Morgunblaðið - 12.09.1991, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 12.09.1991, Blaðsíða 26
MÓÉGÚNBLMJfe FIMm'TÚDÁGÚR Yl,SÉiPTfeM1EÍÉRlíé9í Sænsku kosningarnar Olof Johansson, f ormaður sænska Miðflokksins: Kosningabaráttan einkennist af óör- yggi, ekki lognmollu Stokkhólmi. Frá Steingrími Sigurgeirssyni, blaðamanni Morgunblaðsins. ,jYKKUR finnst kosningabaráttan kannski einkennast af lognmollu. Eg myndi frekar segja að hún einkenndist af óöryggi," sagði Olof Johansson, formaður sænska Miðflokksins, á fundi með blaðamönnum í gær. Johansson segir flokk sinn stefna að því að ná 10-15% atkvæða í kosn- ingunum en hann mælist nú með tæp 9% í skoðanakönnunum. Náist þetta markmið sé tryggt að ekki verði hægt að h'ta framhjá Miðflokknum þegar kemur að myndun ríkisstjórnar eftir kosningar. Meginmarkmiðið sé að koma á borgaralegri ríkisstjórn eftir kosningar og að flokkur hans eigi aðild að henni. Johansson segir helstu, verkefni næstu ríkisstjórnar vera að ná betra jafnvægi í efnahagsmálum. Það þarf líka að lækka skatta. Að mati Mið- flokksins fyrst og fremst á nauð- synjavörum, mat, húsnæði og ferðum til og frá vinnustað. Það sem greinir Miðflokkinn öðru fremur frá hinum borgaralegu flokk- unum segir hann vera hve mikla áherslu hann leggur á umhverfis- mál. „Við höfum verið „grænn" flokkur mjög lengi. Við byrjuðum að leggja áherslu á umhverfismál þegar á sjöunda áratugnum." í stefnuskrá í umhverfismálum, sem kynnt var í fyrradag, segir hann vera að finna mörg atriði sem vanti í sameiginlega stefnu Hægriflokksins og Miðflokks- ins, „Nýtt upphaf fyrir Svíþjóð", en þar er aðaláherslan lögð á efnahags- mál. „Víð teljum þetta vera mjög nauðsynlega viðbót við þá stefnu," bætir hann við. Miðflokksmenn leggja áfram áherslu á að hætt verði að notá kjarn- orku í Svíþjóð. Þessu eru hinir borg- aralegu flokkarnir ekki sammála en Johansson segist viss um að hægt sé að finna lausn hvað það mál varð- ar. Það gæti hins vegar reynst erfið- ara varðandi -fyrirhugaða brú yfir Eyrarsund. „Það verður að fara fram mjög ítarleg könnun á umhverfis- áhrifum áður en byrjað verður að smíða brúna. Það er krafa Miðflokks- ins að menn útiloki ekki þann mögu- leika að hætta við byggingu brúar- innar gefi sú könnun tilefni til þess," segir formaður Miðflokksins. Carl Bildt, formaður Hægriflokksins, hef- ur vísað þessari kröfu á bug. „Sænska þingið hefur tekið ákvörð- un. Henni verður ekki rift. Við höfum gert samning við Dani. Honum verð- ur ekki breytt. Það eru lög í þessu landi. Þeim verður að fylgja," sagði Bildt á kosningafundi í Suður-Sví- þjóð. Almennt leggur Johansson mikla áherslu á mikilvægi Miðflokksins sem einhvers konar sáttasemjara milli hinna stríðandi afla í stjórnmál- um Svíþjóðar, en á blaðamannafund- inum forðaðist hann að taka ein- dregna afstöðu í flestum málum. Leiðtogar þriggja stærstu sænsku flokkanna (f.v.) Ingvar Carlsson forsætisráðherra, Carl Bildt, leið- togi Hægriflokksins, og Bengt Westerberg, formaður Þjóðarflokksins. Bildt segir jafnaðar- menn hrædda við Evrópu Stokkhólmi. Frá Steingrími Sigurgeirssyni, CARL Bildt, formaður Hægri- flokksins, segir að Evrópumálin verði eitt af allra mikilvægustu viðfangsefnum næstu ríkis- stjórnar í Svíþjóð. Hann harmi því að ekki sé meira rætt um afleiðingar aðildarumsóknar Svía í Evrópubandalagið (EB) í kosningabaráttunni. Sú vinna sem framundan sé varðandi EB blaðamanni Morgunblaðsins. verði að hefjast strax eftir kosn- ingarnar en ekki einhvern tím- ann í framtíðinni. Það hefur vakið athygli