Dagblaðið Vísir - DV - 01.04.1985, Síða 2

2
DV. MANUDAGUR1. APRlL 1985.
Jón Baldvin Hannibalsson á beinni línu DV:
Alþýðuflokkur á uppleið
Alþýðuflokkurinn kaus sér nýjan for-
mann á síðasta flokksþingi. Jón Bald-
vin Hannibalsson tók við hlutverkinu.
Ohætt er að segja það að viö þessi for-
mannsskipti hafi orðiö talsverð um-
Kvótakerfið
Kristján Jökulsson, Patreksfirði,
spurði:
— Hvaða skoðun hefur þú á núver-
ándi kvótakerfi? Eigum við að hafa
það óbreytt?
,,Eg hef enga trú á því að við getum
stýrt okkar sjávarútvegi til langframa
á þennan hátt. Það byggi ég fyrst og
fremst á því aö sjávarútvegurinn er
áhættusamur sem atvinnugrein og
breytilegur. Ef þetta kerfi verður
viðvarandi, að afhenda mönnum,
hverju ^cipi, ákveðinn aflakvóta sem
byggir á meðaltali síðustu þriggja ára
mun þetta leiða okkur í stöönun. Það
getum við ekki leyft okkur. Þaö eru
alltaf breytingar, breytingar hjá út-
gerðinni, breytingar á skipum,
breytingar á mannskap, breytingar á
skipstjórn. Nýir menn taka við. Þetta
er allt of stirðbusalegt með þessu
kerfi.”
— Álítur þú fiskveiðiflotann of stór-
an?
„Miöaö við það sem er ríkjandi
stefna um hvaö megi taka úr fiski-
stofnunum þá telst flotinn vera heldur
stór. Til þess að minnka hann verður
fyrst og fremst aö stuðla að örari úr-
eldingu á gömlum skipum, það fari úr
flotanum sem orðiö er úrelt, en jafn-
framt þurfum við eölilega endurnýjun
jafnt og þétt,” sagði Jón Bald vin.
Fóstureyð-
ingar
Pétur Gunnlaugsson í Reykjavík
spurði:
— Hver er afstaöa þín til fóstur-
eyöinga? Samkvæmt opinberum tölum
hafa þær þrefaldast í kjölfar laganna
semsettvorul975.
„Eg er andvígur ótakmörkuöum
fóstureyðingum. Og ég tel að fóstur-
ey ðingar séu alltof tíðar. ”
—Værir þú tilbúinn að styðja tillögu
um aö takmarka fóstureyðingar
þannig að þær væru ekki leyfðar
vegna félagslegra ástæðna?
,,Já, ég er tilbúinn að styðja það að
þessum skilyrðum yrði breytt.”
Alþýðuflokk-
ur og verka-
lýður
Sigurður Guðmundsson, Reykjavík,
spurði:
— Hyggst þú efla tengsl verkalýðs-
hreyf ingarinnar og Alþýðuflokksins?
„Tengsl Alþýðuflokks við verkalýðs-
hreyfinguna eru þegar nokkuð mikil.
Þau eru fyrst og fremst þau að alþýöu-
flokksmenn margir hverjir gegna
trúnaðarstörfum þar. Eg vil að þessi
tengsl veröi aukin. Ég tel t.d. að við
ættum að hafa kerfisbundin samráð
við launþegahreyfinguna. En ég vil
taka fram að verkalýðshreyfingin eða
verkalýðsforystan á ekki að ráða
Alþýðiiflokknum.”
— Finnst þér hlutur verkalýðshreyf-
ingar á þingi vera of lítill? Muntu beita
þér fyrir því aö hann verði aukinn þar?
