Dagblaðið Vísir - DV - 19.08.1985, Side 6

Dagblaðið Vísir - DV - 19.08.1985, Side 6
6 DV. MANUDAGUR19. AGUST1985 Neytendur Neytendur Neytendur Neytendur Hvað kostar kálhausinn? — Verðkönnun Neytendasíðu DV leiðir í Ijós allt að þrefaldan verðmun — til dæmis er verðmismunur f París og Reykjavík 167% Nú þegar nýtt íslenskt grænmeti er komiö á markaðinn er ekki úr vegi aö velta fyrir sér verði og gæðum miðað við sambærilega vöru erlendis. Spurn- ingunni um gæðin er fljótsvaraö, flest- ir eru á þeirri skoðun að íslenskt græn- meti sé fyllilega sambærilegt viö er- lenda samnefnara sína. Og einstaka vörutegund þykir jafnvel mun betri hérlendis en annars staöar, þótt vissu- lega miðist allur slikur dómur við bragðskyn hvers og eins. Gott dæmi eru tómatar og hvítkál sem margir telja allra bragðbest á Islandi — kart- öflur skulum við láta liggja milli hluta. I þessari verökönnun var leitað til sjö landa með jafnmargar vörutegund- ir í huga. Löndin eru England, Holland, Frakkland, Svíþjóö, Banda- ríkin, Danmörk og Þýskaland en vöru- tegundirnar eru agúrkur, rauð paprika, tómatar, gulrætur, blómkál, hvítkál og salat. Könnunarmenn voru beðnir um að fara á einhvern stað þar sem fyrirfyndist venjulegt meðalverð, þó kannski í lægri kantinum, þar sem búast mætti við því að velflestir neyt- endur í nágrenninu keyptu þessa vöru- tegund. Athugasemdir útsendara Gunnlaugur A. Jónsson í Lundi í Sví- þjóð sagði sínar tölur teknar í venju- legum vörumarkaði og þar heföi verið að finna svipaðar vörutegundir og heima á Islandi. Hins vegar var þraut- in þyngri fyrir Friðrik Rafnsson í París því þar var Maríudagur hinn fyrsti og flestar búðir lokaðar — Paris- arbúar allir gengu um heilagir í fram- an. Verðið er úr grænmetisbúð í ná- grenninu og þar var flest það til sem undir þann matarflokk fellur. Ásgeir Eggertsson í Miinchen í Þýskalandi kannaöi verðið í stórmarkaði likum Hagkaupi hérlendis og þar er mun hag- stæðara að versla en á sérstökum ávaxtamörkuðum. Hvers vegna svo er kemur til af ýmsum ástæðum, til dæm- is þeirri að keypt er inn í mun stærri einingum fyrir stórmarkaðina. Þarna var ymislegt að sjá sem sjaldan fæst hérna ennþá svo sem alveg ferskar apríkósur og zuccini. Sigrún Harðardóttir í Amsterdam í Hollandi sagði sínar verðhugmyndir komnar úr ósköp venjulegri verslun í nágrenninu, en þar er margt grænmeti eingöngu selt í stykkjatali. Stykkiö af Lönd — borgir NIÐURSTÖÐUR KÖNNUNARINNAR Rauð Agúrkur papríka Tómatar Gulrœtur Blómkál Hvitkéi Salat Gjald- miflill Engl. — London 0,99 2,65 0,90 0,30 1,40 0,40 0,30 pund Frakkl. — Paris 4,00 8,00 11,00 5,00 13,00 7,00 3,00* fr. fr. Sviþjófl — Lundur 13,90 28,00 11,90 3,95 11,50 5,95 2,80* sænsk kr. USA — IMew York 0,99 6,50 2,18 0,85 1,69 0,42 0,69» dollari Þýskal. — Miinchen 1,49 7,50 1,95 1,49 1,99 1,99 0,59» v-þýsk mörk Danm. — Kaupmh. 