Morgunblaðið - 27.05.1984, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 27.05.1984, Blaðsíða 34
32 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 27. MAl 1984 Karla veldi á fjallaþingi Nei, konur hafa ekkert með kosningarétt að gera. Það þarf ekki að hafa leynilega allsherjar- atkvæðagreiðslu um það mál, ákváðu karlmenn á þingi sínu í fjallakantónunni Appenzell Auss- errhoden í Sviss, síðasta sunnudag í apríl 1984. Þeir koma saman einu sinni á ári og halda þing, eins og tíðkaðist á Þingvöllum til forna, í nokkra klukkutíma. ÞingsUðurinn er á torgi, sem kallað er Hringur- inn, í litlum fjallabæ. Þangað streyma Appenzell-karlar alls stað- ar að, búnir sverðum eða dálkum, til að greiða atkvæði um menn og málefni kantónunnar og sjá til þess að engin glapræði eigi sér stað. Svissnesku kantónurnar ráða stjórnarháttum sínum sjálfar. Appenzell, Unterwalden og Glarus halda enn í gamla Þing- vallasiðinn og spyrja sitt fólk álits á útisamkomum. Þar greið- ir fólk atkvæði með eða á móti með því að rétta upp höndina og leynilegar atkvæðagreiðslur um innansveitarmál tíðkast ekki. Kantónurnar eru á „svarta list- anum" í mannréttindabók bandaríska utanríkisráðuneytis- ins vegna þessa, en láta sér það í léttu rúmi Hggja. Appenzell er ein um að halda konum fyrir utan Hringinn. Þær fá þó að greiða atkvæði um þjóðmál sam- kvæmt svissneskum lögum sem voru samþykkt 1972. Appenzell var skipt í tvær hálf-kantónur árið 1513. Auss- errhoden er stærri með 47.200 íbúa og mótmælendatrúar en Innerrhoden er kaþólsk með 12.800 íbúa. Karlar kusu nýja „Landammann" eða „landshöfð- ingja" á báðum stöðum umrædd- an sunnudag í apríl og konur horfðu á. Ýmis önnur mál kant- ónunnar voru á dagskrá. Mynd- irnar frá Ausserrhoden segja sína sögu. Lestirnar til Ausserrhoden, Appen- zell, sem er í norð-austurhluta Sviss, voni þéttsetnar körlum með sverð og dálka 29. aprfl sl. Enginn fær að koma óvopnaður inn í Hringinn, sverðin eru eins konar nafnskírteini. Þennan dag greiddu karlarnir at- kvæði um tillögu Jafnaðarmanna sem stungu upp á að leynileg alls- herjaratkvæðagreiðsla færi fram í kantónunni um kosningarétt kvenna. Meirihluta karlanna þótti það hin mesta vitleysa. Hvað yrði ef þær fengju kosningarétt á endan- um? Áttu þær þá að fara að kaupa sér sverð eða dálk eins og hver ann- ar karlmaður? Umræður fara ekki fram á þinginu. Málin hafa áður verið rædd í svokiilluiV um leshringjum. Þeir era milli 60 og 70 talsins í Ausserrhoden. Þar eru haldnir fyrirlestrar og hugmyndir riðamanna um nýjar tillögur teknar til umfjöllunar löngu áður en þær komast á lokastig. Þar kemur í Ijós hvað fólkinu finnst og konur fá að vera með. Auk þess sem Hringurinn er of lítill til þess að konur komist þar fyrir með körlunum. Og ekki kemur til greina að flytja þingstaðinn og granda þannig gamalli hefð. En fyrst voru ráðherrar kantónunnar (karlarnir með pípuhattana) endurkjörnir, landshöfðinginn (í ræðustól) og dómarinn (í hvítri slá) kosnir. Nöfn þeirra voru lesin upp og karlar réttu upp hönd með eða á móti. Þrír buðu sig fram til landshófðingja og það tók fimm atkvæðagreiðslur þangað til það var Ijóst að flestir réttu upp hönd með yngsta frambjóðandanum, Hans Höhener. Sfðan voru greidd atkvæði um fjárlögin og önnur innansveitarmál. ^tós i wWa. /1 6 1 r ' ' —h ú En á þinginu sjálfu standa þær til hliðar eða sitja úti í glugga og fylgjast með ákvórðunartöku karlanna. Aðkomufólk fylgist af forvitni með þinghaldinu. Margarctha Bischof, hús- freyja á heimili, sem stendur við Hringinn fiiftust á myndinni), hefur alltaf fullt hús af fólki á þingdaginn. Hún sagðist vera hæstánægð með ákvörðun karlanna að fara ekkert að athuga hversu margir vildu kosningarétt fyrir konur. „Ég hef engan tíma til að fara að standa f Hringnum," sagði hún. „Það er gömul hefð að karlarnir standi þar einir og henni má ekki breyta. Ég myndi hvort eð er bara spyrja manninn minn hvernig ég ætti að kjósa svo að ég hef ekkert við kosningarétt að gera."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.