„Eg er ekki þeirrar skoðunar að þaö
eigi að auka hlut verkalýðshreyfing-
arinnar sem slikrar. Eg tel hins vegar
að fulltrúum launþega eða baráttu-
mönnum fyrir málstað launþega eigi
aðfjölgaáþingi.”
skipti og Alþýðuflokkurinn hefur verið
nokkuð áberandi síðan. Formaðurinn
hefur gert víðreist um landið og skoð-
anakannanir sýna að flokkurinn er í
talsverðri uppsveiflu.
Sniðganga
á olíufélögin
Sigurður Jóhannsson í Sandgerði
spurði:
Hvaö vilt þú gera til að bæta stöðu
sjávarútvegs á Islandi?
„Eg vil láta endurmeta skuldir út-
vegsins með tilliti til jafnvirðis í
Evrópugjaldmiölum, þá er ég að tala
um sum af þessum skipum sem eru
beinlínis sokkin í skuldafen. Þetta eru
sérstakar aðgerðir sem varða út-
gerðina síðastliðin þrjú-fjögur ár.
Aðalatriðin eru þessi: Sjávarút-
vegurinn getur ekki þrifist nema með
réttri gengisskráningu því hann fær
ekki rétt verð fyrir sínar afurðir. I öðru
lagi verður aö gera sérstakar ráöstaf-
anir til aö lækka f jármagnskostnaö og
er svariö við því aö finna í okkar vaxta-
stefnu, og í þriðja lagi verður að taka á
olíuauöhringjunum. Við erum með til-
lögur nú á þingi um að gera olíuinn-
flutninginn til landsins frjálsan og
sniðganga þá þessi olíufélög sem mér
finnst hafa brugöist þjóðinni áratugum
saman.”
Sigurður spurði einnig:
— Finnst formanni Alþýðuflokksins
rétt staöiö að friðunaraðgerðum ríkis-
stjórnarinnar, aö netabátar séu
skikkaðir til aö taka upp netin á sama
tíma og togaraflotanum er stefnt inn á
svæðin?
„Eg hef ekki kynnt mér þetta sér-
staklega en eins og þú lýsir því finnst
mér það ekki skynsamlegt. ”
Byggðastefn-
an er betli-
starf
Ríkharð Hansen á Isafirði spurði:
Hvemig líst þér á núverandi byggöa-
stefnu? Þá á ég við litla kaupstaði úti á
landi þar sem þarf að flytja inn vinnu-
afl til framkvæmda í staðinn fyrir að
byggja upp stærri byggðakjarna og
hafa betri þjónustu við fólkiö. Myndir
þú vilja hafa þetta eins og þetta er?
„Nei, ég kalla byggðastefnu
betlistarf Framsóknarflokksins. Hún
einkennist af því að sveitarstjórnir
þurfa að eiga allt sitt undir pólitísku og
embættismannavaldi suður í
Reykjavík sem ég þekki mjög vel af
eigin reynslu sem bæjarfulltrúi á Isa-
firöi.
Kjaminn í okkar byggðastefnu er
þessi: Viö viljum taka upp nýjar
sveitarstjórnareiningar sem veröa í
líkingu við fornu landsfjórðungana.
Síöan viljum við færa ákvörðunarvald
og fjárhagsvald til lýðræðislega
kjörinna stjórnenda í þessum fylkjum
eða f jóröungum og þar meö stokka upp
bæði skattakerfið og tekjustofnakerfið,
þannig að bæði fjárhagslegt vald og
valdið til aö ákveða forgangsröðun
framkvæmda verði í höndum fjórð-
unganna. Þetta er fyrst og fremst gert'
til að dreifa valdinu, færa valdið allt
nær fólkinu, því að byggðastefnan er
ölmusustefna.
Annars vegar eru öflugir sjávarút-
vegs- og útflutningsstaðir eins og Isa-
fjörður fjármagnaðir af ýmsum
stöðum, til dæmis í gegnum
sölusamtökin, í gegnum verslunina og
í gegnum þjónustuna og síöan eiga
sveitarstjórnarmenn að kría út ölmusu
sem pinulitinn hluta af þessu til baka.
