mikið afturúr miðað við nágrannaþjóðirnar. Rafeindaiðnaður er háþróaður iðnaður sem byggir að verulegu leyti á öðrum iðngreinum s.s. fín- málmiðnaði og hefðbundnum rafmagnsiðnaði. Því má segja að okkur Islendinga skorti raunveru- lega iðngrundvöll til fjöldafram- leiðslu flóknari rafeindatækja, þannig að þau verði samkeppnis- fær við hliðstæða framleiðslu er- lendis. Þennan iðngrundvöll verð- um við að efla af ráði og dáð eigi rafeindaiðnaðurinn hér að geta blómstrað eins og í öðrum löndum. Þá skortir okkur mjög reynslu og þekkingu varðandi fjöldafram- leiðslu rafeindatækja. Við getum ekki hafið framleiðslu hér að nokkru marki án þess að hafa þessa þekkingu og verðum að afla okkur hennar eftir öllum færum leiðum. Nágrannaþjóðir okkar hafa allar tileinkað sér þessa reynslu með áratuga starfsemi á þessu sviði og eru reiðubúnar að veita okkur hlutdeild í henni, þó það verði að sjálfsögðu ekki alveg útgjaldalaust af okkar hálfu." Stefán Guðjohnsen, fram- kvæmdastjóri Rafís h.f., er for- maður fjögurra manna vinnuhóps sem starfar nú á vegum undirbún- ingsfélags rafeindaiðnaðarins að því að koma saman iðnþróunará- ætlun fyrir íslenzkan rafeindaiðn- að, en verkefnisstjóri áætlunar- gerðarinnar er Jón H. Magnússon, rafeindaverkfræðingur. Helztu rafeindafyrirtæki landsins standa að baki þessarar áætlunargerðar en þau eru: Framleiðni sf., Reykjavík, Óðinn, Vestmannaeyj- um, Póllinn, ísafirði, Rafís hf., Reykjavík, Rafgagnatækni, Reykjavík, Sameind hf., Reykja- vík, Tæknibúnaður hf., Reykjavík, Örtækni, Reykjavík og Ortölvu- tækni sf., Reykjavík. Þessi fyrir- tæki stofnuðu fyrir skömmu Sam- tök rafeindaiðnaðarins og hafa nokkur fleiri fyrirtæki þegar sótt um inngöngu í þessi samtök. 011 fyrirtækin eru einnig félagar í Samtökum rafiðnaðarfyrirtækja (SRF). Starfshópurinn hefur þegar komið saman drógum að iðn- þróunaráætlun fyrir rafeindaiðn- aðinn og byrja ég á því að spyrja Stefán á hvaða meginhugmynd þessi áætlun byggi. 4 meginþættir iönþróunaráætlunar „Það má segja að áætlunin byggi á fjórum meginþáttum og teljum við heppilegast að hún verði framkvæmd í áföngum á 5 árum," sagði Stefán. „Nú er það svo að á öllum hinum Norðurlönd- unum hefur tekist að byggja upp sterkan rafeindaiðnað, og hafa t.d. Finnar tekið mikið þróunarstökk á þessu sviði síðasta áratuginn. Við gerð þessarar áætlunar höfum við grandskoðað hvernig hin Norður- löndin hafa byggt upp sinn raf- eindaiðnað og reyndar notið að- stoðar sérfræðinga þaðan við gerð hennar. Þó þessi áætlun sé að vísu ekki fullmótuð tel ég víst að þessi fjórir meginþættir verði uppistaða hennar; Stofnun óháðrar rann- sókna- og þjónustustofnunar, sem starfa mun í nánum tengslum við rafeindafyrirtækin, margháttuð efling iðngrundvallar sem nauð- synlegur er til fjöldaframleiðslu rafeindatækja, efling á sviði markaðsleitar og markaðskann- anna fyrir rafeindafyrirtækin og loks efling framleiðslufyrirtækis, sem þegar er vísir að, er gæti tekið að sér fjöldaframleiðslu í miklu magni á samsetningu raðeininga. Óháð rannsókna- og þróunarmiöstöð Það sem e.t.v. er hvað brýnast af þessum verkefnum er stofnun rannsókna- og þjónustumið- stöðvar sem starfa myndi í tengsl- um við rafeindafyrirtækin. Reynsla erlendis sýnir að slík stofnun er nauðsynleg til að veita fyrirtækjunum aðstoð á sérsviðum við hönnun einstakra tækja, en þó sérstaklega til að sjá um hönnun prufutækja sem gerð hafa verið af einstökum aðilum og koma þeim á fjöldaframleiðslustig. Einingarnar i ynrstraumsliðann eni fjórar. Á myndinni sést inn í eina þeirra og lengst til vinstri er ólóðuð prentrás. Rætt við Stefán Guðjohnsen, framkvæmda- stjóra hjá Rafís hf. Almennt gera menn sér líklega ekki ljóst hversu mikill munur er á prufutæki sem hugvitsmanni hefur tekist að koma saman, og sama tæki er það kemur í fjölda- framleiðslu. Ef ákveðið hefur ver- ið að fjöldaframleiða eitthvað tæki sem komið er á prufutækisst- ig, þ.e. komist hefur verið yfir alla fræðilega og tæknilega örðugleika, verður að hanna það alveg uppá nýtt og umhverfisprófa. Er þá far- ið eftir geysimargbrotnum alþjóð- legum stöðlum og jafnframt reynt að einfalda tækið svo sení kostur er fyrir framleiðslu. Með þessum hætti er yfirleitt hægt að auðvelda fjóldaframleiðsluna og lækka framleiðslukostnaðinn verulega, en halda jafnframt gæðum tækis- ins í hámarki. Hönnun prufutækisins fyrir fjöldaframleiðslu er ekki á færi einstakra fyrirtækja og því hlýtur að vera æskilegast að fela óháðri rannsókna- og þjónustustofnun það verkefni. Við teljum æski- legast að þessi stofnun verði sjálfseignarstofnun, en í nánu samstarfið við Iðntæknistofnun og Háskóla íslands, en stjórn hennar verði hins vegar skipuð af raf- eindafyrirtækjum. Eins og ég sagði áðan gæti þessi stofnun einnig veitt fyrirtækjunum ómet- anlega aðstoð varðandi vandamál sem koma upp á frumhönnun — til dæmis þegar eitthvað atriði í frumhönnun tækis liggur fjarri þekkingu á sviði rafeindatækni. Slíka sérfræðiþekkingu gæti stofnunin sótt til annarra rann- sóknastofnana hér á landi eða er- lendis. Verulegur hluti þess kostnaðar sem felst í því að koma upp stofn- un sem þessari, stafar af kostnaði við að afla sérhæfðra tækja sem þurfa að vera þar til staðar. í því sambandi er þó vert að hafa í huga að þessi tæki vantar sárlega hér á landi og yrði að afla þeirra hvort eð er." Hvernig getur stofnun sem þessi verið hlutlaus þegar hún grípur inn í hönnun tækja hjá fyrirtækjunum — hvað ef tvö fyrirtæki fara fram á aðstoð við hönnun á hliðstæðum tækjum? „Erlendis hafa stofnanir af þessu tagi mjög strangar reglur hvað þetta varðar og er ég bjart- sýnn á að þetta vandamál verði hægt að leysa hér með svipuðum hætti. Það er ekki hlutverk þess- arar stofnunar að koma í veg fyrir samkeppni í hönnun, enda er slík samkeppni nauðsynleg í sjálfu sér."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.