Morgunblaðið - 01.11.1996, Blaðsíða 35

Morgunblaðið - 01.11.1996, Blaðsíða 35
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR1.NÓVEMBER1996 35 AÐSENDAR GREINAR Eru hallalaus fjárlög raunhæft markmið? I UMRÆÐUM á Alþingi hefur komið fram mikil eindrægni um það markmið að afgreiða fjárlög fyrir næsta ár án halla. Skilningur fer vaxandi meðal þjóðarinnar á því að áframhaldandi hallarekstur auki skuldir ríkisins og leggi þannig grunn að hærri sköttum í fram- tíðinni. Fjárlagahalli kallar einnig á lántök- ur ríkissjóðs til að brúa bilið milli gjalda og tekna, en þær leiða til aukinnar lánsfjáreftir- spurnar á fjármagnsmarkaði og þar af leiðandi hærri vaxta. Nú er svo komið vegna langvar- andi fjárlagahalla og skuldasöfnun- ar, að ríkið þarf að greiða árlega 13-14 milljarða króna í vexti. Fyr- ir þá fjárhæð gæti ríkið staðið und- ir rekstri allra skóla í landinu eða rekstri sjúkrahúsanna í Reykjavík og á Akureyri svo dæmi séu nefnd. En má treysta því að fjárlögin standist? Hefur afkoman ekki ávallt verið miklu lakari en fjárlög ráðgerðu þegar upp er staðið? Því er til að svara að afkomuáætlanir fjárlaga hafa staðist betur á undan- förnum árum en áður. Ástæðan er m.a. sú, að auðveldara er að gera áætlanir við efnahagslegan stöðug- leika. Það á ekki einungis við heim- ili og fyrirtæki heldur einnig rekst- ur hins opinbera. Á meðfylgjandi Friðrik Sophusson í mynd (súlurit 1) má sjá muninn á áætluð- um halla samkvæmt fjárlögum og raun- verulegum halla. Séu tekin saman árin 1989, 1990 og 1991 kemur í ljós að hallinn á verðlagi 1996 var um 20 milljörðum króna hærri en fjárlög ætluðu. Séu með sama hætti tekin saman árin 1994, 1995 og 1996 verður raunveruleg af- koma hins vegar 2 milljörðum betri en gert var ráð fyrir í fjár- lögum. fyrirtækjarekstri er stundum talað um afkomu fyrir fjármagns- kostnað. Sé slíkri aðferð beitt á fjárlögin má sjá að árangur í rík- isfjármálunum hefur orðið veruleg- ur (súlurit 2). Sívaxandi greiðslu- byrði vegna vaxta veldur því hins vegar að hægar gengur en ella að ná jöfnuði á fjárlögum. Þjóðir Evrópusambandsins búa sig um þessar mundir undir þátt- töku í Evrópska myntsambandinu (EMU). Þótt íslendingar hafí kosið að gerast ekki aðilar að ESB er nauðsynlegt að efnahagsástandið hér á landi sé sambærilegt og helst í betra lagi en í aðildarríkjum ESB. Þannig styrkjum við samkeppnis- stöðu okkar gagnvart þeim. Það er athyglisvert að Island er nú eitt fjögurra Evrópuríkja sem uppfylla öll skilyrði fyrir inngöngu í Mynt- Veisluscilir Vcttlngohú/ið GAPi-mn sími 555 4477 Blað allra landsmanna! -kjanii málsins! Kjarvalsstaðir Bækur, kort, plaggöt, gjafavörur. Opið daglega frá kl. 10-18. LANCOME r^> Tefðu tímann með Primordiale. Kaupauki: Glæsileg ferðasnyrtitaska fylgir hverju 50 ml kreini og Fluide. LANCÖME verslanir Afkomuáætlanir fjár- laga hafa staðist betur á undanförnum árum en áður. Friðrik Soph- usson segir ástæðuna þá, að auðveldara sé að gera áætlanir við efna- hagslegan stöðugleika. samband Evrópu, en skilyrðin eru að verðbólga, vextir, afkoma hins opinbera og skuldir séu undir ákveðnu marki. Þróist samstarf ESB-ríkjanna með þeim hætti að við teljum hag okkar betur borgið innan sambandsins en utan, getum við gerst aðilar án þess að grípa til sársaukafullra aðgerða til að uppfylla þessi skilyrði. Með betri hagstjórn á undan- förnum árum hefur okkur tekist að lækka þá vexti sem ríkið þarf að greiða lánardrottum sínum. Með innköllun spariskírteina var vaxtakostnaður lækkaður um tvo milljarða og með betri lánshæfis- einkunn frá viðurkenndum al- þjóðafyrirtækjum hafa lánskjör ríkisins batnað á erlendum lána- mörkuðum. Ráðdeild og sparnaður hafa því skilað árangri. Næsti áfangi í ríkisfjármálum er að skila nægilegum afgangi á fjárlögum til að standa undir nýjum skuld- FJARMÁl.ARÁÐIJNF.YTH) Milljónirkrfm. 14.000 Halli ríkissjóös - fravik frá fjárlógum Á verölagi M Milljímir krtna r 14,000 i- 12.000 L 10.000 - 8.000 \ 6.000 i 4.000 Esrr * Án áhrifa af innköllun spariskfrreina FJARMALARAÐUNEYTH) Milljónir króna 10.000 -i Afkoma rikissjnðs án vaxta Á verðlagi 1996 Mitlj.mii króna - 10.000 8.000 6.000 { -2.000 - -4.000 - •6.000 - -8.000 - ^LLÍÍJ bindingum, sem ekki koma til greiðslu fyrr en eftir nokkur ár. Hér er einkum átt við áfallna, ógreidda vexti og lífeyrisskuld- bindingar, sem koma ekki til út- borgunar fyrr en viðkomandi starfsmaður tekur lífeyri. Afgang- ur á fjárlögum er enn mikilvægari fyrir þá sök að hann spornar við óæskilegum þensluáhrifum vegna þess að afgangur á viðskiptin við útlönd hefur nú snúist í halla. Hallalaus fjárlög er ekki inni- haldslaust slagorð heldur í senn æskilegt og raunhæft markmið, sem getur enn styrkt stöðu okkar til að takast á við sameiginleg verk- efni þjóðarinnar í framtíðinni. Höfundur er fjármálaráðherra. Aírar þjöcfir öfunda okkur af lífeyrissjóðakerfinu vegna: Samtryggingar, sem greiðir sjóðfélögum ellilífeyri ævilangt og er auk þess trygging fyrir óvæntum áföllum s.s. við orkutap eða andlát. Sjóðsöfnunar, sem stuðlar að auknum þjóðhags- legum sparnaði og gerir sjóðina betur í stakk búna að standa undir lífeyrisskuldbindingum í framtíðinni. Skylduaðiidar, sem tryggir öllum starfandi mönnum aðgang að lífeyrissjóðum, þannig að enginn verði afskiptur. %dssambandlíftyrissjóáa Sambdnd almennra lífeyrissjóða
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.