Morgunblaðið - 29.04.1997, Síða 2

2 ÞRIÐJUDAGUR 29. APRÍL 1997
MORGUNBLAÐIÐ
Morgunblaðið/Ásdís
Lengjan fest á trollið
Andlát
STEINDÓR
STEINDÓRSSON
STEINDÓR Steindórs-
son frá Hlöðum, fyrrver-
andi skólameistari og
alþingismaður, er látinn
á nítugasta og fimmta
aldursári.
Steindór fæddist á
Möðruvöllum í Hörgár-
dai 12. ágúst 1902. For-
eldrar hans voru Stein-
dór Jónasson, verslunar-
maður á Þrasthóli í
Arnarneshreppi, og
Kristín Jónsdóttir, ráðs-
kona á Möðruvöllum.
Hann lauk gagnfræða-
prófi á Akureyri 1922
og stúdentsprófi utan-
skóla í Menntaskólanum
í Reykjavík 1925. Steindór nam nátt-
úrufræði við Hafnarháskóla 1925-
1930 og iauk fyrri hluta meistara-
prófs í grasafræði 1930 og stundaði
síðan framhaldsnám og rannsóknir
við háskólann í Ósló 1951. Hann var
sæmdur heiðursdoktorsnafnbót við
Háskóla íslands 1981.
Steindór var kennari við Mennta-
skólann á Akureyri 1930-1966 og
varð skólameistari 1966-1972. Hann
var stundakennari við Gagnfræða-
skóla Akureyrar 1930-1936 og á
sumrin vann hann að gróðurrann-
sóknum til ársins 1976. Steindór sat
á Alþingi fyrir Alþýðuflokkinn, sem
landskjörinn þingmaður fyrir Isafjörð
árið 1959 en hafði áður setið á þingi
sem landskjörinn vara-
þingmaður árið 1947.
Steindór var formaður
Ferðafélags Akureyrar
og formaður Norræna
félagsins á Akureyri um
nokkurn tíma. Hann var
bæjarfulltrúi á Akureyri
1946-1958 og sat í
bæjarráði frá 1948.
Steindór var í flokks-
stjórn Alþýðuflokksins
1950-1972 og formaður
Alþýðuflokksfélags Ak-
ureyrar 1962-1964.
Hann var formaður
Ræktunarfélags Norður-
lands 1952-1971, ráðu-
nautur Rannsóknar-
stofnunar landbúnaðarins 1955-
1967 og grasafræðiráðunautur við
gróðurkortagerð Rannsóknarstofn-
unar landbúnaðarins á Grænlandi
1977-1981.
í minningarorðum Ólafs G. Einars-
sonar, forseta Alþingis, á þingfundi
í gær sagði hann meðal annars að
Steindór hefði verið vel máli farinn,
minni hans afar gott og að hann
hefði verið fjölfróður um ýmsa þætti
þjóðlífsins, þó sérfræðisvið hans hefði
verið náttúrurfræði en á því sviði
hefði hann verið stórvirkur. Eftir
hann lægi mikið ævistarf og hann
hefði hlotið verðskuldaðar heiðursvið-
urkenningar fyrir vísinda- og félags-
störf.
FRÉTTIR
Höfuðkúpubrotinn með hleðslusteini í árás þriggja ungmenna
Ovenju hrottafeng-
in árás í miðbænum
Maðurinn losnaði af gjörgæslu í gær og er talinn á batavegi
Morgunblaðið/Golli
MAÐURINN var meðal annars sleginn með hleðslusteini aftan
í höfuðið, þannig að steinninn gekk inn í höfuðkúpuna.
TÆPLEGA fjörutíu og fjögurra ára
gamall karlmaður, sem varð fyrir
alvarlegi'i líkamsárás á horni Póst-
hússtrætis og Austurstrætis aðfara-
nótt sunnudags, var útskrifaður af
gjörgæsludeild Sjúkrahúss Reykja-
víkur í gær. Tveir af þremur ungum
mönnum sem handteknir voru í
tengslum við rannsókn málsins voru
úrskurðaðir í gæsluvarðhald í fyrra-
kvöld. Þeir eru rétt rúmlega tvítugir.
Þijú vitni gáfu sig fram við lög-
reglu sem var kölluð á staðinn ör-
skömmu eftir að árásin átti sér stað,
og þykir atburðarásin nokkuð ljós.
Sleginn með hleðslusteini
Að sögn sjónarvotta virðist sem
árásarmennirnir hafi vikið sér að
manninum laust eftir klukkan tvö
um nóttina á fyrrgreindum stað,
sparkað í hann þar sem hann stóð
fyrir utan kaffihúsið Kaffi París og
síðan lamið hann með hleðslusteini
í höfuðið aftanvert þannig að hann
féll í götuna.