Þetta er kolvitlaus pólitík og mannlega
niðurlægjandi.”
Það er því eðlilegt að menn vilji vita
stefnu hins nýja formanns og flokks-
ins. Jón Baldvin Hannibalsson er því á
beinni línu DV í dag. Fjöldi manna
hringdi í hann í gærkvöldi og spurði um
Leiðaraskrif
DV og land-
búnaður
Magnús Guðjónsson, Snæfellsnesi,
spurði:
— Hvaða álit hefur þú á forystu-
greinum í DV um bændur?
„Eg gef ekki út stuðningsyfirlýsing-
ar við forystugreinar DV. Þó ég sé ekki
sammála Jónasi Kristjánssyni þá tel
ég hann vera frekar góðan leiðara-
höfund.”
— En finnast þér þetta vera sann-
gjöm skrif út í landbúnaðinn? Finnst
þér ekki að verið sé að egna saman
dreif býlinu og þéttbýlinu?
„Mér finnast þessi skrif vera dálítið
mikið í svörtu og hvítu. En hvað
varðar aö egna saman þéttbýli og
dreifbýli þá er þaö búið að vera böl í ís-
lenskum stjómmálum í bráöum 20 ár.
Eg tel að framsóknarmenn, margir
hverjir, hafi egnt til þessa ófriðar, ekki
síst vegna þess að þeir hafa svarað
allri gagnrýni á rikjandi kerfi og
stefnu í landbúnaðarmálum á þann
hátt að slíkir menn séu fjandmenn
bænda og byggðarlaga.
Hvað varðar Alþýðuflokkinn þá
hefur hann oröið fyrir þessum óhróöri
og ég vísa honum algjörlega á bug.
Meöan ég er f ormaður Alþýðuflokksins
þá munum við ekki sýna bændum
neinnfjandskap.”
— Hver er stefna Alþýöuflokksins í
sambandi viö landbúnaðarmálin?
„Eg lít svo á að stærstu vandamálin í
landbúnaði séu aðallega þrjú. I fyrsta
lagi er framleiösla okkar of mikil
miðað við aö geta selt hana á innan-
landsmarkaði, í ööru lagi er hún of dýr
og í þriðja lagi er erfiðasta vandamálið
að milliliöakerfið í landbúnaðinum er
allt of þungt í vöfum og dýrt.
Stefnan í landbúnaði þarf að miðast
við í stórum dráttum að framleiðsla
miðist við innanlandsmarkaðinn.
Astæðan er sú að niðurgreiöslur
erlendis eru svo hrikalegar að það
verð, sem við fáum þar, það getur ekki
staðiö undir okkar framleiðslu-
kostnaði. Það sem er rangt við
stefnuna núna er aö annars vegar eru
bændur hvattir til að framleiða og hins
vegar sett á þá búmark og þeim
bannað aö framleiða. Þaö gengur ekki
upp.
Og hvað varðar sölumálin þá tel ég
að sexmannanefndarkerfið sé bæði
slæmt fyrir bændur og neytendur.”
— Hvernig viltu einfalda sölukerfið?
„Eg vil að bændur sjálfir ráöi sinum
sölusamtökum þannig að það verð,
sem bóndinn fær fyrir sína afurð, það
sé fyrir unnar vörur og að bændur hafi
hvatningu til að halda vinnslu- og
dreifingarkostnaðinum í skef jum.”
í stjórn með
Sjálfstæðis-
flokki
Jóhann Þórðlfsson, Reykjavik, spurði:
— Hvaða ráðstöfun myndir þú gera,
ef þú yrðir ráðherra, í efnahagsmálum
þjóðarinnar? Myndir þú lækka skatta?
„Eg vísa til okkar tillagna í efna-
hags- og skattamálum. Við erum með
mjög róttækt prógramm í skatta-
málum því núverandi skattakerfi er aö
mestu ónýtt.
