Morgunblaðið - 02.09.1999, Blaðsíða 64

64 FIMMTUDAGUR 2. SEPTEMBER 1999
I DAG
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Málþing um íslenskt
vistvænt eldsneyti
ÁHUGI lausra sem lendra hefur á
síðasta áratug þessarar aldar beinst
æ meir að umhverfinu og þeim
mannlegu gerðum sem því kunna að
spilla. Um tvo þriðju hluta allrar
mengunar andrúmsloftsins á Is-
landi má rekja til útblásturs vélknú-
inna farartækja, bifreiða, vinnuvéla
og fiskiflota. Um heim allan er nú í
gangi víðtæk leit leiða til þess að
bægja frá hættunum, sem þessari
mengun eru samfara. Áhugi er mik-
ill á notkun vistvæns eldsneytis eins
og metanóls og etanóls, sem unnið
er úr lífmassa.
Á íslandi beinist athyglin að því
að nýta vetni, sem unnið er úr vatni
með rafgreiningu og nota til þess
raforku frá vatns- og jarðvarma-
orkuverum landsins, annaðhvort
beint eða til framleiðslu á metanóli.
Til framleiðslu þess eru uppi hug-
myndir að binda vetnið koleinsýring
(CO) úr afgasi jámblendisins eða
koltvísýring (C02) frá jarðhitaorku-
verum. Eins er til athugunar að
nota metangas úr sorpi frá höfuð-
borgarsvæðinu og eða vinna etanól
úr alaskalúpínu og fleira slíkt. Fyr-
ir tvær stjórnsýsludeildir Evrópu-
sambandsins (ESB), sem halda um
orkurannsóknir á vegum þess, rek-
ur Orkustofnun skrifstofur er nefn-
ast OPET og Altener. í samvinnu
við Iðntæknistofnun boða þessar
einingar til daglangs málþings um
„íslenskt vistvænt eldsneyti". Til
hafa verið kallaðir kunnir íslenskir
fræðimenn og frumkvöðlar, til þess
að kynna möguleika og stöðu þess-
ara mála. Jafnframt flytur reyndur
sérfræðingur frá ESB þar fyrir-
lestur um stöðu mála í Evrópu. Á
þinginu verður reynt að skyggnast
fram á við og kortleggja hvað gera
þarf til þess að framleiðsla og notk-
un vistvæns íslensks eldsneytis
geti orðið að veruleika í næstu
framtíð.
Málþingið verður haldið á Grand
Hótel miðvikudaginn 8. september
1999, og hefst þingið klukkan 9:00
með skrásetningu og afhendingu
gagna.
Tímabundin
friðun hels-
ingja í
Skaftafells-
sýslum
VEIÐITÍMABIL helsingja hófst 1.
september. Af því tilefni vill um-
hverfisráðuneytið minna á að friðun
helsingja er ekki aflétt í Skaftafells-
sýslum fyrr en 25. september en
stytting veiðitímabilsins þar er gerð
í því skyni að byggja upp íslenskan
varpstofn tegundarinnar þar á slóð-
um.
Helsingi hefur viðkomu á Islandi
til og frá varpstöðvum á Grænlandi
og víðar, en hann hefur þar til ný-
lega ekki talist til varpfugla hér á
landi. Á undanfömum árum hefur
hins vegar byggst upp lítill varp-
stofn helsingja í Austur-Skaftafells-
sýslu. í fyrra var veiðitímabilinu á
helsingja seinkað til 25. september
þar vegna þess að óttast var að
veiðar gætu skaðað þennan vísi að
varpstofni. Nú í sumar ákvað Siv
Friðleifsdóttir, umhverfisráðherra,
að stækka þetta svæði með breyt-
ingu á reglugerð nr. 456/1994
þannig að helsinginn nýtur nú
einnig friðunar í Vestur-Skaftafells-
sýslu fram til 25. september. Veiði-
tíma helsingja lýkur síðan alls stað-
ar á landinu 15. mars.
Bíia- og ferða-
vinningar í
happdrætti
Hjartaverndar
HIÐ árlega happdrætti Hjarta-
vemdar er nú farið af stað. Happ-
drætti Hjartaveradar er eina skipu-
lagða fjáröflun samtakanna. Ai-
menningur og fyrirtæki í landinu
hafa með þátttöku sinni í happ-
drættinu veitt Hjartavemd stuðn-
ing sinn.
