Morgunblaðið - 26.06.1998, Page 37

MORGUNBLAÐIÐ
________________________________FÖSTUDAGUR 26. JÚNÍ 1998 37
MINNINGAR
hnútum og samferðamennirnir.
Eg hygg að Dieter Roth sé einn
þeirra fágætu manna sem seint
gleymast þeim sem á vegi þeirra
verða. I mínum huga verður hann
ævinlega hinn kröfuharði og full-
komlega pjattlausi vinur sem aldrei
lét kunningsskap aftra sér frá að
segja hug sinn umbúðalaust. Stund-
um gat verið ónotalegt að hlusta á
óvægna dóma hans, en ævinlega var
það heilsusamlegt.
Blessuð sé minning Dieters
Roths.
Sigurður A. Magnússon.
Ekki óraði mig fyrir því, þegar
við Dieter sátum saman yfir kaffí-
bolla niðri á Hótel Borg á s.l. hausti,
að það yrði okkar síðasti samfund-
ur. Pessi haustdagur var grár og
kaldranalegur, algjör andhverfa
þeirra björtu og hlýju sumarstunda
sem við höfðum átt saman vestur á
Hellnum, en þangað leitaði hugur
hans gjaman, ekki síst ef honum
fannst eitthvað bjáta á innra með
sér. Hann sagði oft við mig, að næst
þegar hann kæmi til Islands, ætlaði
hann að vera lengi fyrh- vestan. En
Dieter var mikill vinnuhestur og
þess vegna urðu stundirnar oft
færri sem hann gat notið að dvelja í
næði á þessum stað sem honum var
svo kær.
Þennan haustdag var hann
óvenjulega dapur og mér fannst
hvíla á honum einhver mara. Hann
hafði áhyggjur af heilsu sinni, sem
fór hrakandi. Honum fannst hann
eiga svo margt ógert, því verkefnin
voru mörg, sem kröfðust huga hans
og handa. Fjölskylda hans var hon-
um nærri og þá ekki hvað síst
bamabörnin, sem hann talaði oft
um við mig. Hann vildi eiga þátt í,
að gera þeim bemskuna og æskuna
sem bjartasta, að þau gætu fengið
að njóta sinnar æsku sem mest í
faðmi íslenskrar náttúru. Hann vildi
skapa þeim rými huga og handa,
sem gerði þau færari að takast á við
lífíð, þann harða skóla, sem hann
hafði sjálfur orðið að ganga í gegn
um á sínum æskuárum í Þýskalandi.
Það mun hafa verið árið 1974, að
vinur minn Ragnar Kjartansson
myndhöggvari falaðist eftir að fá lóð
hjá mér undir sumarbústað, en
Ragnar átti mörg æskuár sín á
Hellnum. í félagi með honum var
Dieter Roth vinur hans og sam-
verkamaður. Þeir fengu lóðina, sem
þeir völdu, frammi á sjávarbakkan-
um. Nokkru síðar varð Dieter einn
eigandi að þessum bústað. Stuttu
seinna eignaðist hann annan bústað
á sama stað. Böm hans Vera og
Karl, eiga nú þessa bústaði. Þarna
átti fjölskyldan margar sínu bestu
yndisstundir. í skjóli Scartaris var
þeim ljúft að una.
Dieter Roth var í senn einlægur,
hlýr og saklaus og það urðu honum
því mikil vonbrigði og sárindi ef á
leið hans urðu mishollir meðreiðar-
sveinar. Samt ásakaði hann aldrei
neinn, heldur sjálfan sig og vildi
draga fjöðurstaf yfir allar misgjörð-
ir gærdagsins, hann afskrifaði for-
tíðina en stefndi fullhuga inn í fram-
tíðina og hélt áfram sinni leit á lista-
brautinni, þar sem möguleikarnir
blöstu við honum, framandi og for-
vitnilegir, hugmyndaflug hans var
næsta ótrúlegt. Hann trúði samt
ekki á einhverja endanlega lausn í
listsköpun, ekki frekar en í lífinu
sjálfu.
Dieter var áræðinn og allt að því
dirfskufullur og í frelsi andans leit-
aði hann inn í óræðar víddir og var
ekki lengur jarðbundinn eða háður
hinu afmarkaða formi vanans. Hann
storkaði kenningum vísindanna,
hafnaði rökum spekinganna og lék
sér á mörkum hins ómögulega, þar
sem sakleysið og einfaldleikinn ríkti
öllu ofar.
Eg er þakklátur fyrir að hafa
fengið að kynnast þessu stórveldi
með barnshjartað, einlægni hans og
góðvild, til alls þess sem var í návist
hans. Slíkra manna verður ávallt
minnst með virðingu.
Það fer vel á því, að duft hans fái
að leita síns upphafs í íslenskri mold
í Hellnakirkjugarði, í nábýli við
fjallajöfurinn mikla, Snæfellsjökul,
sem hann dáði og umhverfíð allt var
hans draumaland. Þessa fósturson-
ar Islands verður lengi minnst og
nafn hans mun verða áberandi í ís-
lenskri listasögu.
