Dagblaðið Vísir - DV - 29.03.1983, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 29.03.1983, Blaðsíða 15
DV. ÞRIÐJUDAGUR29. MARS1983. 15 Staðgreiðslu- kerf i skatta? Kristiim Snæland, Reykjavík, spyr: Finnst Bandalagi jafnaðarmanna ekki nauösyn að tekiö sé tillit til tekjusveiflna hjá hinum ýmsu þjóðfélagshópum, varðandi skatta. Dæmi: Sjómaður sem er á aflaháu skipi eitt árið en aflalágu næsta ár? Vilmundur: Þessi vandi verður leystur með staðgreiðslukerfi skatta og um það höf um við tillögur. Við erum þeirrar skoðunar að staðgreiðslukerfi skatta sé nauðsynlegt einmitt af þeim ástæðum sem þú lýsir. Valdsvið f or- sætisráðherra Guðmundur Jðnsson í Kópavogi spurði hvert yrði valdsvið forsætisráð- herra gagnvart ríkisstjórninni, Alþingi og þjóðinni ef hann yrði kosinn beinni kosningu eins og Bandalagið legði til, og eins hvernig samráðherrar hans mynduveljast. Vilmundur: ,,Ef forsætisráðherra yrði kosinn beinni kosningu þá yrði í raun og veru enginn eðlismunur á embættinu frá því sem nú er. Þegar flokkapressan er að segja að þetta sé ákall á hinn sterka mann þá er það auövitað rangt. Því það er enginn eðlismunur á embættinu, nema hvað Já, að vera með vildarkjör? „Að vera með hálfu verði í þessu efni. Ég lít svo á, að það sé hluti af lýðræðislegum vinnubrögðum. Við erum með litla aðstöðu, en svolitla þö, og þetta út af fyrir sig finnst mér ekk- ertóeðlilegt." En væri þaö þá ekki ágætt að sýna fram á „prinsippið" að brjóta þarna blað í þessu máli, það er ekki stort en sýnir þó að þið gerið það sem þið segist ætlaaðgera? „Mér finnst það ekki vera að ganga gegn neinu „prinsippi" að notfæra sér þetta. Þetta eru hlutir sem fara fram fyrir opnum tjöldum. Nei, mér finnst ekki ástæða til að skera sig frá í þess- um efnum. Segi það alveg eins og er." Stjórnarsam- starf Garðar Kjartansson, Reykjavík, spyr: Með hvaða flokkum getur Bandalag jafnaðarmanna hugsað sér aö fara í stjórn eftir kosningarnar í vor, komist það í þá aðstöðu að velja? Vilmundur: Það er alveg ljóst aö það sem við leggjum áherslu á er grund- vallaruppstokkun á stjórnkerfi landsins. Eg er ekki úrkula vonar um þaö aö einhverjir af gömlu flokkunum muni vilja vinna með okkur á þessum grundvelli. Á hvorum vængnum þetta verður þori ég ekkert um að segja. Við munum ekki vinna með gamla flokka- kerfínu upp á þeirra býti. Þá munum spumingunni. Þaö bandariskt lið sem hér hefur verið í Miðnesheiði og víðar hefur verið notað til að afla upp- lýsinga. Auðvitað er ég þeirrar skoðunar, eins og allir Islendingar, að til þess komi að við þurfum ekki að hafa erlendan her í landinu. En hingað til hef ég litið svo á að vera hersins væri liður í samstarfi lýðræðisrík ja.'' Frjálst útvarp Óli Bjórn Kárason í Reykjavík vitnaði í drög að málefnagrundvelli Bandalagsins þar sem stendur að afnema skuli einkarétt Ríkisútvarps- ins. Hann fagnaði því en sagði að dauðadómur væri kveðinn yfir þessu með þvi að gefa Rikisútvarpinu einka- rétt til útsendinga á auglýsingum. Hann spurði hvernig ætti þá að fjár- magna útvarpsstöðvarnar. Vilmundur: „Eg er ekki sammála þér um að þarna sé kveðinn upp neinn dauðadómur yfir nýjum útvarpsstöðv- um, vegna þess að útvarpsrekstur er orðin langódýrasta f jölmiðlunin. Hann er til dæmis mikið odýrari en prentað mál. Við erum að leggja til að útvarps- rekstur verði gefinn frjáls en hins vegar óttumst við að ef vald auglýsing- anna á að verða algert í þessum efnum þá þýði það að útvarpsstöðvarnar lendi strax í höndunum á mjög f járstcrkum aðilum. Við viljum að þessu valdi sé dreif t til fólks en ekki dreift til f jár. Við segjum í síöasta liönum i mál- efnagrundvellinum að löggjöf um út- í sjálfu sér að halda uppi byggð í landinu öllu en i skipakaupum erum við komin nógu langt og eigum að snúa okkur að næsta máli á dagskrá," sagði Vilmundur. Fylgjandi bjórnum? Guðjóu Bogason, Reykjavík, spyr: Ert þú fylgjandi innflutningi og sölu á áfengum bjór hér á landi? Vilmundur: Persónulega er ég það, já. Guðjón spyr á ný: Fyrst svo er, ert þú þá ekki tilbúinn aö