Morgunblaðið - 23.06.1994, Blaðsíða 18

18 FIMMTUDAGUR 23. JÚNÍ 1994
LISTIR
MORGUNBLAÐIÐ
MYNPLIST
llckla h f.
MÁLVERK
ADOLFOS HASENKAMPS
Opið mán.-fös. kl. 9-18, lau., sun.
kl. 12-19, til 3. júlí. Aðgangur
ókeypis.
RÉTT og skylt er að geta sýn-
ingar sem undanfarið hefur stað-
ið yfir í einum sýningarbás fyrir-
tækisins Heklu hf. á Laugavegi
174. Er hér á ferð kynning á
þýska listamanninum og íslands-
aðdáandanum Adolfo Hasen-
kamp og rennur allur ágóðinn
af sýningunni til Samtaka um
tónlistarhús.
Listrýnirinn var nokkra stund
að finna sýninguna sl. sunnudag,
en svo mundi hann eftir merki-
legri kynningu á tölvum innst í
húsalengjunni fyrir tveim árum
og skundaði þangað. Reyndist
hugboðið rétt, því þar var sýning-
in, en hefði að ósekju mátt vekja
athygli á framkvæmdinni með
skilti útifyrir.
Er inn var komið, leit svo út
sem um væri að ræða eins konar
rammaverzlanasýningu og korta-
gerð af landslagi, enda húsnæðið
varla í stakk búið til að hýsa list-
sýningar að óbreyttu. En er betur
var gáð birtist ýmislegt sem
hreyfði við mér. Málarinn Adolfo
Hasenkamp (f. 1927) er þannig
listamaður, sem á rætur sínar í
hinum gamla Múnchen-skóla, og
þó hann sé fæddur í Hamborg, á
hann sín kjörheimkynni í Garm-
isch Partenkirchen, sem er nafn-
kennt þorp hátt uppi í Alpafjöll-
um í nágrenni hinnar miklu
menningarborgar.
Eftir sígilda undirstöðumennt-
un er hófst eftir heimstyijöldina
síðari, nam Hasenkamp við
fagurlistaskólann í Frankfurt am
Main, og þegar á sjötta áratugn-
um varð hann félagi í „der Alten
Munchener Kúnstlergenossen-
schaft“, þar sem hann er nú í
forsvari, og hefur á hveiju vori
tekið þátt í Vorsýningunni í List-
húsinu. Eitthvað kom mér fljót-
lega kunnuglega fyrir sjónir í
pensilskriftinni og áferðinni, og
þá helst í að mínu mati sannferð-
ugustu myndum sýningarinnar,
eins og t.d. „Þórsmörk" (51)
Sinona
Stangir og plötur. Kunststoffe
Suðuþráður o.fi. p^ugue.
Vandað efni.
Gottverð.
Leitið upplýsinga.
UMBOÐS- OG HEILDVEfíSLUN
BlLDSHÖFÐA 16
SlMI 672444 • FAX 672580
EITT verka Adolfos Hasenkamps.
hvikulum stemmningum í lands-
laginu, að hann gefur erfðavenj-
unni ósjaldan langt nef, og þann-
ig eru sumar myndirnar í raun
lýrískar stemmur á óhlutlægum
grunni.
Minni og hnitmiðaðri sýning í
einhveiju listhúsi borgarinnar
hefði svo gefið allt aðra mynd
af þessum gróna bæheimska
myndlistarmanni.
Þá ber að geta þess, að á sýn-
ingunni liggur frammi ljóðabók
eftir skáldið og rithöfundinn
Hans Hardt prýdd mörgum lit-
myndum eftir Hasenkamp en
leiðir þeirra sköruðust óforvar-
andis hér á landi og varð úr
ógleymanleg ferð um ísland.
Nefnist bókin enda „ISLAND, die
Unvergessliche Reise“ og er m.a.
tileinkuð sendiherra íslands í
Bonn, Hjálmari Hannessyni, og
konu hans, Önnu Birgis.
Er um mjög snyrtilega og
handhæga hönnun að ræða, en
bókin er gefin út af Forlaginu
die Hutte í Köln, og þar virðast
menn kunna vel til verka. Utan
um slíkar bækur þarf nefnilega
ekki miklar og stásslegar umbúð-
ir frekar en marmara í ytri og
innri byrði safna, — öllu máli
skiptir innihaldið, skipulag og
framsetning máls og myndar.