Ágóðinn af sölu happdrættismiða
hefur skilað umtalsverðu framlagi
til rannsóknar- og fræðslustarfsemi
Hjartavemdar. Niðurstöður rann-
Dilbert á Netinu
v^mbl.is
_ALLTAf= EITTHVfAO NÝTl-
sókna Hjartavemdar hafa ekki ein-
göngu heilsufarslega þýðingu held-
ur einnig þjóðhagslega. Fræðslu-
starfsemi Hjartavemdar byggist á
fræðslu til almennings þar sem m.a.
er stuðst við niðurstöður rannsókna
Hjartavemdar. Stuðningur við
happdrætti Hjartaverndar jafngiid-
ir stuðningi við hjartarannsóknir á
Islandi og við fræðslu á sviði hjarta-
verndar. Miðamir em fáanlegir á
skrifstofu Hjartavemdar.
Meðal vinninga er Nissan Patrol
jeppi að verðmæti 3.550.000 kr.,
tvær Ford Focus High bifreiðar,
fellihýsi, breiðtjaldssjónvarp og
fjöldi ferðavinninga. Dregið verður í
happdrættinu 23. október.
Sjálfsbjörg í
Vestmannaeyj-
um 40 ára
SJÁLFSBJÖRG, félag fatlaðra í
Vestmannaeyjum, verður 40 ára
þann 15. desember nk. en aðalfund-
ur félagsins var haldinn nýlega. Þar
vom Ammundi Þorbjömssyni, frá-
farandi formanni, Richard Þorgeirs-
syni, fráfarandi ritara, og Halldóri
Jónssyni, gjaldkera, þökkuð frábær
störf en Richard var ritari fyrstu
stjómar og Ammundur stofnfélagi.
Fyrsti formaður var Ási í Bæ.
Aðalefni fundarins var ferlimál
fatlaðra í Vestmannaeyjum. Fund-
armenn vom sammála um að þar
væri víða pottur brotinn og brýnna
aðgerða væri þörf. Samþykkt var að
í samstarfi við Þroskahjálp í Vest-
mannaeyjum yrði þegar leitað eftir
viðræðum við bæjaryfirvöld um úr-
bætur.
Amór Pétursson, formaður
Sjálfsbjargar, landssambands fatl-
aðra, beindi þeirri áskomn til
stjómvalda að bæta kjör öryrkja.
Ný stjóm var kosin en formaður
er Höskuldur Rafn Kárason.
Leigjendasam-
tökin segja
neyðarástand í
húsnæðismálum
STJÓRN Leigjendasamtakanna
lýsir yfir neyðarástandi í húsnæðis-
málum á höfuðborgarsvæðinu, segir
í frétt frá samtökunum.
Einnig segir: „Stjómin hvetur öll
félög og samtök sem láta sig varða
hag almennings og ekki síst þeirra
sem höllum fæti standa í lífsbarátt-
unni að taka höndum saman og
krefjast lausna. Stjómin bendir á að
húsnæðismál era einn stærsti þátt-
urinn í lífskjömm fólks og líta verður
því á húsnæðismálin sem kjaramál,
en ekki aðeins sem fjárfestingu ein-
staklinga. Mál þetta þolir enga bið.“
VELVAKANDI
Svarað í síma 569 1100 frá 10-12 og 13-15
frá mánudegi til föstudags
Eru stjórnvöld
= peningavöld?
í ÖLLUM orðaflaumnum
og fjaðrafokinu um dreifða
eignaraðild að íslenskum
bönkum kom fram yfirlýs-
ing jafnaðarmanna um að
dreifður jöfnuður á þeim
miðum sé óframkvæman-
legur - og hins vegar að
forsætisráðherra, formað-
ur Sjálfstæðisflokksins,
telur að óheft markaðslög-
mál í hlutabréfaviðskiptum
sé ekki hættulaus í okkar
íslenska þjóðfélagi.
Frammi fyrir þessum tján-
ingum og yfirlýsingum
stóð ég undrandi og hugs-
aði. Hver er hvað og hver
er hvers og hver á hvað? -
eins og sagði í þekktum
gamanleik. - En hér er
ekki gamanmál á ferðinni
heldur mikil alvara. I ein-
semd minni, undmn og
ígrundun barst í hendur
mér sunnudagsblað Morg-
unblaðsins á sjálfan höfuð-
daginn þar sem Ellert B.