flytja slikt f rumvarp á næsta þingi? Vilmundur: Eg lofa ekki um flutning á því en sliku frumvarpi mundi ég greiða atkvæði mitt. Guðjón spyr enn á ný: Af hverju vilt þú ekki leggja slíkt frumvarp fram? Vilmundur: Einfaldlega vegna þess að það fylgir því þátttaka í miklum umræðum um mál sem eru smærri en margtannað. Ágætörlbgað verða undir Steinar Ágústsson í Vestmanna- ,eyjum sagði að Alþýðuflokkurinn hefði breyst síðan Vilmundur var í honum. Siðan spurði hann Vilmund hvort hann hefði ekki getað sætt sig við að vera „Við viljum frjálsan útvarpsrekstur en óttumst vald auglýsingarinnar." Vilmundur Gylfason á beinu linunni ásamt Óskari Magnússyni, Ellert B. Schram og OlafiE.Friðrikssyni. DV-myndGVA. segja má að forsætisráðherra er styrkari þegar hann er þjóökjörinn en þegar hann er þingkjörinn. Munurinn er tvenns konar: hann er veikari að því leytinu til að hann hefur ekki bráða- birgðavald og hann hefur ekki þing- rofsvald en hann er sterkari að því leytinu til að hann velur með sér ráð- herra, annaö hvort innan þings eða utan. Þegar við segjum að þetta sé áhersla á faglegri vinnubrögð, þá er það að hann má velja ráðherra jafnt utan þings sem innan og utan flokka. Hann gæti verið búinn að segja hvernig ríkisstjórnin yrði áður en hann yrði kosinn og ég geri ráð fyrir að í svona upplýstu fjölmiðlaþjóðfélagi myndu mál þróast á þann veg." Símakostnað- urflokkanna? Kristinn Brynjólfsson, Reykjavik. Situr Bandalag jafnaðarmanna að sömu kjörum og hinn almenni lands- maður varðandi símakostnað í kosningunum eða eruð þiö með sömu k jör og hinir flokkarnir. „Eg held ég fari rétt meö það að stjórnmálaflokkunum hafi verið boðið að hafa sína síma í kosningabaráttunni sjálfri á hálfu verði og ég geri ráð fyrir því að Bandalag jafnaðarmanna muni notfærasérþað." við gegna miklu mikilvægara hlut- verkií ábyrgri stjórnarandstöðu. Garðar spyr á ný: Standið þið og fallið með tiliögum ykkar um aðskilnaö framkvæmda- og löggjafar- valds? Vilmundur: Já og ekki bara þeim heldur stjórnkerfisbreytingunum í heild sinni. Það er alveg ljóst að vilji menn ekki ganga inn á þessar brauti r með okkur, verður okkar hlutverk í upplýstri stjórnarandstöðu. Á herinn að vera? Elísabet Aradóttir í Þorlákshöfn spurði hvort það væri á stefnuskrá Bandalagsins að láta herinn hverfa úr landinu. Vilmundur: „Nei, Bandalag jafnaöarmanna hefur þá skoðun i utanríkismálum aö í fyrsta lagi sé lögð áhersla á sjónarmið friðar, af- vopnunar, lýðræðis og mannréttinda. Við viljum vera innan þeirra al- þjóðlegu stofnana sem við höfum verið í, þar með er taliö Atlantshafsbanda- lagið. Við viljum vera í traustu samstarfi við opin þjóðskipulög og lýðræðisríki. Þennan formála tel ég nauðsynlegt að hafa áður en ég kem beint að varpsrekstur verði svo háttaö að heimilt verði að stofna félög um út- varpsrekstur, þannig að félagar greiði gjald og fái réttindi í staðinn." Togarakaup og byggða- stef na J6n Þorsteinsson, Kópavogi, spurði hver stefna Bandalags jafnaðarmanna væri í byggðamálum, þó aðallega í sambandi við togarakaup: „Þessu er skynsamlegast að svara í sambandi við fjárfestingu almennt," sagði Vilmundur. Eg vek athygli þina á því hvað við erum að leggja til að því er stjórnkerfismál varðar, sem er nátengt efnahagsmálum, með aðferð- inni við að kjósa ríkisstjórnina annars vegar og löggjafarvaldið hins vegar. Þetta mun auðvitað fela í sér miklu skynsamlegri hagstjórn þar semmiklu meira mið er tekið af sjónarmiðum eins og arðsemissjónarmiðum. A hinn bóginn, að því er skipakaup varðar, þá er ég þeirrar skoöunar að við séum þegar komin of langt í þeim efnum. Við megum þó aldrei láta þá gagnrýni ganga svo langt að við lendum í vandræðum hinum megin, að við hættum að endurnýja. Það er takmark áfram í flokknum og vinna að sínum málum. Vilmundur: „Eins og þú sjálfsagt veist voru það mín ágætu örlög að verða undir með sjónarmið í minum gamla flokki. Það gerðist oftar en einu sinni. En þegar það hafði gerst hinu hinsta sinni tók ég þá einföldu ákvörð- un að hætta. Síðan liðu nokkrar vikur