Morgunblaðið - 02.09.1999, Blaðsíða 13

MORGUNBLAÐIÐ
FIMMTUDAGUR 2. SEPTEMBER 1999 13
FRÉTTIR
Morgunblaðið/Arnaldur
Skiltinu verður komið fyrir framan við Höfða þar sem
leiðt ogafundurinn fðr fram.
Leiðtogafundarins í Höfða verður
minnst með veglegu skilti
Markaði upphaf-
ið að endalokum
kalda stríðsins
INNAN skamms verður sett upp
skilti fyrir framan Höfða til að
minnast leiðtogafundar Ronalds
Reagans, þáverandi Bandaríkja-
forseta, og Míkhafls Gorbatsjovs,
þáverandi forseta Sovétríkjanna,
sem átti sér stað í húsinu 11. og 12.
október 1986. Á skiltinu mun m.a.
koma fram að fundurinn hafi mark-
að upphafið að endalokum kalda
stríðsins.
Að sögn Hildar Kjartansdóttur,
móttökufulltrúa Reykjavíkurborg-
ar, með aðsetur í Höfða, er hug-
myndin ekki síst sprottin vegna
ummæla Richards Pearl, fyrrver-
andi aðstoðarmanns Bandaríkja-
forseta, í þá veru að uppsetning
slíks skiltis væri við hæfi vegna
mikilvægis fundarins. „Reagan og
Gorbatsjov hafa síðan sjálfir látið
lík ummæli falla um mikilvægi
hans,“ segir Hildur.
Mikill áhugi ferðamanna
á leiðtogafundinum
„Þessi skoðun Pearls kemur
fram í viðtali við hann sem er á
myndbandi sem ég lét nýverið gera
um leiðtogafundinn," segir Hildur.
Myndbandið er sýnt gestkomandi í
Höfða. „Þegar ég tók við sem mót-
tökustjóri hér fyrir tæpum þremur
árum fannst mér vanta upplýsing-
ar um fundinn. En hér tek ég á
móti alls konar hópum og er með
leiðsögn um húsið. Hingað koma
ferðamannahópar og svo er húsið
opið iyrir íslenskan almenning
íýrsta sunnudag í hverjum mán-
uði,“ segir Hildur.
Hún kveðst því hafa látið gera
tilboð í myndbandagerð og í fram-
haldi af því ráðið Saga film í verk-
ið. „Árni Snævarr gerði síðan
myndbandið af mikilli fagmennsku
og við fengum það afhent fyrir um
ári. Þeir erlendu gestir sem hingað
koma kannast allir við leiðtoga-
fundinn og sýna öllu honum
tengdu mikinn áhuga. Á sumrin
eru hér rútur fyrir utan alla daga.
Margir láta sér nægja að skoða
húsið að utan en margir vilja
einnig gægjast inn og þá er hægt
að sækja um að fá að skoða húsa-
kynnin og fá leiðsögn um þau,“
segir Hildur.
Grunnskólanemendum fjölgar um rúmlega 350 milli ára
Útlit fyrir fullskipað
kennaralið í vetur
UM 15 þúsund nemendur hefja nám
í grunnskólum Reykjavíkur í haust
og hefur þeim fjölgað um rúmlega
350 frá síðasta skólaári. Einn nýr
grunnskóli, Korpuskóli, verður tek-
inn í notkun auk þess sem einsetnum
skólum fjölgar um þrjá. Að sögn
Gerðar G. Óskarsdóttur fræðslu-
stjóra er útlit fyrir að fullskipað
kennaralið verði við skólana í vetur
en endanlegar tölur munu ekki
liggja fyrir fyrr en í næstu viku.
Að sögn Sigrúnar Magnúsdóttur,
formanns fræðsluráðs, eru mörg ár
síðan nemendum hefur fjölgað jafn-
mikið milli ára eða sem nemur einum
skóla. Gerður sagði að ýmsar nýj-
ungar væru á döfinni á skólaárinu
svo sem aukið sjálfstæði skólanna,
fjölgun einsetinna skóla, lenging
skóladags, átak í kennslu náttúru-
fræðigreina og aukinn tölvukostur í
skólum. Sagði hún að skólunum hefði
verið úthlutað fjárhagsramma í upp-
hafi árs og í sjö skólum hefði stjórn-
unarkvótinn verið aukinn til að mæta
aukinni stjórnunarvinnu innan skól-
ans. Benti hún á að stærstu skólarnir
veltu um 100 millj. á ári.
Sagði hún að í skólastarfinu væri
gert ráð fyrir stundum til sveigjan-
legs skólastarfs. „Þessum kennslu-
stundum hefur verið úthlutað til við-
bótar við hefðbundinn stundafjölda
bekkjardeilda og fer fjöldi þeirra eft-
ir nemendafjölda í bekk,“ sagði hún.
