Morgunblaðið - 23.04.1992, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 23.04.1992, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 23. APRÍL 1992 Dómstólar og skattheimta! eftir Hróbjart Jónatansson í opinberri umræðu síðustu vikna og mánaða um efnahagsráðstafanir ríkisstjórnarinnar hefur lítið verið vikið að þeirri grundvallarbreytingu sem varð á dómsmálagjöldum um áramót. En dómsmáiagjöld eru ákveðin í I. nr. 88/1991 um aukatekj- ur ríkissjóðs og mælt fyrir um hvað skulí innheimt af þeim þegnum þjóð- félagsins sem af einhverjum ástæð- um þurfa að fara með hagsmuni sína fyrir dómstóla landsins. Sú grundvallarbreyting sem varð á dómsmálagjöldum um síðustu ára- mót hefur í för með sér slíka hækk- un á gjöldunum að líkja má við bylt- ingu. Ákvörðun Alþingis að skatt- leggja dómstólameðferð með þeim hætti sem raun ber vitni er, að mínu áliti, aðför að mikilvægum hagsmun- um með mjög aiyarlegum hætti. Málið er það mikilvægt að skoðast í samhengi við þær grundvallarreglur sem í gildi eru um dómskerfið, og varða m.a. aðgang landsmanna að dómskerfinu. Færa má veigamikil rök fyrir því að hækkun þessi á dóms- málagjöldum leiði til þess að þegnar landsins séu ekki jafnir fyrir lögun- um. Þá virðist alveg ljóst að þeir sem verst eru settir, efnahagslega í þjóðfé- laginu verði helst fyrir barðinu á hækkunum þessum. Hvað eru dómsmálagjöld og í hverju felst breytingin? í stuttu máli eru dómsmálagjöld þau gjöld sem einstaklingar og lögað- ilar verða að reiða fram til dómstóla landsins, til þess að fá framkvæmdar „Er eðlilegt og sann- gjarnt að sá sem fer með hagsmuni sína fyr- ir dómstóla þurfi að greiða svo há gjöld í ríkissjóð, sem raun ber vitni? Á aðgangur manna að dómstólum landsins, að vera háður peningaeign hvers og eins?" einstakar dómsathafnir. Árið 1989 hækkuðu gjöldin verulega frá því sem áður var og sú aðgerð er upphaf- ið að breyttri stefnu varðandi fjárhæð dómsmálagjalda. Hækkun dóms- málagjaldu um síðustu áramót mark- ar hins vegar (slæm) tímamót í þess- um efnum. Hækkunin nú er í raun grundvallarbreyting frá því sem áður var af þeim sökum að nú fyrst skipt- ir pyngja hvers og eins miklu máli um aðgang hans að því að fá réttlæt- inu fullnægt. Ennfremur er sérstað- an fólgin í því að nú virðist „hið opinbera" beinlínis nýta sér skatt- lagningu þessa sem beina tekjuöflun- arleið. Er það breyting frá því sem áður var þegar markmið dómsmála- gjalda var það að kosta tiltekin út- gjöld dómstóla og halda ríkissjóði skaðlausum af einstökum dómsat- höfnum. Breytingin felst í því að auk þess að hækka grunngjöld fyrir einstakar dómsathafnir, er vikið frá þeirri reglu sem gilti um tengsl á miili hagsmuna og dómsmálagjalda til hins opinbera. Nú skiptir minna máli hvaða pen- ingalegir hagsmunir eru í húfi og hvernig málalyktir eru í einstökum dómsathöfnum. Til þess að skýra í hverju breytingin felst er rétt að taka ?**^\M SUMARDAGURINN fyrsii íyy^ Dagskrá dagsins: Á ^ICIL Kl. 13.30 Skrúðgöngur Skrúögöngur leggja af staö frá Ártúns- og Selásskóla. Hljómsveitin Stella hú, trúðar, risar og tónlist munu setja svip sinn á göngurnar. Gengið verður frá skólunum að Árseli og þar hefst Fjölskyldudagsrkrá kl. 14.00 Kl. 14.00-16.00 Fjölskylduhátíð • Kvikmyndasýning • Sigurvegararnir í „Freestyle" danskeppninni fyrir 10-12 ára sýna sigurdansinn. • Dóri og Dagný frá dansskóla Heiðars sýna rokk með miklum tilþrífum. • Árselingar skemmta: Unglingar úr Árbæjarhverfi standa fyrir ýmsum striðum, m.a. söng, tónlistarilutningi og fleiru., • Harmoníkkuleikur • Hljómsveitin Ber að ofan heldur uppi sumarstuði. • Kvikmyndasýning • Trúðarnir Otti og Skotti koma öllum ( gott skap. Auk þess: Andlitsmálun, föndur, leiktæki, kökusala, grillaðar pylsur o.fl. Dagskráin að þessu sinni er að mestu byggð á heima- tilbúnum atriðum, þar sem Árbæingar láta Ijós sitt skína. Árbæingar, fjölmennum á þessa fjölskylduhátíð og skemmtum okkur saman þennan fyrsta dag sumars! Ps. í Árseli eru allir vinir. mmm Kl. 14.00-16.30 Dagskrá verður í félagsmiðstöðinni Innandyra: • Hljómsveitin Neistar. • Trúður kemur í heimsókn. • Andlitsmálun fyrir krakkana. • Kökubasar og kaffisala ávegum K.R. • Unglingar sýna dans. • Leikir í