I fyrsta lagi viljum við afnema tekju-
skatt af tekjum undir 400 þúsund
krónum. I öðru lagi viljum viö ger-
flest það sem við kemur pólitíkinni.
Það fer hér á eftir. Svo margir voru á
beinni línu aö það kemst ekki allt í
blaðiö nú. Framhaldiö birtist í blaöinu
á morgun.
breyta núverandi söluskattskerfi. Við
viljum hafa mjög fáar undanþágur
undan söluskatti. I þriðja lagi bendum
við á að þaö verði tekinn upp stig-
hækkandi eignaskattsauki til tveggja
ára á skattsvikinn gróða og
verðbólgugróöa stóreignafyrirtækja
og stóreignamanna. Þetta er algjör
uppstokkun á skattakerfinu. Við leggj-
um meiri áherslu á að skattleggja
eyðslu.
Þannig að svarið viö þinni spurningu
um lækkun skatta erþví jákvætt.”
— Með hvaöa flokki mundir þú helst
kjósa að starfa í ríkisstjóm?
„Þaö ræðst náttúrlega af úrslitum
kosninga og styrkleika okkar. Viö
stefnum að því aö ná styrkleika til að
ná stjórnarforystu.
Langlíklegast er að samstarf verði
við Sjálfstæðisflokkinn eða hann og
Bandalag jafnaðarmanna.”
Gagnaf
ratsjám
Tryggvi Þórhallsson í Reykjavík
spurði:
— Hvaða gagn hafa Islendingar af
þessum nýju ratsjárstöðvum?
„Viö höfum lýst yfir stuðningi okkar
við byggingu þessara nýju ratsjár-
stööva. Við óskum eftir því að þær
komi að sem mestum notum fyrir
íslenska sjófarendur í íslenskri land-
helgi, svo og fyrir flugumferö. Af því
aö þú spyrö sérstaklega um gagn af
þessum stöðvum þá er upplýst að hægt
er að setja sérstök radarmerki í hvern
bát í íslenskri fiskveiðilandhelgi og það
síðan tengt við tilkynningaskylduna.
Þetta gæti verið geysilega þýðingar-
mikil öryggisráðstöfun.”
Sólon Lárusson íKópavogispurði:
— Vilt þú beita þér fyrir því að
fækka þingmönnum niður í 30 og
sömuleiðis að fækka ráðherrum niður í
hámarkstöluð?
„Ég er sammála þér um að þaö megi
að ósekju fækka þingmönnum. Ég
minni á að í tíö fyrrverandi ríkis-
stjórnar var lögð fram tillaga og sam-
þykkt að fjölga þingmönnum um þrjá.
En ef á aö fækka þingmönnum þá
verður að gera starfsaðstöðu þeirra
betri. Þá á ég við aö þingmenn fái
meiri sérfræðiaðstoö þannig að þingið
geti rækt eftirlitsskyldu sína með emb-
ættismannakerfinu. Hvað varöar
ráðherrafjöldann þá tel ég að það
veröi aö gera verulegar kerfis-
breytingar á stjórnarráðinu og verka-
skiptingu ráðuneytanna. Þá á ég alveg
sérstaklega við að okkur vantar veru-
lega auðlinda- og atvinnumálaráðu-
neyti þar sem hinir ýmsu atvinnuvegir
yrðu aöeins deildir. Það þarf að
leggja miklu meiri áherslu á aö veita
fjármagni til markaðsmála og sölu-.
mennsku og í því sambandi að gera
róttækar breytingar á utanríkisþjón-
ustunni.”
— En ert þú sammála því að þær
húsmæður sem ala up börnin sín heima
fái einhverja þóknun fyrir þaö?