„Nú er komin nokkur reynsla á notk-
un þessara stunda og hafa þær með-
al annars verið nýttar til að hafa tvo
kennara í bekk eða skipta bekkjum
tímabundið.“
140 nemendur í Korpuskóla
Einn nýr grunnskóli, Korpuskóli,
tekur nú til starfa en hann verður til
bráðabirgða staðsettur að Korpúlfs-
stöðum. Þar hefja 140 nemendur
nám og eru það mun fleiri en ráð-
gert var í fyrstu, að sögn Sigrúnar,
miðað við þær undirtektir sem skól-
inn fékk þegar hann var kynntur.
Þrír skólar verða einsetnir í fyrsta
sinn í vetur auk þess sem nýbygging
er tekin í notkun við Fossvogsskóla í
stað lausra kennslustofa, sem nýttar
hafa verið í áratug en skólinn hefur
verið einsetinn frá upphafi. Þar með
eru 75% almennra grunnskóla ein-
setin.
I haust mun skóladagur nemenda
í 1.-4. bekk lengjast samkvæmt
Morgunblaðið/Þorkell
Gerður G. Óskarsdóttir fræðslustjóri og Sigrún Magnúsdóttir
formaður fræðsluráðs.
grunnskólalögum um eina kennslu-
stund á viku og verða 30 stundir og
benti Gerður á að skóladagur yngstu
nemendanna hefði lengst um nær
40% á níu árum. Hádegisstund verð-
ur fyrir yngstu nemendurna í 13
skólum í vetur og fjölgar þar um sjö
skóla frá síðasta ári.
Nýjar tölvur
Fram kom hjá Gerði að 370 nýjar
tölvur hafa verið settar upp í skólum
borgarinnar í sumar en um 400 voru
settar upp í fyrra. Tölvueign skól-
anna er nú rúmlega 1.100 tölvur af
gerðinni 386 og eru um 13 nemendur
um hverja tölvu en voru 24 árið 1997.
„Markmiðið er að 4 til 5 nemendur
verði um hverja tölvu,“ sagði Gerð-
ur.
Fjórir skólar verða móðurskólar í
náttúrufræðigreinum á næsta ári,
Melaskóli, Hagaskóli, Selásskóli og
Hólabrekkuskóli. Hlutverk þeirra er
að vera í fararbroddi á sviði náttúru-
fræðikennslu, skipuleggja námskeið
í greininni í samstarfi við Fræðslu-
miðstöð og annast kynningu og ráð-
gjöf við aðra skóla. Fram kom að
Meyvant Þórólfsson kennsluráðgjafi
hefði byggt upp netsíðu fyrir nátt-
úrufræðikennara og er henni ætlað
að vera til upplýsingar fyrir fag-
stjóra og kennara í náttúrufræði.
Slóðin er: http://www.ismennt.is/vef-
ir/natur/.
Endur-
byggður
vegur á
Jökuldal
KLÆÐNING ehf. í Garðabæ
átti lægsta tilboð í endurbygg-
ingu Hringvegar milli Skjöld-
ólfsstaða og Hofteigs á Jökul-
dal. Um er að ræða endur-
byggingu á 12,5 kflómetra
kafla með vai-anlegu slitlagi
ásamt mölburði á 3,8 km kafla
á Jökuldalsvegi eystri.
Kostnaðaráætlun Vega-
gerðarinnar hljóðar upp á
111,8 milljónir króna. Þrír
verktakar buðu. Klæðning
ehf. bauð 78,5 milljónir kr.,
tæplega 67 milljónum undir
áætlun, og er tilboðið um 60%
af kostnaðaráætlun Vegagerð-
arinnar. Hin tilboðin námu 87
til 88 mflljónum króna.
Verkinu á að vera lokið 20.
júlí á næsta ári.
Fiskverkendur telja úthlutun byggðakvóta skekkja samkeppnisstöðu með óeðlilegum hætti
Hyggjast kanna
lagalega stöðu sína
ÚTHLUTUN byggðakvóta getur
skekkt verulega samkeppnisstöðu
fiskverkunarfyrirtækja á svæðum
sem fengu ekki kvóta, að sögn
Gunnlaugs Karis Finnssonar,
framkvæmdastjóra Fiskverkunar
GPG á Húsavík, sem er einn
stærsti saltfiskverkandi hérlendis.
Gunnlaugur segir að nú þegar hafi
bátar á Vestfjörðum og Austfjörð-
um, sem hafi verið í viðskiptum við
fyrirtækið, fengið alls kyns tilboð,
hætti þeir viðskiptum við það og
beini þeim þess í stað til aðila sem
fengu byggðakvóta. „Það eru alls
kyns gylliboð í gangi, sem við verð-
um sannarlega varir við, og við eig-
um eðlilega erfítt með að keppa við
þau, enda samkeppnin ekki á jafn-
réttisgrundvelli," segir Gunnlaug-
ur.