Þannig njóta myndir málarans
Adolfos Hasenkamps sín marg-
falt betur í bókinni en í sölum
bílaumboðsins.
Bragi Ásgeirsson
Ljóð til listamanns
SVEINN Björnsson lista-
maður fékk óvæntan
glaðning frá gesti sem
skoðaði afmælissýningu
hans í Hafnarborg. Eiríkur
Pálsson frá Ölduhrygg var
það hrifinn af sýningu
Sveins að hann sendi
myndlistamanninum eftir-
farandi ljóð:
Hrcss og djarfur
heilsar þjóð.
Hann í litum
semur Ijóð.
Á veggjum mikil
geislaglóð,
er gleður fðlk
á hafnarslóð.
Áfram stöðugt
liggi leið.
Langt þitt verði
æviskeið.
Förin ávallt
góð og greið
og grænt þitt blað
á listameið.
Morgunblaðið/Ámi Sæberg
Eitt af verkum Sveins Björnssonar á
sýningunni í Hafnarborg.
Á sýningunni í Hafnarborg eru
abstraktverk sem Sveinn hefur
málað á síðustu þremur árum. Hún
hefur verið vel sótt og hafa um
2.000 gestir skoðað hana. Sýning-
unni lýkur mánudaginn 27. júní.
Hinn
gamli
skóli
„Markarfljótsgil" (52), „Látra-
bjarg“ (55), „Við jökulrönd“ (56)
og fleiri í þeim dúr. Er hér geng-
ið mjög hreint til verks og málað
af mikilli einlægni, en sá var
hátturinn hjá Múnchen-málurun-
um á árum áður og virðist að
hluta til enn.
Þessar myndir þóttu mér há-
punktur sýningarinnar, en þær
njóta sín ekki nægilega í þeirri
umgjörð sem þeim er boðin á
staðnum og full stásslegir ramm-
ar bæta ekki úr.
En menn skulu athuga að þeir
eru á hér að virða fyrir sér sér-
staka hefð í suðurþýskri myndlist
og þó hún komist ekki nægilega
til skila í þessari uppsetningu
stendur hún fyrir sínu.
Á sýningunni tekur maður sér-
staklega eftir, að þrátt fyrir hina
gömlu hefð verður listamaðurinn
oftar en ekki svo upptekinn af
Ástríður o g
tryggðarblóm
TÓNLIST
Listasafn Sigurjóns
0 I a f s s o n r
KAMMERTÓNLEIKAR
BERNARDELSTRENGJ A-
KVARTETTINN
Verk eftir Brahms, Janácek og
Puccini. Þriðjudagur 21. júní 1944.
SUMARTÓNLEIKAR í Listasafni
Siguijóns Ólafssonar hófust með
sumarsólstöðum og það var Bern-
ardel strengjakvertettinn, sem flutti
strengjaverk eftir Brahms, Janácek
og Puccini. Tónleikarnir hófust á 3.
strengjakvarttettinum eftir Johann-
es Brahms. Allir þrír kvartettarnir
eru gefnir út á þriggja ára tímabili
og hafði Brahms þá lengi velt því
fyrir sér að semja strengjakvartetta
og gert nokkrar tilraunir. Það er
fyrst með op. 51, nr.l, í c- moll, sem
mun hafa verið í smíðum frá 1865,
samkvæmt Joachim, að Brahms tel-
ur sig hafa náð valdi á þessu tónlist-
einum of skarpur fyrir þá, sem vilja
að tónmál Brahms sé túlkað á mjúk-
legan þrunginn máta. Zbigniew
Dubik fór fyrir hópnum og lék t.d.
af glæsibrag hraða stefið í fyrsta
þætti og stjórnaði samspili kvartetts-
ins, sem var oft mjög gott. Inntónum
er nokkuð vandamál og þar mætti
vinna betur. Á stundum var t.d.
sellóið nokkuð þrumandi, sérstak-
lega í hljómmiklum þáttum og þarf
að hyggja þar nokkuð að, varðandi
samhljómunina. Að öðru leyti var
samspilið gott og samieikur Dubiks
og Grétu Guðnadóttur oft mjög vel
samstæður í hljóman.