að þrátt fyrir að Svíar séu á leið inn í Evrópu- bandalagið virðast EB-málin einungis fyrirfinnast sem slag- orð í kosningabæklingum eða á veggspjöldum stjórnmálaflokk- anna í kosningarbaráttunni. Bildt segir ástæðuna fyrir því að ekki sé meira rætt um Evrópu- málin en raun ber vitni vera af- stöðu Jafnaðarmannaflokksins. „Ég er hissa á því að þeir vilja ekki ræða Evrópumál. Þeir virðast vera hræddir við Evrópu," segir Bildt. Samkomulag um Evrópskt efnahagssvæði (EES) yrði að mati Bildts til að Svíar gætu haldið þá Sænskum jafnaðarmönnum mis- tekst að skapa sér spennandi ímynd Stokkhólmi. Frá Steingrími Sigurgeirssyni, blaðamanni Morgunblaðsins. SÆNSKI Jafnaðarmannaflokkurinn á óneitanlega undir högg að sækja þessa dagana. Allar skoðanakannanir undanfarna mánuði benda til að hann muni tapa verulegu fylgi í kosningunum á sunnu- dag og það hefur dregið úr baráttuvuja flokksforystunnar. Svo virðist jafnvel sem Ingvar Carlsson, formaður flokksins og forsætis- ráðherra, trúi því ekki sjálfur að flokkurinn eigi einhverja mögu- leika á að snúa dæminu við. Opinberlega er farið að ræða um að lokasprettur kosningabaráttu jafnaðarmanna einkennist af því að menn hafi gefist upp; varla hleypir það miklum krafti í kosninga- starfsmenn flokksins víðs vegar um landið. Það fer ekki á milli mála að Odd Engström varaforsætisráðherra er þreyttur þegar hann ræðir við blað- amenn, nýkominn úr margra daga kosningaferðalagi um Svíþjóð þvera og endilanga. „Þið verðið að afsaka ef ég missi þráðinn, ég hef ferðast tíu þúsund kílómetra á síð- ustu dögum," segir Engström og brosir þreytulega. Það sem hann hefur séð á þessari ferð virðist ekki hafa vakið með honum allt of mikla bjartsýni. Að minnsta kosti kemur ekki fram í máli hans að á kílómetrunum tíu þúsund hafi hann orðið var við neitt sem benti til þess að dæmið sé að snúast við. Maður hefur stundum jafnvel á tilfinningunni að hann gangi út frá því sem gefnum hlut að eftir kosningar taki við íjnnur stjórn. Það athyglísverðasta sem ég varð var við, segir Engström, var að um allt landið er tekist á um tvo "fnjög skýra og afmarkaða kosti. „Þetta er hugmyndafræðileg kosningabarátta. Kostirnir tveir eru annars vegar sú stefna sem byggist á hinni hefðbundnu sam- stöðu jafnaðarmanna. í henni felst líka skýr yfirlýsing um að menn vilji halda áfram að borga háa skatta. Hinn kosturinn er „Nýtt upphaf fyrir Svíþjóð". Líka mjög skýr kostur," segir Engström og bætir við að hann kunni mjög vel við hversu skýrir kostirnir séu. Síðar segir hann kosningarnar á sunnudag snúast um það hvort menn séu reiðubúnir að halda áfram að borga háa skatta eða - ekki. Er nema von að kjósendur hugsi sig tvisvar um? Talið berst að sænska kerfinu og framtíð þess. Varaforsætisráð- herrann segist ekki telja að það sé í hættu ef borgaralegu flokkarnir komist til valda. Hugsanlega ef Hægriflokkurinn einn fengi að ráða en ekki ef Miðflokkurinn og • ÞjóðarflÖkkurinn erunféo í dæm- inu. Þetta sé einungis spurning um stigsmun ekki eðlismun. Sænska kerfið með sínum háu sköttum segir hann eiga framtíð fyrir sér ef hægt sé að viðhalda samkeppn- isfærni Svía á alþjóðamarkaði. Það sé það sem málið snúist um. Um framtíðarstefnu flokks síns segir hann, að til næstu tíu ára litið muní málin ráðast af því hvernig takist að þróa áfram þær stofnan- ir sem settar voru á laggirnar á sjöunda áratugnum. Engu þurfi að breyta í grundvallaratriðum í sænska kerfinu. í hinum glæsilegu flokksskrif- stofum Jafnaðarmannaflokksins við Sveavágen situr Mona