Árásarmennirnir hafi þá haldið
áfram að sparka í hann liggjandi,
meðal annars í andlit. Einn þeirra
hafí gengið harðast fram í árásinni,
sem virðist hafa verið óvenju hrotta-
fengin samkvæmt upplýsingum frá
lögreglu. Höfuðpaurinn hafí síðan
hlaupið ásamt félögum sínum tveim-
ur vestur Austurstræti og veitti eitt
vitnið þeim eftirför á bifreið sinni,
en missti af þeim við Ingólfstorg.
Þegar lögreglan kom á staðinn
lá maðurinn á gangstétt utan við
kaffíhúsið og hafði myndast allstór
blóðpollur við höfuð hans. Margt
fólk var í kringum hinn særða en
það var ekki til trafala við aðhlynn-
ingu hans. Búið var að vefja sára-
bindi um höfuð hans en það var
orðið gegnvott af blóði, og lögðu
lögreglumenn annað sárabindi á
sárið.
Sjúkrabifreið flutti manninn
skömmu síðar á slysadeild Sjúkra-
húss Reykjavíkur og gekkst hann
undir aðgerð á höfði síðar um nótt-
ina. Hann komst fyrst til meðvitund-
ar síðdegis í gær og liggur á al-
mennri legudeild, og virðist vera á
batavegi, að sögn Ólafs Z. Ólafsson-
ar, svæfíngalæknis á Sjúkrahúsi
Reykjavíkur. Maðurinn hlaut alvar-
lega áverka á höfði við árásina,
hann höfuðkúpubrotnaði, fékk
heilahristing og blæddi inn á heil-
ann. Steinninn virðist hafa lent
hvasst á höfðinu og gengið um tvo
sentímetra inn í heilann.
Ekki vitað um tilefni
Grunur beindist fljótlega að ung-
um manni sem búsettur er í Kópa-
vogi og skömmu fyrir klukkan sex
sömu nótt var hann handtekinn við
bensínstöð við Stórahjalla, vegna
gruns um ölvunarakstur. Klæðnaður
hans átti við lýsingu vitna á forvígis-
manni árásarinnar í Austurstræti
og var hann færður á lögreglustöð
og tekið úr honum blóðsýni.
Hann var þá vistaður í fanga-
geymslu og skömmu síðar voru tveir
piltar aðrir handteknir vegna gruns
um aðild þeirra. Erfitt reyndist að
yfirheyra þá hjá RLR vegna ölvunar
fyrr en síðdegis á sunnudag, en
samkvæmt heimildum Morgun-
blaðsins hafa ekki komið fram
tengsl á milli árásarmannanna og
þess sem varð fyrir árásinni og leik-
ur grunur á að árásin hafi verið til-
efnislaus.
Tvær líkamsmeiðingar í fyrra
Sá sem er grunaður um að hafa
mest haft sig í frammi, hefur ítrek-
að komið við sögu lögreglu frá því
1988, þegar hann var um þrettán
ára gamall. Samkvæmt upplýsing-
um frá lögreglu hefur hann meðal
annars verið kærður fyrir þjófnað,
innbrot, fölsun, ölvunarakstur og
líkamsárásir, bæði einn og í slagtogi
við aðra, auk gruns um innflutning
á fíkniefnum í ágúst á seinasta ári
ásamt öðrum manni, en það mál er
í rannsókn hjá fíkniefnadeild lög-
reglu.
Hann átti tuttugu og tveggja ára
afmæli þann dag sem árásin átti
sér stað aðfaranótt sunnudags og |
var einnig kærður fyrir líkamsárás
í Lækjargötu í apríl fyrir rúmu ári.
Kæra um líkamsárás í miðbæ á
hendur piltinum frá nóvember síð-
astliðnum var vísað til embættis rík-
issaksóknara í bytjun þessa mánað-
ar.
Hleðslusteinninn, sem mennirnir
þrír beittu við árás sína, kom úr ^
nálægum steinahlaða, sem þar hefur
staðið ásamt öðrum slíkum í tengsl- I
um við endurbætur á Lækjartorgi. |
Umsögn Verslunarráðs Islands um frumvarp ríkisstj órnarinnar um lífeyrissjóði
Oþörf forræðishyggja
og meingallað frumvarp
VERSLUNARRÁÐ íslands leggst
gegn því að frumvarp um lífeyris-
sjóði verði samþykkt sem lög frá
þingi. í umsögn Verslunarráðsins
um frumvarpið segir að það sé
meingallað, bæði sú almenna stefna
sem þar komi fram og einstakar
greinar þess.
Verslunarráð byijar athuga-
semdir sínar við frumvarpið með
því að segja, að það samræmist
ekki meginmarkmiðum fjármála-
ráðherra eins og þau eru tilgreind
í greinargerð, þ.e. að auka valfrelsi
í lífeyrissparnaði, innleiða sam-
keppni milli lífeyrissjóða og tryggja
bein áhrif sjóðsfélaga á stefnu-
mörkun og stjórn sjóðanna. „Ekk-
ert af þessum markmiðum nær
fram að ganga. Er það í raun
undarlegt og þvert á allar stjórn-
unarkenningar, að skilgreina
meginmarkmið og leggja síðan
fram tillögur sem ganga þvert á
hin skilgreindu markmið," segir í
umsögninni.