Á norðurslóðum ríkir nú hin nótt-
lausa voraldar veröld, megi hún
varpa sínu bjarta ljósi á minningu
Dieters Roth. Megi hinn mikli höf-
uðsmiður himins og jarðar varð-
veita hann.
Eg votta börnum hans og bama-
bömum einlæga samúð mína.
Kristinn Kristjánsson.
Dieter Roth var hér á Islandi í
aprílmánuði síðastliðnum. Hann var
hér tíður gestur, heimsótti börn sín
og barnaböm og leitaði hér hvíldar
og endurnæringar, sem erfitt var að
fá erlendis.
Síðasta verk hans hér á landi, áð-
ur en hann fór af landi brott í lok
aprflmánaðar, var að undirrita og
taka við afsali fyrir húseigninni
Bala í Mosfellssveit, sem hann var
að kaupa af börnum sínum, en þar
hafði hann haft íbúð og vinnustofu
um áratuga skeið.
Vegna reglna íslenskra laga um
eignarrétt að fasteignum var erfitt
fyrir erlenda rfldsborgara að kaupa
fasteignir á íslandi. Nú hafa regl-
urnar verið rýmkaðar og fékk Diet-
er leyfi dómsmálaráðuneytisins til
þess að kaupa húsið. Langþráðu
takmarki var nú náð. Ætlaði hann í
ellinni að dvelja meira á íslandi og
kunni þá betur við að dvelja í eigin
húsnæði.
Þegar afsalinu hafði verið þing-
lýst tilkynnti ég honum bréflega, að
loksins væri hann orðinn þinglýstur
eigandi að hluta af fslandi, enda
hefði verið kominn tími til.
Enda þótt ég vissi, að Dieter væri
veikur, granaði mig ekki, þegar ég
kvaddi hann í aprflmánuðzi síðast-
liðnum, að það væri í síðasta skipti
sem fundum okkar bæri saman og
að næsta skipti væri það einungis
aska hans sem kæmi til landsins.
Listamenn hafa löngum átt erfitt
uppdráttar á íslandi. Ófáir íslend-
ingar hafa því orðið að flytjast af
landi brott til útlanda, þar sem þeir
gátu notið hæfileika sinna. Má segja
að þetta eigi líka við um Dieter
Roth. Þó að ísland gæti ekki boðið
honum þær aðstæður, sem hæfðu
hæfileikum hans, sem varð þess
valdandi að hann varð að flytja af
landi brott, var hugur hans alltaf á
íslandi. Hér átti hann þrjú börn,
sem hann bar mikla umhyggju fyr-
ir, sem ekki minnkaði þegar barna-
bömin komu. Hef ég fáa menn
þekkt, sem létu sér eins annt um
böm sín. Má segja að hann hafi bor-
ið þau á höndum sér. Dieter var
fæddur í Þýskalandi árið 1930. Ólst
hann þar upp á tímum nasismans
við strangt uppeldi fóðurins. Var
hann lítt hrifinn af veru sinni í
Þýskalandi. Hann slapp þó við
mestu hörmungar stríðsáranna því
að árið 1943 fluttist hann til Sviss.
Dieter Roth var mikill listamað-
ur, en ég tel þó að hann hafi verið
enn meiri maður. Fáa eða engan
mann hef ég hitt, sem tók Dieter
fram að mannkostum. Hann var
bráðgreindm-, hæfileikaríkur, ljúfur
maður, hjálpsamur og vildi öllum
mönnum vel. Ætlaði hann engum
öðram illt og því sámaði honum
þegai- menn misnotuðu sér góð-
mennsku hans.
Við hjónin viljum að lokum þakka
fyrir þau kynni sem við höfðum af
Dieter Roth. Það er mannbætandi
að hafa kynnst slíkum manni.
Færum við bömum og öðrum
vandamönnum innilegar samúðar-
kveðjur.
Agnar Gústafsson.
HALLDÓR
HELGASON
+ Halldór Ragnar Helgason
prentari fæddist í Reykjavík
8. desember 1927. Hann varð
bráðkvaddur 29. maí síðastlið-
inn og fór útfór hans fram frá
Bústaðakirkju 5. júní.
Okkur langar til að kveðja hann
Dóra vin okkar með nokkrum orð-
um. Kynni okkar hófust þegar
Hafliði sonur Dóra hóf að þjálfa fyr-
ir okkur kynbótahross. Upp frá því
fór Dóri að gerast tíður gestur á
heimili okkar, og virtist kunna vel
við sig í sveitakyrrðinni.
Minnisstætt er þegar talið barst
að hryssunni hans, Dögg, sem er
glæsilegur hvítur gæðingur. Þá
kom glampi í augu hans og áhug-
inn leyndi sér ekki. Sérstak-
lega kemur upp í hugann þegar
verið var að sýna Dögg í Reiðhöll-
inni fyrir nokkrum árum þar sem
hún var stjarna sýningarinnar. Þá
var minn maður í essinu sínu og
naut sín til fulls. Þetta kvöld bað
hann okkur um að hafa Dögg hjá
okkur.