„Eg er mjög hlynntur þeirri
hugmynd, sérstaklega vegna þess aö
þjóðfélagiö leggur í mikinn kostnað við
að koma upp dagvistunarstofnunum
fyrir börn. Svo eru laun orðin svo lág
að það er oft á tíðum álitamál fyrir
konur, sem vilja leita út á vinnu-
Blaðamennimir Arnar Páll Hauks-
son, Eiríkur Jónsson, Kristján Már
Unnarsson og Ásgeir Eggertsson unnu
við beinu línuna. Kristján Ari Einars-
son tók myndirnar. .jh
markaðinn, hvort þær hafi nokkuð upp
úr því. Hvers vegna þá ekki að greiöa
heimavinnandi húsmæðrum þá
peninga sem annars fara í að reisa
dagvistunarstofnanir? Eg vii þó undir-
strika að þetta má ekki gera þannig að
konum verði haldið heima við. Þær
verða að eiga val hvort þær eru heima
eða útivinnandi.”
Margir í
flokkinn?
Aðalsteinn Gunuarsson, Reykjavík,
spurði:
— Eg gekk í flokkinn hjá ykkur um
daginn. Mig langaraðspyrja hvort það
séu fleiri að ganga í flokkinn eins og
ég, eftir hálfa öld í Framsóknar-
flokknum.
„Þú ert ekki einn um að ganga í
flokkinn. Þeir eru margir. Reyndar
eru það ekki margir sem hafa gengiö í
flokkinn eftir hálfa öld í Framsókn.”
Óskir um
Ráðherrar og
húsmæður
samstarfs-
flokk?
Guðni Sörensen í Hafnarfirði spurði:
— Er hægt að taka meira mark á
þér en öörum íslenskum stjómmála-
mönnum?
„Eg bið þig ekki um að trúa mér
sértu vantrúaður. Reynslan verður að
skeraúrumþetta.”
— Mun Alþýðuflokkurinn fara í
stjórn með Sjálfstæðisflokknum ef
þannig aðstæður my ndsat ?
„Viö erum ekkert hræddir við að
starfa meðsjálfstæðismönnum. Já, viö
munum fara í stjóm með Sjálfstæðis-
flokknum ef málefnaleg samstaöa
næst.”
— Enhvererþínóskastjórn?
„Að sjálfsögðu hreinn meirihluti
Alþýðuflokksins. En meðan svo er ekki
verðum við að velja. Eg hef sjálfur
sagt að eftir 14 ára valdaferil sé
kominn tími til að gefa Framsóknar-
flokknum frí. Eg er þeirrar skoöunar
að það sé enginn málefnaágreiningur
sem réttlæti það að Alþýðuflokkurinn
ög Bandalag jafnaðarmanna dreifi
kröftunum. Við stefnum að því í næstu
kosningum að ná þvílíkum styrk að við
gætum haft stjórnarforystuna á hendi.
Þá tel ég líklegast aö við munum leita
eftir málefnalegri samstöðu með Sjálf-
stæðisflokknum. Ég veit að það er
áhugi hjá mörgum sjálfstæðismönnum
að koma á fót nýsköpunarstjóm, þ.e.
að hafa Alþýöubandalagið með. Kjós-
endur ráða þessu að sjálfsögðu sjálfir
en ef fylgi Alþýðubandalagsins fer
hríðminnkandi getur sú staða að sjálf-
sögðu breyst.”
Húsnæðismál
Ása Helgadóttir, Reykjavík, spurði:
— Ég er komin á gamalsaldur og
langar að spyrja þig hvaö þér f innst aö
ætti að gera í leigumálum gamla
fólksins á húsnæðismarkaðinum.
„Ástandið í húsnæðismálum okkar
er orðið skelfilegt og byggingasjóðir
okkar komnir í miklar skuldir.
I svari mínu hlýt ég að vísa til okkar
tillagna í húsnæðismálum, en þær eru
mjög ítarlegar. Við höfum verið með
tillögur á þingi allt frá 1979 um hvernig
eigi aö leysa þessi mál.
Við höfum t.d. lýst yfir eindregnum
stuöningi viö Búsetahreyfinguna I
sambandi við leigumarkaðinn.”