Schram skilgreinir málin
einkar vel sem mikið um-
hugsunarefni og þökk sé
honum. Hann nefnir grein
sína „Skrattinn skemmtir
ömmu sinni“. Eg vona að
margir hafi lesið þessa
grein og hvet til þess að
sem flestir geri það og gefl
sér tíma til að hugsa málin
og helst upphátt. Þó
skrattanum hafi tekist að
skemmta ömmu sinni þá
skulum við forðast að gera
hann að allsherjar
skemmtikrafti. - En
hversu oft er honum
skemmt í íslenskum
stjórnmálum?
Steinunn.
Réttdræpur
ÉG hef lesið þessar báðar
greinar um hunda sem
hafa bitið og ég hef senni-
legustu útskýringuna
hvers vegna. Veikindi.
Eins og hundurinn með
blýantinn í eyranu var að
hlífa sér með því að bíta.
Menn eru enn dauðhrædd-
ir við einn banvænan sjúk-
dóm sem kallaður ér
hundaæði þótt hann þekk-
ist lítt hér á landi. Flestir
eða allir sem hafa verið
bitnir af hundum fara í
stífkrampasprautu ef svo
kynni að vera að hundur-
inn væri kannski með
hundaæði. Eins og nafnið
gefur til kynna eru hundar
líklegast með sjúkdóminn
þótt hann sé frá refum
Englands og fyrir iöngu
úlfum. Refir, úlfar og
hundar em skyldir og því
er alltaf hætta á að hundur
beri hundaæði þótt hann
berist með biti. Þegar
hundur bítur er kallað
„drepum hundinn". En
þegar hesturinn réðst á
stelpuna í Mosfellsbæ var
ekki kallað neitt þvf það
var líklegt að hesturinn
bæri ekki hundaæði.
Bryndís Vigfúsdóttir,
Hlíðartúni 6, Mosf.
Lamba- eða svínakjöt?
ÉG sá í verslun að SS er
með nýja vöru sem er
púrtvínslegið lambakjöt. Á
pakkningunni stendur
„Púrtvínslegið lambakjöt"
en einnig stendur neðar á
pakkningunni „Púrtvíns-
legið svínakjöt". Ég spyr:
Er blandað lamba- og
svínakjöt í pokanum? Ef
svo er ekki á hvorum mið-
anum á maður að taka
mark?
Neytandi.
Gleði við
harmonikkuspil
LÍFSGLEÐI njótið vinir
mínir. Lífíð er stutt og
stundum gleðisnautt en
þess á milli koma yndisleg-
ar stundir og þá er um að
gera að njóta þeirra vel og
reyna að hafa þær sem
flestar án þess að skaða
sjálfan sig eða aðra. Það
sem ég ætla að segja ykk-
ur frá er ekki dapurlegt
heldur er það frá tilhlökk-
un minni og margra ann-
arra. Frá hausti til vors
einu sinni í mánuði á laug-
ardagskvöldum hefur fólk
úr Harmonikkusveit
Reykjavíkur spilað fyrir
dansi í Ásgarði í Glæsibæ.
Spilagleðin og fjörið er svo
mikið að það færist yfir á
gesti. Maður verður hress
og kátur, jafnvel í nokkra
daga á eftir. Þetta er alveg
frábært. Hugsið ykkur
hvað þessir harmonikku-
leikarar eru miklir gleði-
gjafar.
Rafn.
Hvítur kettlingur
týndur
ÞESSI skjannahvíti kett-
lingur er týndur. Hann er
líklega einhvers staðar á
höfuðborgarsvæðinu en
einnig er möguleiki að
hann sé á Suðurnesjunum.
Hennar hefur verið saknað
síðan fóstudaginn 27.
ágúst. Þetta er lítil hvít ca.
fjögurra mánaða læða og
er hún ekki með ól. Þeir
sem hugsanlega gætu veitt
einhverjar upplýsingar eru
vinsamlega beðnir um að
hafa samband í síma
698 7069 eða 421 7069.
SKÁK
Umsjón Margcir
Pétursson
Dxh5+ - Kg8 27. Dg6-I—
Kh8 28. He4 og svartur er í
mátneti) 23. Rxf8 - Dxf8
24. Dxc4 og svartur gafst
upp.
STAÐAN kom
upp á opnu móti í
Portn San Giorgio
á Italíu í ágúst.
Nigel Davies
(2.515), Englandi,
hafði hvítt og átti
leik gegn Anatoly
Bykhovsky
(2.395).
22. Rxe6! - Dc8
(Eða 22. - fxe6 23.
Dg6+ - Kh8 24.
Dxh6+ - Kg8 25.
Dg6+ - Kh8 26.
Hvítur leikur og vinnur.
