Morgunblaðið - 27.05.1998, Blaðsíða 26

26 MIÐVIKUDAGUR 27. MAÍ 1998
AÐSENDAR GREINAR
MORGUNBLAÐIÐ
Meistarafélag
bólstrara 70 ára
Á FYRRI öldum var það að
sjálfsögðu aðeins á færi fárra, þ.e.
aðalsmanna, kóngafólks, embættis-
manna og ríkra kaupmanna, að
halda heimili og hallir sem rúmuðu
falleg og vönduð húsgöng af öllum
gerðum ásamt tilheyrandi gólf-
teppum, gluggatjöldum og listmun-
um á veggjum og á gólfum. Þessi
hópur stækkaði eftir iðnbyltinguna
þegar hin svo kallaða millistétt
efnaðist og kom þar einnig til sög-
unnar. Og þróun í húsnæði og hús-
búnaði fyrir almenning frá
aldamótunum 1900 til þessa dags
er öllum kunn. Bólstrun var fyrr á
öldum flokkuð með hefðbundnum
iðngreinum þar sem ákveðnar
kröfur voru gerðar um kunnáttu og
ábyrgð meistarans. Og má til-
greina nokkrar svo sem: húsgagna-
smíði, söðlasmíði, klæðaskurð, gull-
smíði, skósmíði og úrsmíði sem
skipuðu álíka sess. I gegnum ald-
irnar voru hin viðurkenndu vinnu-
brögð í kennslu þau að sá sem var
meistari í viðkomandi iðngrein
mátti útskrifa lærlinga sem eftir
það vpru nefndir sveinar í grein-
inni. I raun er þetta framkvæmt
svona enn í dag að hluta enda besta
leiðin til að viðhalda faginu að staf-
andi fagfólk í viðkomandi iðngrein
beri lokaábyrgð á kunnáttu nem-
ans og votti það.
Góðir skólar geta unnið gott
undirbúningsstarf, bæði verklegt
og bóklegt, en sá sem er viður-
kenndur og eftirsóttur af hinum
vandlátu viðskiptavinum vegna
fæmi sinnar og áreiðanleika er lyk-
ilmaður næstu kynslóðar og fag-
mennsku. Auk þess þarf að
varðveita vinnuaðferðir þær sem
áður voru brúkaðar en eru að
hverfa smám saman og verkk-
unátta hverrar þjóðar ber vott um
menningu hennar.
Frábærir sagnfræðingar hafa á
síðustu árum ritað atvinnusögu
Bólstrarar minnast
þess um þessar mundir
að sjötíu ár eru liðin frá
stofnun félags þeirra
sem nú heitir Meist-
arafélag bólstrara.
Bjarni Guðmundsson
rekur sögu þessarar
gamalgrónu iðngreinar.
þessarar þjóðar á tilgreindum
tímaskeiðum og má sjá af lestri
þessara bóka að það er ekki fyrr en
um aldamótin 1900 að húsgagna-
inaður á borð við bólstrun gat orðið
alvöru atvinnugrein á Islandi sjálfu
þó svo að hinar gömlu þjóðir Evr-
ópu hefðu lengi búið að greininni.
Vönduð innflutt húsgögn voru þó
alltaf til á betri heimilum. En tími
íslands var kominn og fagþekking
kom með útlendum iðnmeisturum
sem hér settust að.
Árið 1904 setti fyrsti erlendi
meistarinn í bólstrun upp vinnu-
stofu í Reykjavík með íslenskan
markað í huga. Hann tók nema á
samning og rak verkstæði á sama
hátt og gert var í Evrópu á þeim
tíma. Þetta var Daninn Áxel Main-
holt. Fleiri meistar fylgdu á eftir
og íslenskir lærlingar tóku að út-
skrifast sem sveinar í bólstrun. Sá
Islendingur sem fyrstur fékk
sveinsnafnbót var Kristinn Sveins-
son árið 1908 en hann hóf nám árið
1904 ásamt Jóhanni Jóhannssyni
hjá Axel.
Kristinn Sveinsson fékk meistar-
aréttindi fyrstur Islendinga árið
1912. Fagið var orðið löggilt sem
atvinnugrein á Islandi.
Meistarafélag bólstrara sem hét
í fyrstu Húsgagnasmíðafélag
Reykjavíkur var stofnað 20. apríl
árið 1928 í því húsnæði þar sem nú
er veitingastaðurinn Sólon Is-
landus en þar var þá til húsa vinnu-
stofa Kristins Sveinssonar. Krist-
inn gegndi fyrstur manna for-
mennsku í Meistarafélagi bólstr-
ara, en sá sem lengst hefur gegnt
stöðu formanns er Ásgrímur P.
Lúðvíksson. Hann var samfellt for-
maður félagsins í 14 ár.
Segja má að á fyrstu fímmtíu ár-
um aldarinnar hafi vinnubrögðin í
faginu verið þau sömu og lengi
höfðu tíðkast þ.e. fjaðrabinding og
stoppað upp með blori og ull. Öll
negling var þá með blásaumi.
Húsgögn frá þessum tíma eru
mikilsmetin í dag enda sígild að
gerð og mörg með fagurlega
handútskornum örmum og fótum.
