Morgunblaðið - 01.11.1996, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 01.11.1996, Blaðsíða 10
10 FÖSTUDAGUR 1. NÓVEMBER 1996 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Verkalýðsforingjar hafa efasemdir um að færa samningsgerð inn í fyrirtæki Stjórnendur fyrirtækja fylgjandi stefnu VSI Stjórnendur fyrirtækja eru almennt fylgjandi tillögu VSÍ um að flytja hluta af gerð kjara- samninga inn í fyrir- tækin. Forstjóri Hag- kaups segist vera tilbú- inn til að ríða á vaðið með gerð slíkra samn- inga. Hann hefur sann- færingu fyrir því að þeir leiði til kjarabóta fyrir launþega og hagræð- ingar. Skiptar skoðanir eru hins vegar meðal verkalýðsforingja um tillögu VSÍ. STJORNENDUR einstakra fyrir- tækja eru almennt fylgjandi tillögum VSI um að færa hluta af gerð kjara- samninga út í fyrirtækin. Oskar Magnússon, forstjóri Hagkaups, segir þetta geta skilað umtalsverð- um kjarabótum og hagræðingu. Skiptar skoðanir eru hins vegar um ágæti þessara hugmynda meðal for- ystumanna verkalýðsfélaga. „Við höfum tekið þátt að nokkru leyti í þessari hugmyndafræðivinnu hjá Vinnuveitendasambandinu, og Hagkaup hefur lýst sig reiðubúið til þess að ríða á vaðið með það að reyna að bjóða upp á slíka samninga við starfsfólkið ef sú leið verður opnuð í hinum almennu samning- um," sagði Óskar Magnússon, for- stjóri Hagkaups. „Við teljum að þarna sé leið sem gæti skilað umtals- verðum kjarabótum fyrir launþega og umtalsverðri hagræðingu fyrir okkur, sem við leggjum upp með, að minnsta kosti í okkar huga, að reyna að skipta að jöfnu með starfs- fólkinu." Óskar sagði að um margvísleg atriði gæti verið að ræða, en það fyrsta sem gæti komið til ________ tals væri vinnutíminn, sem í eðli sínu væri mjög ósanngjarn gagnvart stærstum hluta félags- manna VR sem starfa hjá Hagkaupi. Þannig væri annars vegar um að ræða starfsfólk sem unnið hefði jafnvel áratugum saman hjá fyrirtækinu, en það ynni eðlilega dagvinnu og kannski smá- vægilega yfirvinnu, en hins vegar væri um að ræða fjölda lausafólks sem ynni aðallega á kvöldin og um helgar á yfirvinnu og næturvinnu- taxta og hefði þannig jafnvel helm- ingi hærri laun en fastafólkið fyrir helmingi skemmri tíma. „Þetta teljum við að hljóti að vera eitthvað sem launþegar hafí jafn- mikinn áhuga á að leiðrétta og laga ekki síður en við, en fyrir utan þetta eru fjölmörg hagræðingaratriði sem við viljum fara yfir og sjá hvort báðir aðilar geti ekki hagnast af," sagði Óskar. Hann sagði að núna þyrfti að byrja að opna fyrir þessa leið í hinum almennu samningum, og byrja þyrfti t.d. á 2-3 atriðum, en síðar ætti þetta að geta gengið lengra. Morgunblaðið/Egill SAMNINGAR launþcga og einstakra fyrirtækja eiga meira fyigi að fagna hjá stjórnendum fyrirtækja en hjá verkalýðsforingjum. Myndin er tekin í verkfalli starfsmanna Alversins í Straumsvík í fyrra. Bæði kjarabót og hagræðing í fyrirtækjum „Ég tel að það sé ekkert því til fyrirstöðu að byrja á einhverju núna, en einhvern tíma verður hvort sem er að gera það. í eðli sínu snýr þessi fyrirtækjaþáttur samninganna að vinnuveitandanum og starfsmönn- unum sjálfum og er því ekki hugsað- ur sem kjarasamningur með sama hætti og hinir almennu samningar, heldur frekar sem ráðningarsamn- ingur. Þar með erum við að tala beint við starfsfólk okkar án milli- göngu verkalýðsfélags, en hins veg- ar finnst mér það afar eðlilegt að starfsfóikið njóti leiðsagnar verka- lýðsfélags síns sérstaklega þegar verið er að fara af stað með þetta til að eyða allri tortryggni og gæta þess að ekki sé einhver slagsíða á slíkum samningum, en hins vegar yrðu það ekki samningar við verka- lýsðsfélagið. Ég held að það mætti vel brúa þetta bil með þeim hætti að þeir liðsinni sínu fólki." Þörf á að auka sveigjanleika „Kjarasamningar eru að hluta til inni í fyrirtækjunum í dag. Aðilar ________ vinnumarkaðarins semja um lágmarkslaun og meginatriði, en síðah eru margvísleg frávik í em- stökum fyrirtækjum. Ég held að málið snúist um að auka sveigjanleika í þessum fyrirtækjasamningum og það tel ég jákvætt. Einstök fyrirtæki hljóta