Hann segir forsvarsmenn um
tíu fyrirtækja á þessu sviði hafa
rætt saman innbyrðis um úthlutun
byggðakvóta og hyggist þeir halda
fund á næstunni til að fara yfir
lagalega stöðu sína og þau úrræði
sem til greina komi. „Það getur
ekki verið að það standist sam-
keppnislög að hægt sé að rétta
einstaka mönnum gjafakvóta og
öðrum ekki. Verkendur hafa talað
sig saman og eru ósáttir, nema
þeir sem fengu kannski fleiri
hundruð tonn. Það er verið að
gera mönnum erfiðara fyrir,“ seg-
ir hann.
Einkennilegar
úthlutunarreglur
Hann kveðst líta svo á að
Byggðastofnun hafi búið sér til
reglur sem séu afar einkennilegar.
„Það er til dæmis farið eftir þeirri
reglu að staðir með fleiri en þús-
und íbúa fá ekkert, sem ég tel
óeðlilegt, og sömuleiðis að staðir
sem aðeins hafa orðið íyrir skerð-
ingu í kvótaaflamarki, óháð því
hvort þeir hafi margfaldast í afla-
hámarki eða krókadögum o.s.frv.,
fá rétt til styrks," segir Gunnlaug-
ur.
„Við getum nefnt dæmi af byggð
sem fékk á sínum tíma afla-
markskvóta og hefur kannski selt
þann kvóta og fjárfest í t.d. aflahá-
markskvóta, sem hefur verið miklu
ódýrara. Þessi byggð gæti hafa selt
færri tonn en hún keypti, þar sem
ódýrara er að kaupa í aflahámark-
inu, og þess vegna byggt sig upp
með miklu meiri kvóta, en uppfyllir
samt skilyrði til að fá bætur frá
Byggðastofnun, þar sem aflamark-
ið hefur minnkað. Fyrir vestan hef-
ur orðið gríðarleg aukning á smá-
bátum í öðrum kerfum en afla-
markinu og fyrir vikið fá Vestfirð-
ingar byggðakvóta."
Óeðlilegt forskot
á markaði
Hann segir að fyrirtæki hafi ekki
enn misst báta úr viðskiptum, en
fleiri en eitt dæmi séu þegar komin
upp um að aðilar sem fengu
byggðakvóta séu að reyna að lokka
menn til sín. Hann ætli sér ekki að
missa nein viðskipti og muni ekki
gefast fyrr en í fulla hnefana.
„Þessi úthlutun raskar vissulega
samkeppnisstöðu á milli fyrirtækja
sem eru að verka inn á sama mark-
að. Ef fyrirtæki er að rísa á Vest-
fjörðum sem fær hlutafé frá
Byggðastofhun upp á 100 milljónir
í veganesti og 350 tonna kvóta til
viðbótar, segir það sig sjálft að það
fær óeðlilegt forskot á markaði,
m.a. til hráefniskaupa. Fyrirtækið
Fjölnir á Þingeyri, sem fær
byggðakvóta til ráðstöfunar og því
til viðbótar koma aðilar að sunnan
ásamt Byggðastofnun og fleirum
með nýtt hlutafé, kemur væntan-
lega inn á þennan markað sem við
erum að kaupa fisk á. Við kaupum
mikið frá Vestfjörðum og flytjum
norður í land og væntanlega munu
þeir slást um þann fisk við okkur,“
segir Gunnlaugur.
Fiskverkun GPG hefur keypt
nokkur hundruð tonn af fiski til
verkunar á ári undanfarin misseri
og hefur honum verið landað á
Þingeyri, Bolungarvík, ísafirði og
víðar á Vestfjörðum.
Gunnlaugur kveðst þeirrar skoð-
unar að úthlutun byggðakvóta fái
ekki staðist lög og hann tefji úthlut-
unina einkennast af flumbrugangi.
„Þessi úthlutun einskorðast ekki
við Vestfirði og allir þeir staðir sem
um ræðir geta keppt um hráefnið á
forsendum skekktrar samkeppnis-
stöðu. Fyrirtækið sem ég rek hefur
gengið mjög vel frá byrjun, er mjög
stórt í saltfiskverkun á íslandi og
sárafá fyrirtæki með meira magn
en við. Við kaupum hráefnið á
frjálsum markaði og seljum á
frjálsum og milligjöfin verður að
standa straum af rekstrinum, sem
hún hefur og gert. Það er ágætt
dæmi um að hægt sé að reka fyrir-
tæki af þessu tagi án styrkja í
kvótalíki eða af öðru tagi. Mér
finnst það einkennilegt að ríkis-
stjórnin sem nú situr við völd er
hlynntust fyrirtækjum sem þess-
um, en er sjálf að vinna að því rétta
einstökum útvöldum aðilum fyrir-
bæri á borð við byggðakvóta og
raska þannig samkeppnisstöðunni.“