Þau efni og áhöld sem seinna
Stiga Bio-Chip
kurlari 1400W
Stiga Turbo
sláttuvél
með grashirðipoka
\ Góð fyrir heimili
Stiga
rafmagnsorf 450W
Stiga Tornado 1
sláttuvél með drifi
Fyrir sumarbústaða-
eigendur, bæjarfélög
og stofnanir
Stiga
rafmagns- ’
limgerðisklippur
360W
Stiga EL33
rafmagns-
sláttuvél 1000W
Fyrir litla garða
Stiga Garden
aksturssláttuvél
Einstök fyrir
sumarbústaðaeigendur
og stofnanir. __ _
Stiga
mosatætari
325W
Sölustaðir um allt land
VETRARSOL
HAMRABORG 1-3, NORÐANMEGIN • KOPAVOGI • SIMI 564 1864 • FAX 564 1894
/’TIGPk
®4TTÖ triLJUt. íd

J
4R f ÚRVALI
auí
_r_\
Wk"\
l \ rj ,
HLUTI stjórnar Meistarafélags bólstrara við nýjan hátíðarfána félags-
ins sem handsaumaður var af nunnum Karmelklausturs í Hafnarfirði.
Formaðurinn, Hafsteinn Sigurbjarnarson, er lengst til vinstri, þá Elfn-
borg Jónsdóttir og Hafsteinn Gunnarsson. Á myndina vantar Grétar
Árnason og Kristján Thorarensen. Fáninn var kynntur í afmælis-
fagnaðinum sem haldinn var á Sóloni Islandusi, sömu húsakynnum og
félagið var stofnað í fyrir sjötfu árum.
komu juku síðan á fjölbreytnina
auk þess að verðið lækkaði á hús-
gögnum og hægt var að koma við
fjöldaframleiðslu líkt og við
tréverk. En nauðsyn á góðri
fagkunnáttu hvarf ekki og í dag er
vakning hjá fólki fyrir því að eign-
ast sígild húsgögn unninn á fagleg-
an máta úr þeim efnum sem viður-
kennd eru sem góð efni.
í septembermánuði mun Meist-
arafélag bólstrara halda sýningu
og kynna fagið í nútíð og fortíð.
Félagsmenn eru nú 27. Aðrir ból-
strarar með réttindi en utan
félagsins starfa víða hjá húsgagna-
fyrirtækjum sem og í óskyldum
störfum. Núverandi foi-maður í
Meistarafélagi bólstrara er Haf-
steinn Sigurbjamarson.
Höfundur er bólstrari og formaður
afmælisnefndar félagsins..
Stöndum vörð
um Sjúkrahús
Þingeyinga
VIÐ sem búum á
Húsavík og nágrenni
höfum búið við góða
heilbrigðisþjónustu í
áratugi.
Nú á síðustu ámm
höfum við fengið að
kenna á niðurskurði til
heilbrigðismála ekki
síður en aðrir þar sem
deildum hefur verið
lokað tímabundið og
álag á starfsfólk aukið.
Við höfum verið
ánægð með Sjúkra-
húsið okkar og stolt af
þeirri þjónustu sem
þar hefur verið veitt.
Sjúkrahúsið var á
sínum tíma byggt af framsýni og
stórhug og það styrkti búsetu í
héraðinu og veitti öryggi fyrir ungt
fólk með böm að búa nærri góðri
heilbrigðisþjónustu. Fæðingadeild-
in þótti á sínum tíma einstaklega
vel útbúin, en kvenfélögin í sýsl-
unni sameinuðust um að kaupa til
hennar eins fullkomin tæki og
hægt var á þeim tíma. Nú er
fæðingadeildin lokuð hluta úr
sumri og heyrst hafa raddir um að
réttast væri að leggja hana niður í
spamaðarskyni. Konur eigi að fara
suður til Reykjavíkur eða inn á Ak-
ureyri til að fæða. En sé ófært
bæði í lofti og á landi þegar þær
kenna sín eiga þær bara að hætta
við eða bíða þangað til fært verður.
Hún er kannski ekki að verða
svo sérlega fyndin þessi gamla
saga af bóndanum sem
spurði konuna sína
hvort hún gæti ekki
beðið til morguns þeg-
ar hún tók léttasóttina
að kvöldlagi í stórhríð-
arveðri og vegurinn
var alveg ófær. Konan
gat ekki beðið og
málið var leyst með
snjóbíl og konan
komst í tæka tíð á
Sjúkrahúsið, en ég er
hrædd um að allt hefði
ekki gengið svo vel
upp hefði hún þurft að
fara til Akureyrar eða
Reykjavíkur.
Öll önnur þjónusta
sem fram fer á Sjúkrahúsinu er
okkur Þingeyingum bráðnauðsyn-
leg og sparar allt í senn sársauka,
tíma og peninga fyrir íbúana og því
getum við engan veginn sætt okkur
við að dregið verði úr þjónustu nú
á tímum tækni og framfara.
Við viljum ekki að Sjúkrahúsinu
sem við höfum verið stolt af verði
breytt í hjúkrunarheimili eða lang-
legustofnun og að öll þjónusta sem
ekki getur farið fram á
Heilsugæslustöðinni verði færð
burt úr sýslunni.
Eg get ekki ímyndað mér að vel
menntaðir læknar fáist að
heilsugæslustöðvunum úti á landi í
framtíðinni ef þar eru ekki einfóld-
ustu tæki til rannsókna og ef þar
er ekki aðstaða til eins eða neins
svo senda þurfi alla sjúklina í burtu
Sara Hólm