að þurfa að haga sínum mál- um eftir breytilegum aðstæðum og því er óæskilegt að binda menn nið- ur í bak og fyrir með heildarsamn- ingum. Ég held að það sé bæði fyrir- tækjum og starfsfólki hagstætt," sagði Steinþór Skúlason, forstjóri Sláturfélags Suðurlands. Steinþór sagði að það hljóti að fara nokkuð eftir aðstæðum að hve miklu leyti verkalýðsfélögin kæmu að gerð fyrirtækjasamninga. Ef ver- ið væri að semja um meginatriði væri ekki óeðlilegt að verkalýðsfé- lögin kæmu að samningum. „Mér fínnst jákvætt ef menn ná að opna umræðu um sveigjanlegri vinnutíma. Geta fyrirtækja til að greiða laun ræðst af arðsemi þeirra. Ef þetta er eitt af þeim hlutum sem gera fyrirtækin sveigjanlegri í nú- tímasamfélagi er það öllum til góða." Skref í rétta átt Eysteinn Helgason, forstjóri Plastprents, sagðist vera mjög já- kvæður gagnvart því sem stefnu- mótun VSI fæli í sér, og hann teldi þetta vera skref í rétta átt og hluta af þeirri þróun sem ætti sér stað í nágrannalöndunum, en bæði for- ystumenn launþega og atvinnurek- enda hefðu rætt um þessa leið í mörg ár. „Helstu kostirnir eru að stjórn- endur fyrirtækja og starfsmenn geti sjálfir fundið leiðirnar til að ná meiri framleiðni og að ábatanum sé skipt. Þetta verður mun meiri nálægð og þetta eru hlutir sem þessir aðilar eru best færir um að gera, en ekki full- trúar VSÍ og ASÍ sem sitja einhvers- staðar í fjarlægð. Þannig að þetta er tvímælalaust skref í rétta átt en tekur eflaust langan tíma að þróa og koma í frambúðarfarveg," sagði Eysteinn. Hentar í stærri fyrirtækjum Guðbrandur _ Sigurðson, fram- kvæmdastjóri Útgerðarfélags Ak- ureyringa, sagði að almennt litist sér vel á samþykkt sambandsstjórnar Vinnuveitendasambandsins, sem kynnt var í gær, m.a. að færa kjaraá- kvarðanir í vaxandi mæli til ein- stakra fyrirtækja og heimila þeim beina og milliliðalausa samninga. í heild líst mér ágætlega á þetta, svo lengi sem um það ríkir víðtæk sátt. Ég tel reyndar að svona samn- ingar henti einkum í stærri fyrir- tækjum," sagði Guðbrandur. VR fagnar breyttu samningsformi Magnús L. Sveinsson, formaður Verslunarmannafélags Reykjavíkur, sagði að hann hlyti að fagna breyt- ingu á samningsforminu vegna þess að VR hefði barist fyrir því síðastlið- in 6-7 ár að fá því breytt, og þá lagt áherslu á að það yrði tekið meira mið af afkomu einstakra starfsgreina og fyrirtækja. „Þetta hefur ekki náð fram að ganga og það hefur verið andstaða við þessar óskir okkar hjá Vinnuveit- endasambandinu. Þannig að nú hafa þeir alveg snúið við blaðinu og ég fagna því mjög að þeir skuli nú hafa fallist á þá aðferðafræði við samn- ingagerð sem VR er búið að berjast fyrir í 6-7 ár," sagði Magnús. Hann sagði að það ætti eftir að reyna á það hvort launafólk næði fram með þessum hætti þeim kjara- bótum sem sóst væri eftir, en fyrir- sjáanlegt væri að tíma tæki að þróa þessa aðferð. „Menn gera þetta ekki við eina samningagerð, en númer eitt er að byrja á að feta sig inn á þetta svið og taka mið af afkomu hverrar starfsgreinar eða fyrirtækis. Auðvit- að tekur það tíma að finna æskileg- an farveg og menn verða bara að feta sig áfram í þessu. Þeir tala reyndar bara um að gera samning í fyrirtækjum, en það hefur ekki mátt minnast á fram að þessu. Við sendum til dæmis bréf í tvígang til Flugleiða og buðum upp á að við værum tilbúin til að taka þátt í fyrir- tækjásamningi, þar sem reyndar öll stéttarfélög myndu þá koma að, en þessum bréfum hefur ekki einu sinni verið svarað. En eins og þeir (hjá VSÍ) tala nú um, að fara svona inn í fyrirtækin, það er hluti af þessu sem við höfum verið að tala um, og er forspilið að því að menn síðan táki starfsgreinarnar. Þannig að þetta er bara af hinu góða," sagði Magnús. Hjakkað í sama farinu „Það kemur í sjálfu sér ekkert á óvart að þeir séu með eitthvað svona útspil núna," sagði Jóhann Geirdal, formaður Verslunarmannafélags Suðumesja. „Það að að fara með samningana alfarið út í fyrirtækin á persónulegum grunni, þannig að það séu bara starfsmenn og atvinnu- rekendur sem fara í það að semja, þýðir að þá erum við bara