5,95* 26,95 17,25 9,90 5,95* 6,95* 4,95* dönsk kr. Holl. — Amsterdam 1,00* 6,00 1,50 3,90 3,50* 1,30 0,80* gyllini ísland — Rvik 87,00 226,00 89,00 114,00 71,00 76,00 31,00* isl. kr. * Varan er aðeins féanleg i stykkjataii þar sem *-an er i reitnum og þvf miðast vorðið við eitt stykki af þeirri tegund. VERÐ í ÍSLENSKUM KRÓNUM: Lönd — borgir Agúrkur Rauð papríka Tómatar Gulrætur Blómkál Hvitkál Salatblöö Samtals alls Samtals én agúrku Engl. — London 56,60 ' 151,40 50,50 18,90 82,00 25,20 15,80» 400,40 343,80 Frakkl. — París 19,30 38,70 53,20 24,20 62,80 33,80 14,50* 246,50 227,20 Sviþjófl — Lundur 69,00 139,00 59,00 19,60 57,00 29,50 13,90* 387,00 318,00 USA - New York 40,50 266,50 89,50 35,25 69,30 17,20 28,30* 546,55 506,05 Þýskal. — Munchen 22,00 111,20 29,50 22,00 29,70 29,50 8,80* 252,70 230,70 Danm. — Kaupmh. 24,40* 110,50 70,80 40,60 24,40* 28,50* 19,90 319,10 294,70 Holland — Amsterdam. 13,20* 79,10 19,80 51,40 46,20* 17,10 11.00* 237.80 224.60 ísland — Rvik. 87.00 226.00 89.00 114.00 71.00 76.00 31.00* 694.00 607.00 *-an þýflir som áflur afl varan er afleins fáanieg í etykkjatali og þvi er samtaian öli ekki alveg marktœk som viðmiflun. Hins vegar sýnir sam- talan, þegar agúrkan er undanskiiin, nokkufl vel verðmuninn þvi salatið fœst ails staðar i stykkjum og blómkáis- og hvítkálshausar eru þama nálægt elnu kilói afl þyngd. Þessi mynd af rannsóknarefninu var tekin i Grænmetisverslun landbúnaðarins i Reykjavík. Reynt var að finna sambærilega vöru í hinum borgunum sjö. DV-mynd: PK blómkálshaus og hvítkálí er um það bil eitt kíló svo ekki ætti að vera mikill munur á samanburðinum. I London í Englandi var Alice Boucher okkur til aðstoðar og þar var verðið mjög mis- munandi eftir verslunum eins og víða annars staðar. En hennar verð er meðaltalan úr lægri kantinum. Frá Kaupmannahöfn i Danmörku kom verö úr næstu verslun frá Elsu Níels- dóttur og þar er einnig mikið um sölu á grænmeti í stykkjatali. Að síðustu er það svo New York þar sem Geröur Thorberg, Islendingum kunn undir nafninu Systa, athugaði verðið í næsta stórmarkaöi. Þar tók hún fram að hægt væri að fá litlar agúrkur, sex sam- an, á einn dollar stykkið. Þessar litlu agúrkur eru mun algengari þar heldur en stórar og eru ekki nema um helm- ingur af stærðinni sem við hérna heima eigum aö venjast. Hún benti líka á að allt þetta grænmeti væri hægt að fá ódýrara með því að kaupa það á grænmetismarkaði en dýrara í fall- egum umbúðum á öðrum stöðum. Dýrustu gulrætur í heimi? Niðurstöður verðkönnunar Neyt- endasíöu DV í þessum sjö löndum, bornar saman við verð hérlendis, eru mjög athyglisverðar. Þar kemur fram, svo ekki verður um villst, að grænmeti af þessari tegund reyndist ódýrast í París en dýrast í Reykjavík og munar þar 167% — þrefaldur verðmunur. Þannig að neytendur hérlendis ættu að hafa í huga aö bíta framvegis í íslensk- ar gulrætur með tilhlýðilegri virðingu — þetta er hreinasta lúxusfæða. Einnig kemur á óvart hátt verð á papriku í New York miðað við til dæm- is París og virðist paprikuverð ákaf- lega misjafnt milli landa. Endanlegar niðurstöður í heildina koma ekki mjög á óvart, hæsta verðið er í Reykjavík og New York en París, Miinchen og Amsterdam eru í lægri kantinum. Lundur, Kaupmannahöfn og London eru hins vegar þar á milli. Meðfylgj- andi tafla sýnir svo verð í gjaldmiðli hvers lands og síðan útkomuna í ís- lenskum krónum. Það skal tekið fram að með svona könnun er ekki hægt að álykta með nokkurri vissu um hvar er í raun dýrast að lifa en ætti kannski að gefa einhverja hugmynd um kostnað