Ófáar ferðimar kom Dóri austur
til að líta á Dögg og seinna afkvæmi
hennar. Ávallt vora þessar ferðir
okkur til mikillar ánægju og gleði því
fátt var skemmtilegra en einmitt að
fara með Dóra og skoða og spekúlera
í hrossunum og þá Uka að keyra um
sveitimar og heimsækja fólk.
Dóri var glaðlyndur maður og
þægilegur í alla staði. Hann hafði
gaman af hvers kyns veiðum. Hann
var barngóður og nokkrar ferðimar
kom hann austur til okkar með
barnabörnin sín til að leyfa þeim að
njóta þess sem sveitin hefur upp á
að bjóða.
Með þessum orðum kveðjum við
góðan vin og þau eru fátækleg mið-
að við það sem hann skilur eftir í
brjóstum okkar. Við viljum votta
bömum, tengdabörnum og barna-
börnum dýpstu samúð okkar.
Ársæll Jónsson og fjölskylda,
Eystra-Fróðholti.
Eiginmaður minn, faðir okkar, tengdafaðir og afi,
SIGURÐUR ANDRÉS KRISTINSSON
bóndi,
Kvíabekk í Ólafsfirði,
verður jarðsettur frá Kvíabekkjarkirkju laugardaginn 27. júní kl. 13.30.
Annetta María Norbertsdóttir,
börn, tengdabörn og barnabörn.
+
FINNBJÖRN FINNBJÖRNSSON
málarameistari,
er látinn. Jarðarförin auglýst síðar.
Börn, tengdabörn og barnabörn.
+
Ástkær sambýliskona mín, móðir,
tengdamóðir, amma og langamma,
GUÐBJÖRG JÓNÍNA HELGADÓTTIR
frá Seljalandsseli,
Hvammi,
V-Eyjafjöllum,
lést aðfaranótt fimmtudagsins 18. júní.
Útförin fer fram frá Stóradalskirkju laugar-
daginn 27. júní og hefst hún kl. 14.00.
Magnús Sigurjónsson,
Guðlaugur Friðþjófsson, Guðrún Árnadóttir,
Helgi Friðþjófsson, Sigrún Adolfsdóttir,
Knútur Halldórsson, Valgerður Ólafsdóttir.
+
Móðir okkar, tengdamóðir, amma og langamma,
ÁGÚSTA KOLBEINSDÓTTIR,
Hrafnistu Reykjavík,
áður á Hverfisgötu 53,
lést mánudaginn 15. júní. Útför hennar hefur farið fram í kyrrey.
Sérstakar þakkir færum við starfsfólki á deild F-2 fyrir umhyggju og
hlýhug.
Aðalheiður Svavarsdóttir,
Jóhanna Svavarsdóttir, Geir Svavarsson,
Sigfús Svavarsson, Sólborg Sigurðardóttir,
Kristín Svavarsdóttir, Ingimar Harðarson,
barnabörn og barnabarnabörn.

+
DAVÍÐ V. SIGURÐSSON
frá Miklaholti,
til heimilis Dvalarheimilinu Seljahlíð,
er látinn.
Jarðarförin fer fram frá Bústaðakirkju fimmtu-
daginn 2. júlí kl. 13.30.
Börn, tengdabörn, barnabörn
og barnabarnabörn.
+
Eiginmaður minn og faðir okkar,
HALLGRÍMUR ELÍAS MÁRUSSON,
Kópavogsbraut 1b,
Kópavogi,
lést á hjúkrunarheimilinu Sunnuhlíð miðviku-
daginn 24. júní sl.
Útför hans fer fram frá Kópavogskirkju
föstudaginn 3. júlí nk. kl. 15.00.
Blóm og kransar eru afþakkaðir en þeim,
sem vildu minnast hins látna, vinsamlega látið hjúkrunarheimilið í
Sunnuhlíð njóta þess.
Hermína Sigurbjörnsdóttir,
Steinar Hallgrímsson, Þráinn Hallgrímsson,
Dúa St. Hallgrímsdóttir, Pálmar Hallgrímsson,
Jónas Hallgrímsson.
+
Elskulegur eiginmaður minn, faðir okkar,
tengdafaðir og afi,
HELGI EINARSSON
múrarameistarl,
Stóragerði 12,
Hvolsvelli,
verður jarðsunginn frá Stórólfshvolskirkju
laugardaginn 27. júní kl. 15.00.
Blóm og kransar afþakkaðir en þeim, sem vilja minnast hans, láti líknar-
stofnanir njóta þess.
Guðrún Aðalbjarnardóttir,
Einar Helgason, Guðrún Þorgilsdóttir,
Aðalbjörg K. Helgadóttir, Gísli Antonsson,
Hólmfríður K. Helgadóttir, Sigmar Jónsson
og barnabörn.