í gagnrýni sinni á frumvarpið
segir Verslunarráð meðal annars,
að ná megi markmiðum um trygg-
ingarvernd einstaklinga á annan
hátt en í gegnum sameignarsjóði,
t.a.m. með kaupum einstaklinga á
tryggingum. „Sem dæmi mætti
setja ákvæði þess efnis að einstakl-
ingum bæri að kaupa sér árlegar
tryggingar er veittu þeim rétt til
greiðslna sem svaraði tiltekinni lág-
marksupphæð ef viðkomandi yrði
fyrir tjóni."
Síðar segir: „Það er eitt að gera
kröfu til einstaklinga um fyrir-
hyggju, að þeir leggi til hliðar til
elliáranna og kaupi sér m.a. full-
nægjandi tryggingar til að vetjast
ytri áföllum. Það er hins vegar óþörf
forræðishyggja að neyða einstakl-
inga til að kaupa slíkar tryggingar
hjá ákveðnum aðila, banna þeim að
leita eftir hagkvæmari kostum og
binda þá við reglur sem þeir hafa
ekkert um að segja. Fullyrða má
að ýmsar leiðir megi fara til þess
að ná markmiðinu um fullnægjandi
samtryggingu án þess að ganga á
rétt einstaklinga til valfretsis."
Samanburður á réttindum
Verslunarráð segir að ítarlegur
samanburður þurfi að fara fram á
því, hvort réttindi einstaklinga séu
betur tryggð innan hins hefðbundna
lífeyrissjóðakerfís miðað við þær
tryggingar sem hægt sé að kaupa á
almennum markaði. Almennt megi
þó segja, að réttindi samkvæmt
samningi við tryggingarfélag séu
skýrari en samkvæmt reglugerðum
lífeyrissjóða og tryggingarfélög geti
ekki skert umsamin réttindi. Réttindi
í lífeyrissjóði verði hins vegar skert
einhliða.
Verslunarráð telur einnig, að
skylduaðild að einstökum, tilgreind-
um sjóðum stangist á við Mannrétt-
indasáttmála Evrópu, en fyrir liggi
sú afdráttarlausa niðurstaða Mann-
réttindadómstólsins, að réttur manna
til að standa utan félaga sé hluti af
félagafrelsishugtakinu. Verslunar-
ráð bendir á, að dómiHæstaréttar frá
síðasta ári, um skylduaðild að lífeyr-
issjóði, hafí verið skotið til Mannrétt-
indadómstólsins í Strassborg. „Því
kann hæglega svo að fara að innan
nokkurra ára muni falla dómur sem
tryggir valfrelsi í lífeyrismálum og
kollvarpar því kerfi sem gert er ráð
fyrir í fyrirliggjandi frumvaipi. Verð-
ur að telja að þingmenn taki á sig
mikia ábyrgð að samþykkja frum-
varp af þessu tagi á meðan á mála-
rekstri í Strassborg stendur," segir
í umsögninni.
Verslunarráð telur jafnframt, að
verði frumvarpið að lögum sé hæpið
að þau stæðust eignarréttarákvæði
stjórnarskrárinnar og vísar þar til
þess, að fjölmargir hafí samið við
séreignarsjóði um lífeyrissparnað og
að við fyrirhugaðar breytingar yrðu
framtíðarréttindi þeirra verri en ef
samningarnir héldu gildi sínu. Eigna-
skerðing sé samkvæmt stjórnarskrá
aðeins heimil ef almenningsheill
krefjist. Ástæða sé til að efast um )
að dómstólar á borð við Mannrétt- |
indadómstólinn teldu það ákvæði
eiga við, en rétt sé að minna á að •
samkvæmt stjómarskrá eigi fullt
verð að koma fyrir, verði menn fyrir
eignaskerðingu samkvæmt henni.
Það leiði til þess að hinir fjölmörgu
greiðendur til séreignarsjóða ættu
bótarétt á hendur ríkinu, verði frum-
varpið að lögum.
Átthagafjötrar og skortur á j
réttaröryggi
Verslunarráð hefur ýmsar aðrar |
athugasemdir við frumvarpið og
segir það t.d. fela I sér átthaga-
fjötra, þar sem íslenskir launamenn
sem ráði sig til vinnu í öðru EES-
ríki tapi áunnum réttindum sínum.
Þá sé frumvarpið ekki í samrænni
við samkeppnislög, þar sem einung-
is ákveðnum aðilum verður heimilt
að taka við lágmarksiðgjaldinu. .
Frumvarpið kippi stoðunum undan
séreignarsjóðum og ekki sé gert ráð }
fyrir að greiðendur til lífeyrissjóða |
hafi nein raunveruleg áhrif á stjórn-
un þeirra.