Fyrsti strengjakvartettinn eftir
Janácek (og einnig sá nr.2,) fjallar
um ástina en Janácek reyndi að Iíkja
eftir tali og þar með að nálgast
merkingu þess. í þessu verki reynir
hann að túlka söguefni „Kreutzer
sónötunnar", eftir Tolstoy og er því
engin tilviljun, að Janácek bergmálar
í síðasta kafianum annað stef fyrsta
þáttar, úr samnefndri sónötu Beet-
hovens. Þetta er átaksmikið verk og
telur fiðluleikarinn, Josep Suk, að
Bernardel strengjakvartettinn.
arformi og semur sama ár annan
kvartett, í a-moll (op.51, nr,2) og
voru þeir báðir gefnir út í Vínarborg
árið 1873. Sá þriðji, op. 67, í B-dúr,
var gefin út 1876 og hafa margir
tónlistarfræðingar velt því fyrir sér,
hví Brahms, sem tók mikinn þátt í
flutningi kammertónlistar, samdi
ekki fleiri kvartetta. Óp. 67 er um
margt sérkennilegur að gerð og hef-
ur fengið viðurnefnið Veiðikvartett-
inn, eftir eins konar veiðimanna-
stefi, sem heyrist í upphafi verksins.
í þriðja þætti gegnir lágfiðlan mikil-
vægu hlutverki, sem Guðmundur
Kristmundsson skilaði mjög vel og
sömuleiðist átti Guðrún Th. Sigurð-
ardóttir fallegar tónhendingar í
hæga þættininum. Einn besti kafli
verksins er sá síðasti, sem að formi
til eru átta tilbrigði við alþýðlegt
iag. í tilbrigðunum og á miili þeirra
má heyra tæpt á stefjum úr fyrri
köflum verksins, sem skapar verkinu
ákveðna formfestu. Kvartettinn var
í fyrstu nokkuð óviss í flutningi en
er á leið verkið, varð samleikurinn
skarpur og vel mótaður en ef til vill
Janácek sé að mótmæla ómann-
eskjulegum járnaga karlmanns yfir
konu. Tónlistin spannar yfir allt tón-
svið tilfinninganna, allt frá óstöðv-
andi óróleika, sem brimsvellur og rís
upp í skerandi sársauka, er endar
svo í ógnþrunginni örvæntingu.
Þetta stórkost.lega skáldverk var
mjög vel flutt og margar tónhend-
ingar með glæsibrag og hefur Bern-
ardel kvartettinn sannað sig svo um
munar með þessum ágæta og tiifinn-
ingaþrungna flutningi.
Lokaverk tónleikanna var þýð-
róma einþáttungur fyrir strengja-
kvartett, er Puccini samdi árið 1890
og nefndi Crisantemi. Þessi
tryggðarblómasöngur var fallega
fluttur og er sérkennileg andstæða
við ástarástríðukvartett Janáceks,
Nú hefur rómantíkin verið tekin fyr-
ir af þessum kvartett en þá er eftir
sú erfiða raun, að leika sig inn í
klassiskan tærleik, eins t.d. kvart-
etta Haydns, sem ekki er allra að
leika.
Jón Ásgeirsson
Tréblásturstónleikar
KAMMERTÓNUST tréblásturs-
hljóðfæra er á efnisskrá tónleika
sem haldnir verða á Sóloni Islandus
á laugardag klukkan 17 og í Lista-
safni Kópavogs á sunnudag klukk-
an 20.30. Það eru þau Hallfríður
Ólafsdóttir flautuleikari, Matej Sarc
óbóieikari, Ármann Helgason klari-
nettuleikari og Rúnar Vilbergsson
fagottleikari sem koma saman og
flytja tónlist frá Frakklandi, Eng-
landi og Brasilíu, auk þess að frum-
flytja nýtt íslenskt verk á tónleikun-
um í Listasafni Kópavogs. Það er
eftir Oliver Kentish en önnur tón-
skáld sem leikið verður eftir eru
Ibert, Villa-Lobos, Arnold og
Francaix.