danssal. í , \ hGs/U tv »± VOSTÖÐIN Utandyra: • Hestar fyrir börnin. • Leiktæki. fjQrgyn Kl. 13.30 Skrúðgöngur í ár veröa tvær skrúðgöngur. Önnur fer frá Hamraskóla að hringtorgi, austur Fjallkonuveg að Foldaskóla. Hin gangan fer frá Húsaskóla, vestur Fjallkonuveg að Foldaskóla. Kl. 14.00-16.00 Skemmtun í félagsmiðstöðinni Fjörgyn • Hljómsveitin Fjörkarlar skemmta ungum sem öldnum. • Kaffi og kökusala á vegum Fjölnis. • Andlitsförðun. • Leiktæki • Hjólreiðabraut • Völundarhús ^ & • Metasvæði • Þrautabraut • Tennissýning. J3 FÉLAGSMIÐSTÖÐIN |7RÖTTnEinflR Kl. 13.45 Mætingí Langholtsskóla (andlitsförðun). Kl. 14.00 Skrúöganga í Þróttheima Kl. 14.30-17.00 Skemmtidagsskrá: • Knattspyrnuleikir yngri fl. Þróttar. • Ýmis leiktæki s.s. minigolf, kastþrautir og fl. • Börn fá að fara á hestbak. • Sölutjald meö ýmsu góðgæti. • Andlitsförðun. • Karaoketæki á staðnum, nú getaallirsungið!!! • Kaffi og kökuveitingar. Sjáumst í sumarskapi í Þróttheimum! r*T T7IMT i?r,rn - IjLlíilllJLILUr 1 SUMAR! ÍÞRÓTTA- OG TÓMSTUNDARÁÐ REYKJAVÍKUR Hróbjartur Jónatansson dæmi og skoða mál þetta út frá hags- munum kröfuhafa og skuldara en langflest dómsmál snerta innheimtu peninga og á því sviði hefur hækkun- in mest áhrif. Hagsmunir kröfuhafa: Tökum sem dæmi Jón Jónsson sem selur bifreið sína á kr. 300.000 og fær Vá greiddan strax en að auki tvo víxla, hvorn að fjárhæð kr. 100.000. Víxlarnir fara í vanskil og Jón óskar eftir því við lögmann að hann inn- heimti þá. Til þess að fá fullnustu- möguieika á hendur samþykkjanda og útgefanda víxlanna eru eftirfar- andi opinber gjöld í vegi Jóns: 3.000 kr. þingfestingargjald, 6.000 kr. gjald fyrir að fjárnáms- beiðni á hendur samþykkjanda og útgefanda sé tekin fyrir hjá fógeta, 4.000 kr. til þess að fá' fjárnám stimplað og þinglýst, 9.000 kr. lágmarksgjald til þess að fá beiðni vegna fasteignauppboðs tekna fyrir í uppboðsrétti, eða 3.000 kr. lágmarksgjald ef um lausafé er að ræða. Ýmist þarf Jón að greiða 16.000 kr. eða 22.000 kr. í ríkissjóð til þess að knýja fram greiðslu hjá skuldara víxlanna, allt eftir því hvort fjárnám er gert í lausafé eða fasteign. Þetta dæmi gerir ráð fyrir því að Jón sé svo heppinn að unnt sé að koma fram fjárnámi hjá víxilskuldurunum. Ef svo reynist hins vegar við fjárnámsgerð að skuldararnir eigi ekki eignir, þá lítur dæmið svona út: 3.000 kr. fyrir þingfestingu, 6.000 kr. fyrir fyrirtöku fjárnáms- beiðna, 3.000 kr. fyrir fyrirtöku gjaldþrota- 'beiðni Ef Jón vill krefjast gjaldþrota- skipta á búi annars hvors skuldara og fá skiptaréttinn til þess að kanna hvort skuldararnir eigi einhverjar eignir sem ekki er vitað um, verður Jón að setja tryggingu fyrir skipta- kostnaði sem er kr. 150.000 á hvern aðila. Ef Jón vill krefjast opnberra skipta yfir samþykkjanda og útgef- anda, þarf hann að retða fram 300.000 kr. Ýmist þarf Jón því að reiða fram 162.000 kr. eða 312.000 kr. eftir því hvorn kostinn hann velur. Gjaldtaka af þessu tagi kemur beinlínis í veg fyrir að almenningur og fyrirtæki eigi möguleika á því að fá fjárkröfur innheimtar fyrir dóm- stólum landsins. Sá sem á 100.000 víxil verður að gera upp við sig hvort hann vilji kosta öllum þessum opin- beru sköttum til að f á lúkningu sinna krafna eður ei. Ef kröfueigandi hefur eigi bolmagn til þess að inna af hendi opinber gjöld vegna dómsmálsins eða eftir atvikum kýs að taka eigi þá áhættu sem af innheimtuaðgerðum kann að leiða — þá eru einungis tveir kostir fyrir hendi. Kröfueigandinn kann að láta kyrrt liggja og sættir sig við tap fjárkröfu sinnar ellegar að leita á náðir „innheimtumanna götunnar", manna sem beita hnúum og hnefum við sína daglegu iðju. En slíkir aðila munu gera út að það fólk sem hvorki hefur efni á að kosta innheimtuaðferð krafna sinna né gefa kröfurnar eftir. Það er vafa- laust að framtíðin mun leiða þetta í ljós en vísir að slíkum „innheimtuað- gerðum" er landsmönnum kunnur m.a. af fréttum af refsidómum yfir slíkum „athafnamönnum". Hagsmunir skuldara: Páll Pálsson er hinn dæmigerði launamaður. Hann á 4ra herbergja íbúð í Breiðholti. Á íbúðinni hvíla 3.500.000 kr. frá Byggingarsjóði rík- isins og 1.500.000 kr. frá Lífeyris-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.