við grænmetisinnkaúp á hverjum staö fyrir sig um þessar mundir. Könnunin var unnin í öllum löndum samdægurs og verð umreiknað í íslenska mynt sama daginn. baj Þokkaleg kartöf luuppskera í vændum: Um 500 tonn af fyrra árs upp- skeru þurfa að víkja fyrir nýjum betrí geymslur og sveppaeyðandi lyf auka geymsluþolið til muna „Það er sýnt að nokkur hundruð tonn af kartöflum verða að víkja fyrir nýju kartöflunum sem eru að verða allsráð- andi á markaðnum. Það verða líklega um 500 tonn sem verður að henda,” sagði Magnús Sigurðsson í Birtinga- holti, formaður Landssambands kart- öflubænda, í samtali við DV. I verslunum í höfuðborginni eru enn á boöstólum mjög góðar kartöflur frá því í fyrra. Undirritaðan rekur ekki minni til að áður hafi verið á boðstólum svo góðar fyrra árs kartöflur á þessum tíma. Hvað hefur gerst? „Margir kartöflubændur komu sér upp góöum geymslum með kælibúnaði og hafa vandað til geymslunnar á allan hátt. önnur ástæöa, og kannski sú veigamesta, er að síðasta ár var upp- skeran sprautuð með sveppaeyðandi lyfi til vamar geymslukvillum. Þetta er nýtilkomið hér, var raunar gert í fyrsta sinn í fyrra. Það er af þessu nokkur aukakostnaður en hann skilar sér strax i stórauknu geymsluþoli. Þá kemur einnig til að mat á kartöfl- um var tekið til endurskoðunar og er nú mjög strangt. Venjulegar neyslu- kartöflur eru á stærðarbilinu 35—50 mm á stærð en þær sem eru stærri eiga einnig að vera á boðstólum sem steik- ar- og bökunarkartöflur,” sagöi Magn- ús. „Uppskeruhorfur eru mjög misjafn- ar í haust. Utlit er fyrir þokkalega upp- skeru eins og er sunnanlands en hún verður fyrir neðan meðallag fyrir norðan og sérstaklega á Norðaustur- landi,” sagði Magnús. Aukin neysla með verk- smiðjukartöflum — Er kartöfluneyslan á undanhaldi? „Nei, hún hefur heldur aukist með tilkomu kartöfluverksmiðjanna. Þær voru styrktar af opinberu fé til þess að standa betur að vígi í samkeppni við innflutning á tilbúnum kartöflum. Samkeppnin við innflutninginn er mjög þung en verksmiðjurnar hafa létt á kartöflubirgðunum sem væru mun meiri ef þær hefðu ekki komiö til,” sagöi Magnús. — En innflutningur til verksmiðj- anna, hvaö segja framleiðendur um hann? „Það voru flutt inn 25 tonn af stórum kartöflum til verksmiðjunnar fyrir norðan. Þaö var lítið magn sem flutt var inn vegna þess aö framleiöendur áttu ekki þessa stærð af kartöflum til,” sagöi Magnús. Talsvert hefur verið losað um þær viðjar sem kartöfluframleiðendur voru hnepptir í fyrir fáum árum. Þá voru bændur bundnir af því að selja til Grænmetisverslunar landbúnaðarins eingöngu. Nú getur hver framleiðandi selt hvert sem hann vill. Komið hefur til tals að kartöflu- og grænmetisframleiðendur taki yfir rekstur Grænmetisverslunarinnar og jafnvel sameini á einhvern hátt starf- semi hennar og Sölufélags garðyrkju- manna. „Margir bændur hafa komiö sér upp eigin pökkunarstöðvum sem eru dýrar einingar. Það verður að sýna hag- kvæmni í framleiðslunni. Við teljum nauðsynlegt þrátt fyrir allt frjálsræði að hafa einhverja ákveðna afurðastöð. En þessi mál eru öll í deiglunni,” sagði Magnús Sigurðsson, formaður Lands- sambands kartöflubænda. A.Bj.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.