Þessar duglegu stúlkur söfnuðu 1.345 kr. til styrktar
Hjálparstofnun kirkjunnar. Þær heita Auður Sara,
Thelma Rut, Klara Sif og Harpa Rún.
Víkverji skrifar...
YÍKVERJI er einn þeirra sem
hrifist hafa af mynd júgóslav-
neska kvikmyndaleikstjórans Emirs
Kusturicas, Svartur köttur, hvítur
köttur. Myndin er fyndin, hug-
myndarík og umfram allt skemmti-
leg. Þetta þarf í sjálfu sér ekki að
koma á óvart því Kusturica sýndi
með myndinni Neðanjarðar að hann
er óvenjulega hæfileikaríkur kvik-
myndagerðarmaður. Þessar myndir
sýna hvers hinn almenni kvik-
myndahúsagestur, sem fyrst og
fremst fer í bíó til að sjá amerískar
bíómyndir, fer á mis. Þó margt sé
vel gert í Hollywood fer því fjarrí að
amerískar kvikmyndir eigi það skil-
ið að njóta eins mikils áhorfs og
raun ber vitni, en yfir 90% af öllum
bíómyndum sem sýndar em í kvik-
myndahúsum hér á landi eru fram-
leidd í Bandaríkjunum.
Bandarískur kvikmyndaiðnaður
er gríðarlega sterkur. Hann veltir
miklum fjármunum og býr yfir
óhemju öflugu dreifikerfi. Með ein-
hverjum dularfullum hætti tekst
þessum iðnaði að vekja áhuga al-
mennings á nauðaómerkilegum
kvikmyndum. Víkverji er að vísu
ekki tilbúinn til að fullyrða að
Stjörnustríðsmyndimar séu ómerki-
legar, en það vekur furðu þegar fólk
er farið að leggja á sig langt ferða-
lag og ærinn kostnað til að sjá nýj-
ustu myndina í þessum flokki nokkr-
um dögum á undan öðmm. Víkverji
hlustað fyrir stuttu á umræður um
þessa mynd í útvarpsþætti þar sem
myndin var brotin til mergjar og
ævintýri aðalsöguhetjunnar borin
saman við ævi Jesú Krists. Það má
segja að þegar svo langt er gengið
hafi auglýsingamennskan náð
lengra en áður em dæmi um.
xxx
DAGSKRÁ sjónvarpsstöðvanna
er oftar en ekki með daufasta
móti yfir sumarmánuðina. Slíkt er
eðlilegt m.a. vegna þess að áhorf á
sjónvarp er minna á sumrin og því
ekki óskynsamlegt af sjónvarps-
stöðvum að verja minni peningum í
dagskrárgerð á þessum árstíma.
Víkverji verður þó að segja að spar-
semi þeirra sem sjá um að kaupa
inn erlendar kvikmyndir á Ríkis-
sjónvarpinu er komin út í öfgar.
Þeir mega ekki gleyma því að al-
menningur er skyldugur til að
borga mánaðarlega fyrir þessa dag-
skrá og á heimtingu á efni sem
stenst lágmarkskröfur. Kvikmynd-
irnar sem RÚV hefur sýnt í sumar
eiga flestar það sammerkt að vera
gamlar eða lélagar. Nokkuð hefur
verið um að sýndar hafa verið
myndir sem sýndar vom í kvik-
myndahúsum hér á landi fyrir
nokkram áram og hefur verið hægt
að leigja á flestum myndbandaleig-
um fyrir 300-400 kr. Dæmi um slíka
mynd er Frelsum Villa sem var að-
almynd Sjónvarpsins sl. laugar-
dagskvöld.
xxx
YÍKVERJI undraðist mjög við-
brögð útvarpsstjóra þegar nið-
urstaða skoðanakönnunar á áhorfí á
fréttatíma Sjónvarpsins og Stöð 2
var borin undir hann. Niðurstaða
könnunarinnar sýndi í fyrsta skipti
að meira er horft á fréttatíma Stöðv-
ar 2. Útvarpsstjóri sagði aðspurður
að hann væri „mjög ánægður" með
þessa niðurstöðu. Þetta verða að
teljast skrýtin viðbrögð í ljósi þess
að fréttatími Sjónvarpsins var færð-
ur fram um klukkutíma til þess að
ná betra forskoti á Stöð 2. Flestir
reiknuðu með að þetta myndi takast
en að hlustun á aðalfréttatíma Út-
varpsins myndi minnka. Það hefur
hins vegar ekki gerst.