að hjakka í sama farinu og núna með lága launataxta og síðan er það atvinnu- rekandinn sem skammtar framhald- ið. Hins vegar hefur verkalýðshreyf- ingin aldrei verið andvíg því að kanna getu í hverju fyrirtæki fyrir sig og skoða möguleika til hagræð- ingar." Jóhann sagði að spurningin í þessu sambandi væri hvernig ætti að standa að samningum innan fyr- irtækjanna og hver geta launa- manna væri til þess að knýja á um hækkunina sem ætti að koma þar. „í samningum hefur oft verið gert samkomulag um að vinna á milli samninga að einhverjum ákveðnum þáttum en það hefur gef- ist mjög misjafnlega. Það er oft eins og það sé ekki hlustað eða vilji til þess að leysa málin nema að það sé undir einhverjum þrýstingi. Það að ætla sér að fara að setja stóran hluta af samningagerðinni út á hinn frjálsa markað ef svo má segja, án nokkurrar getu til að þrýsta á að við það verði staðið, það er þá eins líklegt að ekkert verði gert fyrr en eftir tvö ár í næstu kjarasamningum. Þannig að allavega eins og þetta er sett fram núna þá er þetta allt of losaralegt," sagði Jóhann. Vinnuveitendur hafa neitað að gera sérkjarasamninga Björn Snæbjörnsson, formaður Verkalýðsfélagsins Einingar í Eyja- fírði, segir að það útspil VSÍ, að færa valdið yfir til fyrirtækjanna komi á óvart. Ekki sé nema vika til 10 dagar frá því verkalýðsfélagið hafi fengið bréf frá fyrirtækjum á. Eyjafjarðarsvæðinu þar sem því sé hafnað að ræða við félagið um ýmsa sérkjarasamninga. „I þessum bréf- um lýstu atvinnurekendur því yfir að samningsumboðið sé alfarið hjá Vinnuveitendasambandinu og þeir hafi ekki umboð til að semja. Þessi bréf vorum við að fá fyrir 7-10 dög- um. Við skiljum ekki alveg þessa stefnubreytingu hjá VSÍ," sagði Björn. „Annaðhvort hafa eyfirskir atvinnurekendur misskilið það sem Vinnuveitendasambandið sendi þeim eða menn hafa kúvent á þessum tíma." Hann segir það ekki nýtt að menn geri samninga á vinnustöðum, þar sem ýmis sérmál fyrirtækjanna og starfsmannanna væru í fyrirrúmi. „Það er kannski nýtt í þessu ef fyrir- tækin geta farið að semja, þau höfðu ekki það umboð fyrir örfáum dögum, en ég fagna þessari stefnubreytingu. Hins vegar hef ég á tilfinningunni að þetta sé tilraun til að koma stétt- arfélögunum frá málinu og sé ekki að þessi leið sé fær ef ýta á þeim burt. Vinnuveitendasambandið mun áfram standa að baki atvinnurek- endum, en við vitum að fólk er í misgóðri aðstöðu til að gera samn- inga á vinnustöðunum. Verkalýðs- félögin hafa verið til að verja þá sem versta vígstöðu hafa. Starfsfólk lendir stundum í klemmu og ýmis- legt gefíð í skyn ef það er að hafa sig mikið í frammi," sagði Björn. Hann sagði að samstarf atvinnu- rekenda á Eyjafjarðarsvæðinu og Verkalýðsfélagsins Einingar hafi verið gott, helstu vandamálin sem upp hafi komið séu að atvinnurek- endur hafi stundum ekki getað gert mikið fyrir Vinnuveitendasamband- inu. Dagsbrún andvíg persónusamningum „Mér skilst að þeir séu fyrst og fremst að ræða um persónulega samninga milli fyrirtækis og hvers starfsmanns fyrir sig. Þetta er ekki sú leið sem við viljum fara. Við erum ekki á móti fyrirtækjasamning- um, enda höfum við reynslu af þeim í dag. Ég get bent á samninga við Isal, Járnblendifélagið, ríkisverksmiðjurnar og fleiri. Ég veit að þetta eru góðir samningar og við erum tilbúnir til að ræða um að fara þessa leið víðar. En hugmyndir VSI eru um allt aðra hluti. Mér sýnist þeir leggja höfuðáherslu á að útiloka verkalýðsfélögin frá því að koma nærri samningunum og það tel ég vera afturför," sagði Halldór Björns- son, formaður Dagsbrun. Halldór sagði furðulegt að heyra það frá VSÍ að þessar hugmyndir væru settar fram í samræmi við óskir verkalýðsfélaganna. Hann sagðist ekki kannast við að félögin hefðu sett fram óskir í þessa veru. Ef menn vildu fara nýjar leiðir í samningagerð yrðu vinnuveitendur og verkalýðsfélögin að ná samning- um um það. Það væri ekki nægilegt að koma fram með einhverjar þoku- kenndar hugmyndir um fyrirtækja- samninga. Verkalýðsfé- lögunum ekki ýttburt
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.