Sahlin, vinnumálaráðherra, fyrir svörum yfir kaffi og rjómatertum. „Ekki mjög hollt fæði sem kratarnir bjóða upp á," segi ég við borðféíaga minn. „Nei," svarar hann. „Svona síðustu daga fyrir kosningar hljóta þeir að vilja halda pressunni án- ægðri." Veitingarnar virðast samt sem áður ekki auka áhugann á boðskap Sahlin hjá hinum fámenna hópi sem mættur er að hlusta á þann ráðherra sem ætti að vera hvað mest í brennidepli í ljósi þess að atvinnuleysi í Svíþjóð er nú helmingi meira en fyrir ári og fer vaxandi. Sahlin virðist líka hafa lítið fram að færa, hún talar um nauðsyn þess að auka "fjárfestingaf og að ríkið hafi afskipti af atvinnulífinu. Atvinnutækifæri í iðnaði segir hún hafa aukist þrjár vikur í röð, í fyrsta skipti í ár. „Það er þó enn of snemmt að segja til um hvort þetta sé stöðug þróun," segir vinn- umálaráðherrann. Aðspurð um kosningabaráttuna segir hún það greinilegt að það fari ein kosningabarátta fram í fjölmiðlum og önnur meðal fólks- ins. Það fólk sém hún hittir á göt- unni hafi ekki spurt sömu spurn- inga og ætla hefði mátt af hinni opinberu umræðu. „Nú eru líka farin að heyrast hróp um lygar og svínarí. Ég vona að það heyri til undantekninganna," segir hún að lokum. Flestir eru þrátt fyrir allt sam- mála um að ríkisstjórn Ingvars Carlssons hafi á margan hátt unn- ið gott verk á síðustu árum, ekki síst með skattkerfisbreytingunum árið 1990. Flokkurinn virðist hins vegar eiga í erfiðleikum með að móta sér nýja ímynd í ljósi þeirra gífurlegu breytinga sem orðið hafa í Evrópu. í staðinn treystir hann á allar gömlu lummurnar og bygg- ir kosningabaráttuna á nauðsyn þess að standa vörð um velferðar- kerfið. Enginn trúir því hins vegar að það sé í neinni hættu, og kjós- endur svipast því í staðinn um eft- ir valkostum sem hafa meiri fersk- leikablæ. "" tímaáætlun sem þéir hafa sett sér varðandi aðild að EB. Með EES- samningi væri þegar búið að vinna stóran hluta af þeirri vinnu sem aðildin krefðist. Ef EES strandi sé hins vegar hætta á að fresta þurfi aðild Svía að EB. Hann seg- ir allri vinnu varðandi EES-samn- inginn verði að Ijúka fyrir miðjan október annars verði enginn samn- ingur gerður. Eftir þann tíma verði EB upptekið af eigin málefnum. „Afstaða norsku ríkisstjórnarinnar hvað varðar sjávarafurðir á eftir að ráða úrslitum um EES-samn- inginn," segir Bildt. Jafnaðarmaðurinn Pierre Sc- hori, sem er æðsti embættismaður sænska utanríkisráðuneytisins, var í umræðuþætti í sænska ríkis- sjónvarpinu á þriðjudagskvöld spurður hvað réði því að svo lítið færi fyrir EB-umræðunni. Hann sagði skýringuna vera að mjög breið samstaða hefði náðst í >sænska þinginu um aðildarum- sóknina, 90% þingmanna hefðu verið sammála um hvaða stefnu bæri að taka. Það væri eðlilegt að stjórnmálamenn reyndu frekar að taka upp málefni í kosningabar- áttunni sem menn væru ekki sam- mála um. Hann spáði því hins vegar að mikil umræða myndi fara fram um þessi mál eftir þrjú ár. Þá yrði nefnilega að öllum líkind- um samhliða þingkosningunum haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild Svíþjóðar að EB. Schori var spurður um þau umæli Bildts að jafnaðarmenn væru hræddir við að ræða Evrópu- mál. „Það er hlægilegt að halda þessu fram," svaraði hann. Hann sagðist ekki telja hættu á því að jafn harðvítugar deildur yrðu um EB í Svíþjóð og Noregi. Þar væri andstæðan stofnanakennd. Stórir hópar, s.s. sjómenn og bændur, væru hræddir við EB. Svipuð staða myndi ekki koma upp í Svíþjóð að hans mati. > >
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.