og þá komu saman nokkrir af sam- herjum mínum og þeir voru þeirrar skoðunar að hér væri um að ræða hug- myndaf ræði sem kannski ætti ekki upp á pallborðið hjá flokkunum eða rit- stjórum stjórnmálablaðanna, en ætti kannski upp á pallborðiö hjá fólki. Og það er það sem við erum nú aö reyna. Bandalag jafnaðarmanna leggur áherslu á að tekið verði upp nýtt fyrir- komulag innan stjórnkerfisins, um beint kjör framkvæmdavalds. Fyrir þessu höfðum við reynt að berjast árum saman innan Alþýðuflokksins. En því miður, það gekk ekki." veginn nauðsynlegir? Finnst að f ólk eigi að bíða þar til það á sjálf t fyrir hlutunum! „Nei, ég tel að svona haftastefna sé ekki skynsamleg. Eg vil meina að miklu skynsamlegri stefna sé sú að lán séu verðtryggð. Það er nefnilega þannig, þegar allt kemur til alls, að maðurinn er besti dómarinn um sína hagi. En ef menn engu að siður vilja taka siik lán til þess að fara til útlanda, . eða hvað annað, þá er þaö þeirra mál. Eg held að þetta sé miklu skynsam- legrileið." Ljósanotkun Hætta að lánaílúxus? Úlfar Atlason, Reykjavik. Ertu ekki sammála þvi, Vil- mundur, að bankakerfið hætti að lána fyrirtækjum til þess að þau geti aftur lánaö f ólki fyrir hlutum sem eru engan bifreiða Kristján Jóhannsson, Kópavogi, spurðiVilmundumumferðarmál: „Er það vilji Bandalagsins að lögleidd veröi notkun ljósa við akstur undir öllum kringumstæðum? " „Bandalag jafnaðarmanna sem slíkt hefur ekkert ályktað um þetta. Þú ert að spyrja um frumvarpið sem frú Salome flutti. Mér er sagt að þetta sé skynsamlegt frumvarp og það sé skyn- samlegt að styðja það," svaraði Vil- mundur. Stuðningur við I.S.Í.? Kristján Gunnarsson á Akureyri spurði hvort Bandalag jafnaðarmanna hefði eitthvað á stefnuskrá sinni um stuðning við Iþróttasamband Islands? Vilmundur: „Nei, ég verð aö svara því hreinskilningslega. Málefnagrund- völlur okkar er byggður utan um fáeinar grundvallarreglur um grund- vallaruppstokkun í samfélaginu. Að mörgu leyti erum viö auðvitað ekki með svona útfærða stefnu í smá- atriðum." Kristján spurði í framhaldi af þessu hvort Viimundur væri tilbúinn til að beita sér fyrir aukinni fjár- veitingu ríkisins til eflingar íþróttum? Vilmundur sagðist ekki vilja svona spurningu á standandi fæti meö já-i. „Ég teldi það ekki vera ábyrgt. Ef maður svaraði öllum slikum spurn- ingum játandi væri hægt að þrefalda fjárlögin á einu kvöldi." Geðheil- brigðismálin Kristján Hallgrimsson i Reykjavík spurði um stefnu Vilmundar í geðheil- brigðismálum? Vilmundur: „Bandalag jafnaðar- manna hefur ekki stefnu í þeim mála- flokki sérstaklega. Að því er varðar heilbrigðismálun almennt þá erum við með kjassíska félagshyggjustefnu. Við segjum til dæmis að hlutverk heil- brigðiskerfisins sé aö tryggja einstakl- ingum fullan og'jafnan rétt til ókeypis heilsugæslu. — Mér er það ljóst að hér er um að ræða gífurlega veigamikinn málaflokk þar sem þarf að vanda til verka. Eins er verið að f jalla um hluti sem snerta manninn sjálfan og tilfinn- ingar hans. I þessum málaflokki held ég það sem mestu máli skipti sé mann- eskjulegt umhverfi og manneskjuleg viðbrögð við því sem út af kann að bera." ii ¦'............. i ii Stjórnkerfis- breytingar? Ottar Helgason, Reykjavík, spyr: Verður það ekki áratuga barátta fyrir Bandalag jafnaðarmanna að breyta stjórnkerfinu til samræmis við það sem þið boðið? Vilmundur: Ef við yrðum sigur- vegarar kosninganna, með einum eða öðrum hætti, gæti brautin verið rudd fyrir þær stjórnkerfisbreytingar sem við berjumst fyrir. Eg vil vekja athygli þína á því að fyrir nokkuð löngu síðan börðust ákveðnir armar innan Alþýðu- flokksins og Framsóknarflokksins fyrir nákvæmlega sams konar hug- myndum og við berjumst núna. En það er alfarið undir úrslitum kosninganna komið hvernig þetta verður. Ef Banda- lag jafnaðarmanna kemur vel út úr kosningunum held ég að muni fylgja uppstokkun stjórnmála á íslandi og nýtt timabil þar sem stjórnmála- og félagshreyfingar munu opnast og aölagast nýjum háttum.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.